błona podstawna naskórka
Błona podstawna naskórka (ang. basement membrane zone, BMZ) to wyspecjalizowana struktura tkankowa stanowiąca granicę między naskórkiem a skórą właściwą. Zbudowana jest z sieci białek macierzy pozakomórkowej, głównie kolagenu typu IV, lamininy, nidogenu oraz proteoglikanów, które tworzą trójwymiarową strukturę zapewniającą mechaniczne podparcie dla komórek nabłonkowych.
Pełni ona kluczowe funkcje biologiczne: reguluje adhezję komórek naskórka do podłoża, umożliwia selektywny transport substancji między naskórkiem a skórą właściwą oraz uczestniczy w procesach różnicowania i migracji keratynocytów. W obrazie mikroskopowym można wyróżnić cztery główne strefy błony podstawnej: blaszka jasna (lamina lucida), blaszka gęsta (lamina densa), podbłonowa blaszka włóknista (sublamina densa) oraz filamenty kotwiczące.
Zaburzenia struktury błony podstawnej naskórka odgrywają istotną rolę w patogenezie wielu chorób skóry, takich jak pęcherzowe oddzielanie się naskórka (epidermolysis bullosa), pemfigoid pęcherzowy, nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka czy toczeń rumieniowaty układowy. Diagnostyka tych schorzeń często wymaga zastosowania metod immunofluorescencji bezpośredniej i pośredniej oraz mikroskopii elektronowej w celu dokładnej oceny struktury i składu błony podstawnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherzyca pęcherzowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Pęcherzyca pęcherzowa (Bullous pemphigoid) to najczęstsza autoimmunologiczna podnaskórkowa choroba pęcherzowa, dotykająca głównie pacjentów w wieku 60-80 lat. Patomechanizm opiera się na przeciwciałach skierowanych przeciwko składnikom błony podstawnej naskórka, co prowadzi do powstawania dużych, napiętych pęcherzy o średnicy do 3 cm, lokalizujących się głównie na tułowiu, kończynach i rzadziej na błonie śluzowej jamy ustnej. Diagnostyka wymaga biopsji skóry i immunofluorescencji bezpośredniej, wykazującej linijne złogi IgG i/lub C3 wzdłuż błony podstawnej. Leczenie jest dostosowane do nasilenia choroby: w łagodnych przypadkach stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy (np. klobetazol), a w umiarkowanych i ciężkich doustne glikokortykosteroidy (prednizon w dawkach 20-70 mg/dobę) często w połączeniu z lekami immunomodulującymi (dapson, mykofenolan mofetylu, azatiopryna, metotreksat, chlorambucyl). W opornych przypadkach rozważa się rytuksymab lub dożylne immunoglobuliny (IVIG).
azatiopryna, badanie DEXA, biopsja skóry, błona podstawna naskórka, cellulitis, chlorambucyl, chlorheksydyna, choroba immunopęcherzowa, dapson, doksycyklina, glikokortykosteroid doustny, glikokortykosteroid miejscowy, immunofluorescencja bezpośrednia, immunoglobulina dożylna, inhibitor pompy protonowej, klobetazol, kwas fusydowy, lek gastroprotekcyjny, metotreksat, mupirocyna, mykofenolan mofetylu, osteoporoza, pęcherzyca pęcherzowa, płyn antyseptyczny, prednizon, remisja choroby, rytuksymab, tetracyklina, złogi IgG