rodzina Lamiaceae
Rodzina Lamiaceae, znana również jako rodzina jasnotowatych lub wargowych, obejmuje około 7000 gatunków roślin występujących na całym świecie. Rośliny z tej rodziny charakteryzują się czworokanciastymi łodygami, naprzeciwległymi liśćmi oraz kwiatami o charakterystycznej dwuwargowej budowie.
Z medycznego punktu widzenia Lamiaceae stanowi niezwykle ważną rodzinę ze względu na bogactwo związków biologicznie czynnych, głównie olejków eterycznych. Rośliny te są źródłem mentolu, tymolu, karwakrolu, linalolu oraz innych terpenoidów wykazujących działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne i przeciwutleniające.
Wiele gatunków z rodziny Lamiaceae, takich jak lawenda (Lavandula), mięta (Mentha), szałwia (Salvia), tymianek (Thymus) czy rozmaryn (Rosmarinus), znajduje zastosowanie w farmakoterapii i fitoterapii. Preparaty z tych roślin wykorzystywane są w leczeniu dolegliwości układu pokarmowego, oddechowego, nerwowego oraz w schorzeniach skórnych.
Badania kliniczne potwierdzają skuteczność wyciągów z roślin Lamiaceae w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, łagodzeniu objawów zespołu jelita drażliwego oraz jako środków wspomagających w terapii łagodnych zaburzeń nastroju. Standaryzowane ekstrakty z tych roślin są składnikami wielu leków OTC oraz suplementów diety stosowanych we współczesnej medycynie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ziele hyzopu – Przeciwwskazania stosowania
Ziele hyzopu (Hyssopus officinalis L., herba) jest składnikiem preparatów leczniczych, takich jak Pectosol – koncentrat do sporządzania roztworu doustnego. Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania tych preparatów jest nadwrażliwość na hyzop lub inne rośliny z rodziny Lamiaceae (np. mięta, melisa, szałwia, rozmaryn, bazylia, lawenda), ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, preparaty mogą zawierać substancje pomocnicze wywołujące nadwrażliwość, co również stanowi przeciwwskazanie. W przypadku Pectosol istotna jest wysoka zawartość etanolu (57-63% V/V), która wyklucza stosowanie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci. Zawartość hyzopu w wyciągu jest stosunkowo niewielka (3 części na 30 części całego wyciągu), co może wpływać na profil bezpieczeństwa preparatu.
choroba wątroby, Hyssopus officinalis, koncentrat do sporządzania roztworu, korzeń mydlnicy, nadwrażliwość na substancje, padaczka, Pectosol, porost islandzki, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy złożony, reakcja krzyżowa, reakcja niepożądana, rodzina Lamiaceae, rośliny jasnotowate, uzależnienie od alkoholu, wyciąg złożony, wywiad alergologiczny, zawartość etanolu, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z liścia szałwii – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z liścia szałwii, stosowany w preparatach takich jak Mucosit, jest skutecznym składnikiem w leczeniu chorób jamy ustnej i dziąseł, jednak jego zastosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ekstrakt szałwii lub inne składniki preparatu, w tym amidowe środki miejscowo znieczulające oraz ekstrakty z rumianku, nagietka, podbiału, kory dębu i tymianku. Szczególną uwagę należy zwrócić na nadwrażliwość krzyżową u pacjentów uczulonych na pyłki brzozy lub seler zwyczajny, ze względu na obecność tymianku, oraz na alergie na rośliny z rodzin Asteraceae (np. rumianek) i Lamiaceae (szałwia). Ponadto, substancje pomocnicze takie jak bronopol, sodu benzoesan i etylu parahydroksybenzoesan mogą wywoływać reakcje alergiczne, co wymaga ostrożności w doborze terapii.
adrenalina, alergia na pyłki brzozy, amidowy środek miejscowo znieczulający, benzoesan sodu, bronopol, ekstrakt gęsty z liścia szałwii, ekstrakty ziołowe, kortykosteroid, lek przeciwhistaminowy, Mucosit, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, olejek eteryczny, parahydroksybenzoesan etylu, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości krzyżowej, reakcja ogólnoustrojowa, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, Salviae folium, substancja pomocnicza, układ immunologiczny - Leksykon substancji czynnych
Arnika – Przeciwwskazania stosowania
Arnika (Arnica montana L.) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów leczniczych, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na arnikę lub inne rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek). Reakcje alergiczne mogą wystąpić niezależnie od postaci farmaceutycznej, w tym żelu Arnithei (zawierającego nalewkę z kwiatu arniki 24 g/100 g), nalewki z koszyczka arniki (etanol 66-69% V/V) oraz koncentratu Dentosept (etanol 60-70% V/V), który dodatkowo zawiera składniki takie jak rumianek, tymianek, szałwię, miętę, korę dębu i kłącze tataraku. Nadwrażliwość na te składniki stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatu Dentosept. Ponadto, obecność substancji pomocniczych, takich jak makrogologlicerol hydroksystearynian (40) w ilości 3 g oraz etanol (około 24% m/m w Arnithei), może wywoływać reakcje nadwrażliwości u predysponowanych pacjentów.
alternatywa terapeutyczna, arnica chamissonis, arnica montana, atopia, choroba wątroby, ciąża, etanol, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie objawowe, makrogologlicerolu hydroksystearynian, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, nalewka z kwiatu arniki, objawy nadwrażliwości, preparat z arniką, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, rodzina jasnotowatych, rodzina Lamiaceae, roztwór do stosowania w jamie ustnej, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z koszyczka rumianku – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z koszyczka rumianku, stosowany miejscowo w preparacie Mucosit (żel do stosowania na dziąsła), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na rumianek, amidowe środki miejscowo znieczulające lub inne składniki leku. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z alergiami krzyżowymi na rośliny z rodziny Asteraceae (np. arnika, nagietek, stokrotka) oraz Lamiaceae (np. tymianek, szałwia, mięta). W przypadku preparatów zawierających również ekstrakt z tymianku, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na pyłki brzozy lub seler zwyczajny. Substancje pomocnicze takie jak bronopol, sodu benzoesan i etylu parahydroksybenzoesan mogą dodatkowo wywoływać reakcje alergiczne lub drażniące, co wymaga uwzględnienia w wywiadzie alergologicznym.
alergia, alergia na pyłki brzozy, alergia na seler zwyczajny, amidowy środek miejscowo znieczulający, bronopol, ekstrakt gęsty z koszyczka rumianku, ekstrakt z tymianku, etylu parahydroksybenzoesan, Extractum spissum ex Matricariae anthodio, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, obrzęk, preparat Mucosit, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, rodzina Compositae, rodzina Lamiaceae, sodu benzoesan, substancja pomocnicza, świąd, wysypka, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej – Przeciwwskazania stosowania
Olejek eteryczny z mięty pieprzowej (Menthae piperitae aetheroleum) jest składnikiem aktywnym w preparacie Mucosit, gdzie występuje w stężeniu 0,3 g/100 g. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania tego olejku jest nadwrażliwość na jego składniki, co stanowi bezwzględne wskazanie do unikania preparatu. Należy również uwzględnić możliwość reakcji krzyżowych, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodzin Asteraceae (np. rumianek) i Lamiaceae (np. tymianek, szałwia), które są obecne w ekstrakcie Mucosit. Dodatkowo, istotne jest monitorowanie reakcji alergicznych na substancje pomocnicze, takie jak bronopol, sodu benzoesan czy etylu parahydroksybenzoesan, które mogą wywołać nadwrażliwość u predysponowanych osób.
alergia na pyłki brzozy, amidowy środek znieczulający, ekstrakt roślinny, interakcja lekowa, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancje, olejek eteryczny, olejek eteryczny z mięty pieprzowej, olejek miętowy, parahydroksybenzoesan etylu, preparat leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, środek miejscowo znieczulający, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancje konserwujące, wywiad alergologiczny, żel do dziąseł - Leksykon substancji czynnych
Pierwiosnek – Przeciwwskazania stosowania
Substancja czynna pozyskiwana z korzenia pierwiosnka (Primula veris L. lub Primula elatior Hill.) jest składnikiem leków wykrztuśnych, takich jak Bronchosol Solid, który zawiera 37,5 mg wyciągu z pierwiosnka oraz 75 mg wyciągu z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. lub Thymus zygis L.). Główne przeciwwskazania do stosowania preparatu obejmują nadwrażliwość na pierwiosnek, tymianek lub inne rośliny z rodziny Lamiaceae, a także na substancje pomocnicze, w tym glukozę (15,94 mg), co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy. Szczególną uwagę należy zwrócić na wywiad alergiczny pacjenta, gdyż reakcje nadwrażliwości mogą dotyczyć zarówno substancji czynnych, jak i składników pomocniczych preparatu.
Bronchosol Solid, działanie niepożądane, korzeń pierwiosnka, lek wykrztuśny, nadwrażliwość na substancje, nadwrażliwość na tymianek, nietolerancja glukozy, pierwiosnek, Primula elatior, Primula veris, reakcja alergiczna, rodzina Lamiaceae, substancja pomocnicza, Thymus vulgaris, Thymus zygis, wyciąg z korzenia pierwiosnka, wywiad alergiczny, zaburzenie wchłaniania glukozy-galaktozy, ziele tymianku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bronchicum T 100 mg
Lek Bronchicum T w formie tabletek do ssania zawiera 100 mg płynnego ekstraktu z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum) i posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną – ekstrakt z tymianku, a także na rośliny z rodziny Lamiaceae (np. mięta, szałwia, melisa), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych i krzyżowych. Ponadto, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w tym sacharozę, stanowi kolejne bezwzględne przeciwwskazanie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią licznych alergii roślinnych oraz u osób z dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu cukrów, takimi jak nietolerancja fruktozy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy czy niedobór sacharazy-izomaltazy, a także u pacjentów z cukrzycą lub stosujących dietę niskocukrową.
bezwzględne przeciwwskazanie, Bronchicum T, cukrzyca, dieta z ograniczeniem cukrów prostych, efekt farmakologiczny, ekstrakt płynny z tymianku, ekstrakt z ziela tymianku, nadwrażliwość na Lamiaceae, nadwrażliwość na składnik pomocniczy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja cukrów, nietolerancja fruktozy, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Lamiaceae, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pectosol –
Lek Pectosol w formie koncentratu do sporządzania roztworu doustnego zawiera wyciąg roślinny w proporcjach 18:7:3:2 z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. lub Thymus zygis L.), porostu islandzkiego (Cetraria islandica), ziela hyzopu (Hyssopus officinalis L.) oraz korzenia mydlnicy (Saponaria officinalis L.). Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników aktywnych lub substancji pomocniczych, w tym na etanol obecny w stężeniu 57-63% V/V. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z alergią na rośliny z rodziny Lamiaceae, do której należą tymianek i hyzop, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych z innymi roślinami tej rodziny (np. majeranek, bazylia, mięta, rozmaryn, szałwia, melisa).
alternatywna metoda leczenia, bezpieczeństwo farmakoterapii, ekstrahent, etanol, koncentrat do roztworu doustnego, korzeń mydlnicy, nadwrażliwość na składniki aktywne, porost islandzki, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rodzina Lamiaceae, substancja pomocnicza, wyciąg roślinny, wywiad alergologiczny, zaburzenie połykania, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z prawoślazu – Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) stosowany w syropie Bronchostop Duo (830 mg wyciągu płynnego na 15 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na prawoślaz oraz na wyciąg z ziela tymianku (120 mg wyciągu suchego na 15 ml) lub inne rośliny z rodziny Lamiaceae. Ponadto, preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan (E218, 11,59 mg/15 ml), propylu parahydroksybenzoesan (E216, 6,18 mg/15 ml), cukry z soku malinowego (131 mg/15 ml) oraz glikol propylenowy (E1520, 38,9 mg/15 ml), które mogą stanowić dodatkowe przeciwwskazania u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki.
cukrzyca, glikol propylenowy, korzeń prawoślazu, metylu parahydroksybenzoesan, monitorowanie glikemii, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parahydroksybenzoesany, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, rodzina Lamiaceae, substancje pomocnicze, syrop Bronchostop Duo, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, wyciąg z korzenia prawoślazu, wyciąg z prawoślazu, wyciąg z tymianku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bronchostop na kaszel 59,5 mg
Produkt leczniczy Bronchostop w postaci miękkich pastylek zawiera 59,5 mg wyciągu suchego z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne rośliny z rodziny Lamiaceae (np. mięta, melisa, szałwia, rozmaryn) oraz na składniki pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność fruktozy (300 mg), sorbitolu (523 mg), glikolu propylenowego (5,53 mg) oraz alkoholu benzylowego (0,0018 mg), które mogą stanowić względne przeciwwskazania u pacjentów z nietolerancją fruktozy, alergiami lub wrażliwością na te substancje.
alergia na rośliny, alkohol benzylowy, duszność, działanie niepożądane, dziedziczna nietolerancja fruktozy, glikol propylenowy, nadwrażliwość, nietolerancja fruktozy, obrzęk, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Lamiaceae, substancja czynna, świąd, sytuacja kliniczna, terapia, wyciąg z ziela tymianku, wysypka skórna - Leksykon substancji czynnych
Korzeń mydlnicy – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń mydlnicy (Saponaria officinalis L., radix) jest jednym z czterech składników preparatu Pectosol, koncentratu do sporządzania roztworu doustnego, w proporcji 2/30 (2 części korzenia mydlnicy na 30 części całkowitego składu), obok ziela tymianku, porostu islandzkiego i ziela hyzopu (stosunek 18/7/3/2). Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na korzeń mydlnicy lub inne składniki ziołowe, w tym rośliny z rodziny Lamiaceae (ziele tymianku i hyzopu), co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego. Ponadto, preparat zawiera wysoką zawartość etanolu (57-63% V/V), co stanowi istotne ograniczenie u pacjentów z chorobami wątroby, chorobą alkoholową, kobiet w ciąży i karmiących, dzieci, osób z epilepsją, uszkodzeniami mózgu oraz chorobami psychicznymi, a także u pacjentów przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Preparat jest dostępny w postaci brunatno-oliwkowego, przezroczystego płynu o specyficznym zapachu i smaku, co może być problematyczne u pacjentów z zaburzeniami połykania lub zwiększonym odruchem wymiotnym.
choroba alkoholowa, choroba psychiczna, choroba wątroby, ciąża, dysfagia, epilepsja, etanol, interakcje lekowe, korzeń mydlnicy, nadwrażliwość na substancje czynne, odruch wymiotny, porost islandzki, rodzina Lamiaceae, roztwór doustny, substancja pomocnicza, uszkodzenie mózgu, ziele hyzopu, ziele tymianku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Septosan fix (1000 mg + 500 mg + 500 mg)/sasz.
Produkt leczniczy Septosan fix w postaci ziół do zaparzania zawiera 1,0 g ziela tymianku (Thymus vulgaris L.; Thymus zygis L.), 0,5 g liścia szałwii (Salvia officinalis L.) oraz 0,5 g liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita L.) w jednej saszetce. Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest nadwrażliwość na którykolwiek ze składników, w tym na mentol będący składnikiem olejku miętowego. Należy również uwzględnić możliwość reakcji krzyżowych u pacjentów uczulonych na inne rośliny z rodziny jasnowatych (Lamiaceae), takich jak lawenda, rozmaryn, bazylia, melisa czy oregano. W przypadku podejrzenia nadwrażliwości, ale braku jednoznacznego potwierdzenia, zaleca się ostrożność przy pierwszym zastosowaniu leku.
- Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka (Calendulae anthodio) stanowi jeden ze składników preparatu Mucosit w formie żelu do stosowania na dziąsła, będącego złożonym ekstraktem roślinnym (6-12:1) zawierającym również rumianek, podbiał, korę dębu, szałwię i tymianek. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na nagietek lub inne składniki preparatu, zwłaszcza u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Asteraceae (np. rumianek), ze względu na dobrze udokumentowane reakcje krzyżowe prowadzące do objawów alergicznych skórnych i śluzówkowych. Dodatkowo, alergia na pyłki brzozy lub seler zwyczajny stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nadwrażliwości krzyżowej na tymianek (Thymi herba) obecny w preparacie, co wymaga szczególnej ostrożności w doborze terapii. Preparat zawiera także składniki z rodziny Lamiaceae (szałwia, tymianek, mięta pieprzowa), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na tę grupę roślin.
alergen kontaktowy, alergia na pyłki brzozy, amidowe środki znieczulające, benzoesan sodu, błona śluzowa jamy ustnej, bronopol, ekstrakt gęsty z koszyczka nagietka, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, objawy skórne, olejek eteryczny mięty pieprzowej, parabeny, parahydroksybenzoesan etylu, preparat Mucosit, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, rumianek, seler zwyczajny, wywiad alergologiczny, żel na dziąsła - Leksykon substancji czynnych
Mięta – Przeciwwskazania stosowania
Mięta pieprzowa (Mentha piperita) jest szeroko stosowana w farmakoterapii, jednak jej użycie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na mentol, główny składnik olejku miętowego, oraz na inne składniki roślin z rodziny Lamiaceae, do której należą również tymianek, szałwia, bazylia, serdecznik, rozmaryn, melisa i lawenda. Preparaty takie jak Pectobonisol, zawierające nalewkę z liści mięty (Menthae piperitae folii tinctura) oraz ekstrakt z tymianku (Thymi herbae extractum fluidum), mogą wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów z nadwrażliwością krzyżową na te rośliny. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z potwierdzoną alergią na tymol i mentol, ze względu na ryzyko poważnych reakcji ogólnoustrojowych i skórnych.
choroba wątroby, etanol, interakcja lekowa, mięta pieprzowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na mentol, nadwrażliwość na tymol, olejek miętowy, olejek tymiankowy, ostre zwężające zapalenie krtani, reakcja alergiczna, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja skórna, rodzina Lamiaceae, skurcz oskrzeli, test alergiczny, wywiad alergiczny, zwężające zapalenie tchawicy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pectobonisol –
Lek Pectobonisol w formie płynu doustnego zawiera ekstrakty roślinne: sok z ziela babki lancetowatej (40 g/100 g, etanol 96% V/V), nalewkę z kwiatostanu lipy (15 g/100 g, etanol 70% V/V), nalewkę z korzenia lukrecji (15 g/100 g, etanol 70% V/V), nalewkę z liści mięty (10 g/100 g, etanol 90% V/V) oraz wyciąg z ziela tymianku (20 g/100 g, etanol 30% V/V). Preparat zawiera 40-50% (V/V) etanolu, co stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, epilepsją, a także u kobiet w ciąży i karmiących. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na którykolwiek składnik, w tym na mentol i tymol, oraz na rośliny z rodziny Lamiaceae (np. mięta, tymianek). Lek jest przeciwwskazany u dzieci po przebytym ostrym zwężającym zapaleniu krtani lub tchawicy (pseudokrup), ze względu na ryzyko zaostrzenia obrzęku dróg oddechowych przez olejki eteryczne.
babka lancetowata, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, etanol, korzeń lukrecji, kwiatostan lipy, liść mięty, mentol, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk górnych dróg oddechowych, olejki eteryczne, ostre zwężające zapalenie krtani, pseudokrup, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja sodu, rodzina Lamiaceae, tymol, zapalenie błony śluzowej żołądka, ziele tymianku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bronchostop Duo na kaszel (120 mg + 830 mg)/15 ml
Produkt leczniczy BRONCHOSTOP Duo na kaszel w dawce 120 mg + 830 mg/15 ml, w postaci syropu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne, tj. wyciąg suchy z ziela tymianku (Thymus vulgaris L. i/lub Thymus zygis L.) oraz wyciąg płynny z korzenia prawoślazu (Althaea officinalis L.). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Lamiaceae, ze względu na możliwość reakcji krzyżowych. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje pomocnicze, w tym metylu parahydroksybenzoesan (E218, 11,59 mg/15 ml) i propylu parahydroksybenzoesan (E216, 6,18 mg/15 ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne typu późnego. W składzie syropu znajdują się także cukry (131 mg/15 ml) pochodzące z soku malinowego, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją niektórych cukrów, oraz glikol propylenowy (E1520, 38,9 mg/15 ml), który może powodować objawy podobne do działania alkoholu.
alergia, alergia na parahydroksybenzoesany, alergia na rośliny, cukrzyca, glikol propylenowy, interakcje lekowe, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na składniki leku, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja cukrów, nietolerancja fruktozy, prawoślaz lekarski, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja typu późnego, rodzina Lamiaceae, tymianek hiszpański, tymianek pospolity, uczulenie na rośliny, wyciąg z prawoślazu, wyciąg z tymianku, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń pierwiosnka (Primula veris L./Primula elatior (L.) Hill, radix) jest składnikiem aktywnym preparatu Bronchitabs, występującym w formie wyciągu suchego w dawce 60 mg na tabletkę powlekaną. Preparat ten jest stosowany głównie w leczeniu schorzeń układu oddechowego. Kluczowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na korzeń pierwiosnka lub inne składniki preparatu, w tym ziele tymianku (Thymus vulgaris L./Thymus zygis L.), które należy do rodziny Lamiaceae. Ze względu na obecność tymianku, istnieje ryzyko nadwrażliwości krzyżowej u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Lamiaceae, co stanowi istotny czynnik podczas kwalifikacji do terapii.
4%, etanol 47, glukoza ciekła suszona rozpyłowo, korzeń pierwiosnka, laktoza jednowodna, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, nietolerancja cukrów, rodzina Lamiaceae, schorzenie układu oddechowego, tabletka powlekana, wyciąg suchy, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt gęsty z kory dębu – Przeciwwskazania stosowania
Ekstrakt gęsty z kory dębu (Quercus cortex) stanowi istotny składnik preparatu Mucosit, w którym występuje w ilości 3,0 części w złożonym ekstrakcie gęstym o stosunku ekstrakcji 6-12:1, uzyskanym przy użyciu 90% metanolu i wody. Preparat ten jest stosowany w leczeniu schorzeń jamy ustnej, jednak jego zastosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na ekstrakt z kory dębu, amidowe środki miejscowo znieczulające oraz inne składniki preparatu, w tym substancje pomocnicze takie jak bronopol, sodu benzoesan i etylu parahydroksybenzoesan. Ze względu na złożony skład roślinny (rumianek, nagietek, podbiał, szałwia, tymianek, olejki eteryczne), istnieje ryzyko reakcji nadwrażliwości krzyżowej, szczególnie u pacjentów uczulonych na pyłki brzozy, seler zwyczajny, rośliny z rodziny Asteraceae i Lamiaceae.
alergia na pyłki brzozy, amidowy środek znieczulający, astrowate, benzoesan sodu, bronopol, ekstrakt z kory dębu, ekstrakt z nagietka, ekstrakt z podbiału, ekstrakt z rumianku, ekstrakt z szałwii, ekstrakt z tymianku, jasnotowate, kora dębu, mięta pieprzowa, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, olejek eteryczny, olejek rumiankowy, parahydroksybenzoesan etylu, produkt roślinny, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, rumianek, schorzenie jamy ustnej, seler zwyczajny, substancja pomocnicza, test alergiczny, tymianek, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Zespół flawonów – Przeciwwskazania stosowania
Zespół flawonów izolowanych z korzenia Scutellaria baicalensis, stanowiący główny składnik aktywny kremu Baikaderm (1,33 g/100 g, zawierający 75% bajkaliny), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na flawonoidy lub alantoinę (1,00 g/100 g). Reakcje alergiczne mogą manifestować się rumieniem, świądem, pieczeniem oraz obrzękiem skóry. Ponadto, należy uwzględnić możliwość nadwrażliwości na substancje pomocnicze preparatu, takie jak alkohol stearylowy (2,5 g/100 g) i benzoesan sodu (0,2 g/100 g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje zapalne lub podrażnienia. Preparat nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę, w tym rany, otarcia czy pęknięcia, ze względu na ryzyko nasilenia stanu zapalnego i infekcji.
alantoina, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol stearylowy, Baikaderm, bajkalina, benzoesan sodu, flawonoid, kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk, ostry stan zapalny skóry, pieczenie, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rodzina Lamiaceae, rumień, Scutellaria baicalensis, świąd, uszkodzenie ciągłości skóry, wyprysk potnicowy, wysięk surowiczy, zespół flawonów, zmiana pęcherzowa, zmiana sącząca - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg tymiankowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg tymiankowy, będący jednym z głównych składników preparatu Tussipect (wraz z efedryny chlorowodorkiem i saponiną), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami psychicznymi oraz z upośledzoną funkcją nerek i wątroby. Preparat nie jest zalecany u dzieci poniżej 12. roku życia. Ze względu na obecność saponin, u pacjentów z aktywną chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy może nasilać dolegliwości gastryczne. Należy także uwzględnić ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny Lamiaceae oraz z nadwrażliwością krzyżową na pyłki brzozy lub seler. Preparat zawiera 3,8% v/v etanolu (do 151 mg na dawkę), co jest istotne przy przepisywaniu kobietom ciężarnym, karmiącym, dzieciom oraz pacjentom z chorobą wątroby, padaczką lub chorobą alkoholową.
alergia na pyłki brzozy, alergia na rośliny, choroba alkoholowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, działanie pobudzające, efedryna chlorowodorek, etylu parahydroksybenzoesan, mechanizm działania leku, nadwrażliwość krzyżowa, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, parametry życiowe, pseudoefedryna, reakcja alergiczna, rodzina Lamiaceae, saponina, środek przeciwastmatyczny, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie funkcji wątroby, wyciąg tymiankowy, zaburzenie psychiczne, zaburzenie snu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Mięta – Działania niepożądane
Preparat Pectobonisol zawiera nalewkę z liści mięty (Menthae piperitae folii tinctura) w stężeniu 1:20, ekstrahowaną 90% etanolem, stanowiącą 10% składu produktu. Mięta charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednakże mogą wystąpić działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry, rzadko reakcje anafilaktyczne) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zgaga i dyskomfort w nadbrzuszu. Zgaga jest związana z relaksacyjnym wpływem mentolu na dolny zwieracz przełyku, co może nasilać objawy refluksu żołądkowo-przełykowego u predysponowanych pacjentów. Częstotliwość występowania działań niepożądanych jest niska i większość z nich ma charakter łagodny i samoograniczający się.
choroba refluksowa przełyku, cofanie treści żołądkowej, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, dolegliwość przewodu pokarmowego, dyskomfort w nadbrzuszu, działanie niepożądane, GERD, mentol, nalewka z liści mięty, nudność, objaw skórny, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, rodzina Lamiaceae, wysypka skórna, zgaga, zgłaszanie działań niepożądanych, zwieracz przełyku - Leksykon substancji czynnych
Lukrecja – Przeciwwskazania stosowania
Lukrecja (Glycyrrhiza glabra L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi przeciwwskazaniami, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na korzeń lukrecji, obejmująca zarówno preparaty monoskładnikowe, jak i złożone, np. Padma 28 Formuła, gdzie dodatkowo przeciwwskazana jest nadwrażliwość na inne składniki, takie jak rośliny z rodziny astrowatych. Preparat Iberogast, zawierający ekstrakt z korzenia lukrecji, jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami wątroby (zarówno aktualnymi, jak i w wywiadzie) oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych. W przypadku Tussipect, zawierającego wyciąg z lukrecji i chlorowodorek efedryny, przeciwwskazania obejmują m.in. nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, nadczynność tarczycy, cukrzycę, jaskrę z zamkniętym kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego oraz padaczkę. Ponadto, Tussipect nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 12 lat. Preparat Pectobonisol jest przeciwwskazany u dzieci po ostrym zwężającym zapaleniu krtani/tchawicy oraz u pacjentów z nadwrażliwością na mentol, tymol lub rośliny z rodziny Lamiaceae.
chlorowodorek efedryny, choroba niedokrwienna serca, choroba wątroby, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, działanie presyjne, działanie proarytmogenne, działanie sympatomimetyczne, ekstrakt z lukrecji, Glycyrrhiza glabra, interakcje lekowe, jaskra z zamkniętym kątem, lek hepatotoksyczny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancje, objawy dławicowe, padaczka, populacja pediatryczna, próg drgawkowy, przerost prostaty, rodzina Asteraceae, rodzina Lamiaceae, sproszkowany korzeń lukrecji, uszkodzenie wątroby, zaburzenia rytmu serca, zwężające zapalenie krtani