lymphogranuloma venereum
Lymphogranuloma venereum (LGV) to choroba przenoszona drogą płciową, wywoływana przez inwazyjne serowary L1, L2 i L3 bakterii Chlamydia trachomatis. Jest to stosunkowo rzadka infekcja w krajach rozwiniętych, jednak w ostatnich latach obserwuje się wzrost zachorowań, szczególnie wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami.
Klinicznie LGV charakteryzuje się trójfazowym przebiegiem. W fazie pierwotnej pojawia się niebolesne owrzodzenie w miejscu wniknięcia patogenu, które często pozostaje niezauważone. Faza wtórna, występująca po 2-6 tygodniach, obejmuje zajęcie regionalnych węzłów chłonnych z bolesnym powiększeniem i tendencją do tworzenia ropni (tzw. bubo). U pacjentów z anorektalnymi zakażeniami może wystąpić zapalenie odbytnicy z krwawieniem, śluzowo-ropną wydzieliną i bólem.
Diagnostyka LGV opiera się na badaniach molekularnych (PCR) materiału pobranego z owrzodzeń lub węzłów chłonnych. Leczenie pierwszego rzutu obejmuje doksycyklinę 100 mg dwa razy dziennie przez 21 dni. Alternatywnie można zastosować erytromycynę lub azytromycynę. Nieleczone zakażenie może prowadzić do poważnych powikłań, w tym zwężenia odbytu, przetok i obrzęku limfatycznego narządów płciowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Diagnostyka i diagnoza
Chlamydia trachomatis stanowi najczęstszą bakteryjną etiologię zakażeń przenoszonych drogą płciową, często przebiegających bezobjawowo, co zwiększa ryzyko powikłań takich jak niepłodność, zapalenie miednicy mniejszej czy ciąża pozamaciczna. Diagnostyka opiera się głównie na testach amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT), które cechują się wysoką czułością (>90%) i swoistością (~99%). Zalecane jest wykonywanie badań przesiewowych u kobiet aktywnych seksualnie poniżej 25 roku życia, kobiet ciężarnych, osób z grup ryzyka oraz mężczyzn z grup wysokiego ryzyka. Materiałem diagnostycznym są wymazy z pochwy (preferowane u kobiet), szyjki macicy, cewki moczowej oraz próbki moczu (pierwsza porcja), a także wymazy z gardła i odbytu w przypadku ryzykownych praktyk seksualnych. Testy NAAT są rekomendowane zarówno u osób z objawami, jak i bezobjawowych, a ich stosowanie jest efektywne kosztowo w zapobieganiu powikłaniom.
badanie moczu, badanie przesiewowe, CDC, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, hodowla komórkowa, lymphogranuloma venereum, mikroimmunofluorescencja, NAAT, przeciwciało monoklonalne, reakcja łańcuchowa polimerazy, test antygenowy, test immunoenzymatyczny, test serologiczny, testy point-of-care, wartość predykcyjna, wymaz spojówkowy, wymaz z cewki moczowej, wymaz z pochwy, wymaz z szyjki macicy, zapalenie miednicy mniejszej, zapalenie odbytnicy - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Leczenie
Chlamydia trachomatis stanowi najczęstszą bakteryjną infekcję przenoszoną drogą płciową, której skuteczne leczenie jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom układu rozrodczego oraz transmisji zakażenia. Preferowanym schematem terapeutycznym w niepowikłanych zakażeniach układu moczowo-płciowego jest doksycyklina 100 mg p.o. 2 razy/dobę przez 7 dni (skuteczność ~98%), z alternatywą w postaci azytromycyny 1 g jednorazowo (skuteczność 92-97%) lub lewofloksacyny 500 mg raz/dobę przez 7 dni. W zakażeniach anorektalnych i orofaryngealnych doksycyklina wykazuje wyższą skuteczność niż azytromycyna, dlatego jest leczeniem z wyboru. U kobiet w ciąży zaleca się azytromycynę 1 g jednorazowo lub amoksycylinę 500 mg 3 razy/dobę przez 7 dni, przy czym doksycyklina i fluorochinolony są przeciwwskazane. Noworodki leczone są erytromycyną 50 mg/kg/dobę podzieloną na 4 dawki przez 14 dni, a w zapaleniu płuc alternatywnie azytromycyną 20 mg/kg/dobę przez 3 dni.
amoksycylina, azytromycyna, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, doksycyklina, epididymo-orchitis, erytromycyna, Expedited Partner Therapy, fałszywie dodatni wynik, fluorochinolon, infekcja przenoszona drogą płciową, lewofloksacyna, lymphogranuloma venereum, Neisseria gonorrhoeae, PID, przyspieszona terapia partnera, reinfekcja, rzeżączka, test kontrolny, zakażenie gardła, zakażenie odbytu, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalenie najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Etiologia i przyczyny
Chlamydia trachomatis to Gram-ujemna, beztlenowa bakteria, będąca obligatoryjnym pasożytem wewnątrzkomórkowym, odpowiedzialna za najczęstsze na świecie infekcje przenoszone drogą płciową oraz jaglicę – główną przyczynę infekcyjnej ślepoty. Bakteria posiada unikalny cykl rozwojowy obejmujący zakaźne ciałka elementarne (EB) i metabolicznie aktywne ciałka siateczkowate (RB). Zakażenie rozpoczyna się adhezją EB do komórek gospodarza, następnie EB przekształcają się w RB, które namnażają się wewnątrzkomórkowo, a po replikacji ponownie transformują w EB, uwalniane do infekcji kolejnych komórek. C. trachomatis dzieli się na 18 serowarów, z których A-C wywołują jaglicę, D-K zakażenia dróg płciowych, a L1-L3 powodują inwazyjny lymphogranuloma venereum (LGV). Transmisja odbywa się głównie drogą kontaktów seksualnych (pochwowy, analny, oralny) oraz wertykalnie podczas porodu, co może skutkować zapaleniem spojówek i płuc u noworodków. Ryzyko zakażenia zwiększają młody wiek (szczególnie poniżej 25 lat), kobiety, liczne kontakty seksualne, brak prezerwatyw oraz wcześniejsze zakażenia. Bakteria może przejść w stan przetrwały, chroniący ją przed antybiotykami i układem odpornościowym, co sprzyja przewlekłym zakażeniom i powikłaniom, takim jak niepłodność i ciąże pozamaciczne.
autoinokulacja, azytromycyna, bakteria beztlenowa, białko błony zewnętrznej, białko efektorowe, Chlamydia trachomatis, ciałko elementarne, ciałko siateczkowate, ciąża pozamaciczna, interferon gamma, jaglica, lymphogranuloma venereum, moksyfloksacyna, pasożyt wewnątrzkomórkowy, polimorfizm cytokin, receptor Toll-podobny, serowar, ślepota infekcyjna, stan przetrwały bakterii, terapia bakteriofagowa, transmisja wertykalna, zapalenie jajowodów, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie płuc noworodków, zapalenie spojówek, ziarniniak weneryczny - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Leczenie
Chlamydia trachomatis jest najczęstszą na świecie chorobą przenoszoną drogą płciową, odpowiedzialną za poważne powikłania zdrowotne, w tym ślepotę i choroby układu rozrodczego. Leczenie opiera się głównie na doksycyklinie (100 mg p.o. 2x/d przez 7 dni), która wykazuje skuteczność na poziomie 97-98% w zakażeniach urogenitalnych i 99% w zakażeniach odbytnicy, co czyni ją lekiem pierwszego wyboru, zwłaszcza w zakażeniach odbytnicy i gardła. Alternatywnie stosuje się azytromycynę (1 g p.o. jednorazowo), szczególnie u kobiet w ciąży oraz w sytuacjach, gdy przestrzeganie wielodniowego schematu jest problematyczne. W ciąży preferowana jest azytromycyna, natomiast doksycyklina i ofloksacyna są przeciwwskazane ze względu na ryzyko teratogenne. Leczenie noworodków obejmuje erytromycynę 50 mg/kg/dobę przez 14 dni, a w przypadku lymphogranuloma venereum zalecana jest doksycyklina 100 mg 2x/d przez 21 dni lub azytromycyna 1 g raz w tygodniu przez 3 tygodnie.
amoksycylina, antybiotykoterapia, azytromycyna, Chlamydia trachomatis, choroba przenoszona drogą płciową, choroba zapalna miednicy mniejszej, ciąża pozamaciczna, doksycyklina, erytromycyna, lewofloksacyna, lymphogranuloma venereum, Mycoplasma genitalium, niepłodność, ofloksacyna, reaktywne zapalenie stawów, refluks żołądkowo-przełykowy, ślepota infekcyjna, Światowa Organizacja Zdrowia, tetracyklina, transmisja zakażenia, zakażenie Chlamydia trachomatis, zakażenie odbytu, zapalenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrzy, zapalenie okołowątrobowe, zapalenie płuc, zapalenie spojówek, zdrowie reprodukcyjne, zwężenie cewki moczowej - Leksykon chorób i schorzeń
Proktitis – Epidemiologia
Proktitis, czyli zapalenie błony śluzowej odbytnicy, ma zróżnicowaną etiologię, obejmującą choroby zapalne jelit (IBD), infekcje przenoszone drogą płciową (STI), popromienne uszkodzenia oraz wyłączenie kałowe. Wśród pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) proktitis występuje u 31-50%, a u dzieci z WZJG 25% ma izolowane wrzodziejące zapalenie odbytnicy (UP), z dwukrotnie wyższym ryzykiem u dziewczynek. W populacji MSM częstość rzeżączkowego i chlamydiowego zapalenia odbytnicy wynosi odpowiednio do 8,5% i 9%, z wyższą zapadalnością u osób poniżej 25 roku życia. Ostre popromienne zapalenie odbytnicy dotyczy do 20% pacjentów poddawanych radioterapii miednicy, a przewlekłe formy występują u 2-20% pacjentów, szczególnie przy dawkach promieniowania powyżej 45 Gy. Proktitis z powodu wyłączenia kałowego pojawia się 3-36 miesięcy po zabiegu, jednak mniej niż 50% pacjentów jest objawowych.
brachyterapia, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, infekcyjne zapalenie odbytnicy, kolonoskopia nadzorcza, lymphogranuloma venereum, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, popromienne zapalenie odbytnicy, radioterapia kierowana obrazem, radioterapia z modulacją intensywności, rak jajnika, rak jelita grubego, rak odbytnicy, rak prostaty, rzeżączkowe zapalenie odbytnicy, Shigella flexneri, Shigella sonnei, Treponema pallidum, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy małpiej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie odbytnicy, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie błony śluzowej odbytnicy - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Diagnostyka i diagnoza
Chlamydia trachomatis stanowi najczęściej zgłaszaną bakteryjną infekcję przenoszoną drogą płciową, szczególnie u osób ≤24 lat. Diagnostyka opiera się głównie na testach amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT), które cechują się wysoką czułością (90-95%) i swoistością, stanowiąc obecny złoty standard. Materiał diagnostyczny może pochodzić z różnych źródeł, m.in. z pierwszego strumienia moczu, wymazów z szyjki macicy, pochwy, cewki moczowej, odbytu, gardła czy oka. Hodowla komórkowa, choć 100% swoista, ma niższą czułość (60-80%) i jest obecnie stosowana głównie w celach prawnych. Testy immunologiczne i serologiczne mają ograniczone zastosowanie, a testy serologiczne są rekomendowane jedynie w diagnostyce zakażeń u noworodków, LGV oraz w niepłodności związanej z uszkodzeniem jajowodów. Szybkie testy molekularne POC oraz testy domowe zwiększają dostępność diagnostyki, choć ich dokładność może się różnić, co wymaga potwierdzenia pozytywnych wyników w warunkach laboratoryjnych.
amoksycylina, azytromycyna, bezpośredni test immunofluorescencyjny, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, doksycyklina, erytromycyna, hodowla komórkowa, lymphogranuloma venereum, mężczyźni mający kontakty seksualne z mężczyznami, mikroimmunofluorescencja, niepłodność, poród przedwczesny, reakcja łańcuchowa polimerazy, szybkie testy diagnostyczne, test immunoenzymatyczny, testy amplifikacji kwasów nukleinowych, testy serologiczne, wynik fałszywie ujemny, zapalenie cewki moczowej, zapalenie najądrzy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie płuc, zapalenie prostaty, zapalenie spojówek - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Chlamydia trachomatis jest jednym z najczęstszych patogenów przenoszonych drogą płciową, powodującym m.in. zapalenie pochwy, najądrzy, ziarniniak pachwinowy, jaglicę, zapalenie spojówek i płuc. Nieleczone zakażenia mogą prowadzić do poważnych, trwałych następstw zdrowotnych, w tym zapalenia narządów miednicy mniejszej (PID) i niepłodności. Antybiotykoterapia pozostaje jedyną dostępną metodą leczenia, jednak programy przesiewowe i leczenie nie zmniejszyły istotnie wskaźników zakażeń, co może wynikać z hamowania naturalnej odpowiedzi immunologicznej przez antybiotyki. Wskaźnik reinfekcji u heteroseksualnych pacjentów wynosi około 15% w ciągu roku, a większość reinfekcji przebiega bezobjawowo. Czynniki ryzyka reinfekcji obejmują m.in. bycie imigrantem (OR=1,8; 95% CI: 1,3-2,6), kontakty seksualne MSM (OR=1,8; 95% CI: 1,3-2,6), liczbę partnerów seksualnych >5 (OR=4,3; 95% CI: 2,7-6,8), nieregularne stosowanie prezerwatyw (OR=1,4; 95% CI: 1,02-1,9) oraz spożywanie alkoholu w kontekście aktywności seksualnej (OR=3,8; 95% CI: 1,5-9,5). Modele predykcyjne reinfekcji, w tym XGBoost, wykazały niską wartość predykcyjną (AUC < 60%).
antybiotykoterapia, apoptoza, badanie przesiewowe, chemioterapia pierwszej linii, Chlamydia trachomatis, doustny środek antykoncepcyjny, jaglica, komórka dendrytyczna, lymphogranuloma venereum, marker serologiczny, nabłonkowy rak jajnika, nekroza, niepłodność, odpowiedź immunologiczna, program badań przesiewowych, reinfekcja, seroprewalencja, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie najądrzy, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie płuc, zapalenie pochwy, zapalenie spojówek, ziarniniak pachwinowy - Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczka narządów płciowych – Diagnostyka i diagnoza
Opryszczka narządów płciowych, wywoływana przez HSV-1 lub HSV-2, wymaga potwierdzenia diagnostycznego metodami laboratoryjnymi, gdyż objawy kliniczne są często niespecyficzne lub nieobecne. Złotym standardem diagnostyki jest PCR, charakteryzujący się czułością 98-100% i wysoką swoistością, umożliwiający wykrycie DNA wirusa w próbkach ze zmian skórnych oraz różnicowanie typów HSV. Alternatywnie stosuje się hodowlę wirusową (czułość ok. 50%, wyższa w pierwotnych zakażeniach do 80%), badania immunofluorescencyjne oraz testy serologiczne wykrywające przeciwciała IgG swoiste typowo dla gG1 (HSV-1) i gG2 (HSV-2). Testy serologiczne mają ograniczenia, m.in. opóźnioną serokonwersję (3-12 tygodni) i brak możliwości określenia aktywności zakażenia, dlatego ich stosowanie zaleca się w określonych sytuacjach klinicznych, np. u osób bez aktywnych zmian lub w diagnostyce różnicowej.
amplifikacja izotermiczna, badanie immunofluorescencyjne, bezobjawowe wydalanie wirusa, hodowla wirusowa, HSV-1, HSV-2, lymphogranuloma venereum, mikroskopia elektronowa, multipleksowy PCR, opryszczka narządów płciowych, owrzodzenie, PCR, półpasiec, real-time PCR, sekwencjonowanie nowej generacji, test ELISA, test serologiczny, test Tzancka, transmisja wertykalna, Western blot, wirus opryszczki pospolitej, wirus varicella zoster, wrzód miękki, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie pierwotne, zapalenie skóry kontaktowe, ziarniniak pachwinowy, zmiana skórna - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Chlamydia trachomatis jest najczęstszą bakteryjną infekcją przenoszoną drogą płciową, często przebiegającą bezobjawowo (70-80% kobiet, 40-50% mężczyzn), co utrudnia diagnostykę i sprzyja transmisji. Infekcja dotyczy nabłonka kolumnowego szyjki macicy, cewki moczowej, odbytnicy oraz miejsc pozagenitalnych (oczy, płuca). Nieleczona może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie narządów miednicy mniejszej (PID), niepłodność, ciąża pozamaciczna, przewlekły ból miednicy, perihepatitis (zespół Fitza-Hugha-Curtisa), zapalenie najądrza, prostatitis, a także zwiększa ryzyko zakażenia HIV. Diagnostyka opiera się na testach NAAT z próbek moczu, wymazów z pochwy, szyjki macicy, cewki moczowej, odbytnicy i gardła. Leczenie standardowo obejmuje doksycyklinę 100 mg p.o. 2x/d przez 7 dni (przeciwwskazana w ciąży) lub azytromycynę 1 g jednorazowo (preferowana w ciąży). Kluczowe jest leczenie wszystkich partnerów seksualnych oraz edukacja pacjenta w zakresie profilaktyki i bezpiecznych praktyk seksualnych.
azytromycyna, bezpośredni test immunofluorescencyjny, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, doksycyklina, dyspareunia, dysuria, lymphogranuloma venereum, niepłodność, patogen wewnątrzkomórkowy, perihepatitis, przedwczesne pęknięcie błon płodowych, reaktywne zapalenie stawów, test immunoenzymatyczny, testy amplifikacji kwasów nukleinowych, wydzielina śluzowo-ropna, zakażenie odbytnicy, zapalenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrza i jądra, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie spojówek, zapalenie szyjki macicy, zapalenie torebki wątroby, zespół Fitza-Hugha-Curtisa, zespół Reitera