choroba kolagenowa
Choroby kolagenowe (inaczej kolagenozy) to grupa schorzeń układowych, charakteryzujących się nieprawidłowościami w strukturze lub metabolizmie kolagenu – białka stanowiącego główny składnik tkanki łącznej organizmu. Choroby te mają podłoże autoimmunologiczne, co oznacza, że układ odpornościowy atakuje własne tkanki organizmu.
Do najczęstszych chorób kolagenowych zalicza się toczeń rumieniowaty układowy (SLE), twardzinę układową, zapalenie wielomięśniowe i skórno-mięśniowe, reumatoidalne zapalenie stawów oraz mieszaną chorobę tkanki łącznej. Każda z tych jednostek charakteryzuje się specyficznymi objawami klinicznymi, jednak wszystkie mogą powodować zmiany w wielu narządach i układach.
Diagnostyka chorób kolagenowych opiera się na badaniach laboratoryjnych (oznaczanie przeciwciał przeciwjądrowych, składników dopełniacza), obrazowych oraz ocenie histopatologicznej tkanek. Leczenie ma charakter wielokierunkowy i obejmuje stosowanie leków immunosupresyjnych, przeciwzapalnych oraz terapię objawową, dostosowaną do zajęcia poszczególnych układów i narządów.
Ze względu na złożony charakter chorób kolagenowych, ich diagnostyka i leczenie wymagają multidyscyplinarnego podejścia, z udziałem reumatologów, dermatologów, nefrologów, pulmonologów i innych specjalistów, w zależności od manifestacji klinicznej choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wirus ospy wietrznej – Właściwości farmakodynamiczne
Wirus ospy wietrznej (VZV) szczepu Oka, stosowany w szczepionkach takich jak Varilrix, VARIVAX i Priorix-Tetra, wykazuje wysoką skuteczność w profilaktyce ospy wietrznej, zarówno w zapobieganiu zakażeniom, jak i łagodzeniu przebiegu choroby. Stężenie wirusa w dawce 0,5 ml wynosi od ≥10 PFU (Priorix-Tetra, Varilrix) do ≥1350 PFU (VARIVAX). Szczepionki indukują odpowiedź immunologiczną poprzez wywołanie bezobjawowej infekcji, co prowadzi do wytworzenia przeciwciał i odpowiedzi komórkowej. Badania kliniczne potwierdzają wyższą skuteczność i trwałość odporności po podaniu dwóch dawek w porównaniu z jedną dawką, z efektywnością sięgającą 91-94% w zapobieganiu ospie o różnym nasileniu. Szczepionki wykazują także skuteczność w profilaktyce poekspozycyjnej, zmniejszając ryzyko ciężkiego przebiegu choroby u dzieci zaszczepionych do 3 dni po kontakcie z wirusem.
astma oskrzelowa, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba kolagenowa, guz lity złośliwy, immunofluorescencja pośrednia, immunogenność, jednostka PFU, komórki diploidalne MRC-5, leczenie immunosupresyjne, niewydolność nerek przewlekła, półpasiec, powikłanie ospy wietrznej, profilaktyka poekspozycyjna, przeszczepienie narządów, rekonstytucja, serokonwersja, średnia geometryczna miana, szczep atenuowany, szczep Oka, terapia kortykosteroidowa, test ELISA, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Varilrix nie mniej niż 10^3,3 PFU wirusa ospy wietrznej, szczep Oka/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Varilrix to szczepionka zawierająca żywy, atenuowany wirus ospy wietrznej szczepu Oka (≥10 PFU/dawka 0,5 ml), namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5. U osób nieuodpornionych indukuje bezobjawową postać choroby i wywołuje odpowiedź immunologiczną chroniącą przed ospą wietrzną lub łagodzącą jej przebieg. Skuteczność potwierdzono w dużym, randomizowanym badaniu klinicznym u dzieci 12-22 miesięcy, wykazującym ochronę przed ospą o dowolnym nasileniu na poziomie 65,4% (2 lata), 67,0% (6 lat) i 67,2% (10 lat) po jednej dawce Varilrix oraz 90,7-89,5% skuteczności przeciw umiarkowanej lub ciężkiej postaci choroby. Dla porównania, dwie dawki skojarzonej szczepionki Priorix-Tetra wykazały wyższą skuteczność (około 95% i 99% odpowiednio). Jedna dawka Varilrix zmniejszała hospitalizacje o 81% i wizyty ambulatoryjne o 87%. Dane wskazują na wyższą ochronę po dwóch dawkach. Szczepionka wykazuje także wartość w profilaktyce poekspozycyjnej, redukując ryzyko ciężkiego przebiegu ospy wietrznej nawet 8-krotnie, jeśli podana w ciągu 3-5 dni po ekspozycji.
atenuowany wirus ospy wietrznej, badanie kliniczne, białaczka, choroba autoimmunologiczna, choroba kolagenowa, ciężka astma oskrzelowa, immunofluorescencja, immunogenność, komórki diploidalne, leczenie immunosupresyjne, metoda ELISA, miano przeciwciał, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało, przeszczepienie narządu, przewlekła niewydolność nerek, ryzyko względne, serokonwersja, szczep Oka, szczepionka przeciwwirusowa, terapia kortykosteroidami