infekcyjne zapalenie odbytnicy
Infekcyjne zapalenie odbytnicy (łac. proctitis infectiosa) to stan zapalny błony śluzowej odbytnicy wywołany przez czynniki zakaźne. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za ten stan są bakterie (Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, Treponema pallidum), wirusy (HSV, CMV), a także pasożyty (Entamoeba histolytica).
Objawy infekcyjnego zapalenia odbytnicy obejmują ból w okolicy odbytu, bolesne parcie na stolec, krwawienie z odbytu, śluzowo-ropną wydzielinę oraz uczucie niepełnego wypróżnienia. U pacjentów mogą również wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka czy złe samopoczucie, zależnie od czynnika etiologicznego i nasilenia infekcji.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie uwzględniającym czynniki ryzyka (np. kontakty seksualne analne), badaniu fizykalnym oraz badaniach dodatkowych, takich jak rektoskopia, posiewy mikrobiologiczne, badania PCR w kierunku patogenów, a także badania serologiczne. Kluczowe jest różnicowanie z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit oraz zapaleniem odbytnicy o innej etiologii.
Leczenie infekcyjnego zapalenia odbytnicy jest ukierunkowane na zidentyfikowany czynnik etiologiczny. W przypadku zakażeń bakteryjnych stosuje się odpowiednie antybiotyki (np. doksycyklina, ceftriakson, azytromycyna), w infekcjach wirusowych – leki przeciwwirusowe, a w zarażeniach pasożytniczych – leki przeciwpasożytnicze. Istotne jest również leczenie partnerów seksualnych pacjenta oraz odpowiednia profilaktyka, w tym edukacja dotycząca bezpiecznych zachowań seksualnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Proktitis – Epidemiologia
Proktitis, czyli zapalenie błony śluzowej odbytnicy, ma zróżnicowaną etiologię, obejmującą choroby zapalne jelit (IBD), infekcje przenoszone drogą płciową (STI), popromienne uszkodzenia oraz wyłączenie kałowe. Wśród pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG) proktitis występuje u 31-50%, a u dzieci z WZJG 25% ma izolowane wrzodziejące zapalenie odbytnicy (UP), z dwukrotnie wyższym ryzykiem u dziewczynek. W populacji MSM częstość rzeżączkowego i chlamydiowego zapalenia odbytnicy wynosi odpowiednio do 8,5% i 9%, z wyższą zapadalnością u osób poniżej 25 roku życia. Ostre popromienne zapalenie odbytnicy dotyczy do 20% pacjentów poddawanych radioterapii miednicy, a przewlekłe formy występują u 2-20% pacjentów, szczególnie przy dawkach promieniowania powyżej 45 Gy. Proktitis z powodu wyłączenia kałowego pojawia się 3-36 miesięcy po zabiegu, jednak mniej niż 50% pacjentów jest objawowych.
brachyterapia, Chlamydia trachomatis, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, infekcyjne zapalenie odbytnicy, kolonoskopia nadzorcza, lymphogranuloma venereum, Mycoplasma genitalium, Neisseria gonorrhoeae, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, popromienne zapalenie odbytnicy, radioterapia kierowana obrazem, radioterapia z modulacją intensywności, rak jajnika, rak jelita grubego, rak odbytnicy, rak prostaty, rzeżączkowe zapalenie odbytnicy, Shigella flexneri, Shigella sonnei, Treponema pallidum, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy małpiej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wrzodziejące zapalenie odbytnicy, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie błony śluzowej odbytnicy