zwieracz przełyku
Zwieracz przełyku (inaczej zwieracz dolny przełyku, ang. lower esophageal sphincter, LES) to ważna struktura anatomiczna zlokalizowana na granicy przełyku i żołądka. Jest to funkcjonalny pierścień mięśniowy, który zapobiega cofaniu się treści żołądkowej do przełyku, chroniąc tym samym błonę śluzową przełyku przed uszkodzeniem przez kwaśną treść żołądkową.
Prawidłowe funkcjonowanie zwieracza przełyku ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu chorobie refluksowej przełyku (GERD). Niewydolność zwieracza, objawiająca się jego obniżonym napięciem spoczynkowym lub nieprawidłową relaksacją podczas połykania, prowadzi do refluksu żołądkowo-przełykowego, co może skutkować zapaleniem przełyku, przełykiem Barretta, a w konsekwencji nawet rakiem przełyku.
Diagnostyka zaburzeń funkcji zwieracza przełyku obejmuje manometrię przełyku, pH-metrię oraz impedancję przełykową. Leczenie niewydolności zwieracza może być farmakologiczne (inhibitory pompy protonowej, prokinetyki), endoskopowe lub chirurgiczne (fundoplikacja sposobem Nissena). Prawidłowa funkcja zwieracza przełyku jest istotnym elementem fizjologii układu pokarmowego, warunkującym komfort i jakość życia pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Trudności w połykaniu – Patofizjologia i mechanizm
Dysfagia definiowana jest jako zaburzenie połykania, obejmujące opóźnione lub nieprawidłowe przejście kęsa pokarmowego z jamy ustnej do żołądka, wynikające z patologii w fazie ustnej, gardłowej lub przełykowej. Patogeneza jest wieloczynnikowa i obejmuje zaburzenia neurologiczne (uszkodzenia kory mózgowej, pnia mózgu, móżdżku), mięśniowe (sarcopenia, osłabienie mięśni żuchwy i języka), a także zmiany strukturalne i zapalne. Dysfagia ustno-gardłowa często wiąże się z deficytami neurologicznymi, takimi jak opóźniony odruch połykania, zmniejszone czucie i perystaltyka gardła, natomiast dysfagia przełykowa wynika z zaburzeń motoryki przełyku (np. achalazja, twardzina układowa) lub obstrukcji mechanicznej. W chorobach neurologicznych, takich jak udar mózgu, choroba Parkinsona, Alzheimera, stwardnienie rozsiane czy choroba Huntingtona, dysfagia manifestuje się różnorodnie, często z progresją nasilenia objawów i powiązana jest z uszkodzeniem specyficznych obszarów mózgu i sieci neuronalnych odpowiedzialnych za połykanie.
achalazja, aspiracja, choroba Alzheimera, choroba Huntingtona, choroba Parkinsona, cicha aspiracja, dysfagia, dysfagia orofaryngealna, dysfagia przełykowa, eozynofilowe zapalenie przełyku, refluks żołądkowo-przełykowy, reumatoidalne zapalenie stawów, stwardnienie rozsiane, substancja P, suchość jamy ustnej, twardzina układowa, udar mózgu, zaburzenie motoryki przełyku, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie połykania, zapalenie płuc aspiracyjne, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Liść Mięty pieprzowej
Preparat z liścia mięty pieprzowej (Mentha piperita L., folium) w postaci ziół do zaparzania zawiera 1g surowca w 1g produktu i wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu. Przeciwwskazaniem do terapii jest obecność refluksu żołądkowo-przełykowego, ze względu na ryzyko rozluźnienia dolnego zwieracza przełyku i nasilenia objawów zgagi. Ponadto, pacjenci z kamicą żółciową lub innymi zaburzeniami dróg żółciowych powinni unikać preparatu, gdyż mięta pieprzowa może zwiększać przepływ żółci, co w przypadku niedrożności może stanowić zagrożenie. Ze względu na brak danych klinicznych, nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4. roku życia.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół ruminacji – Objawy
Zespół ruminacji to zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej, charakteryzujące się bezwysiłkową regurgitacją niestrawionego lub częściowo strawionego pokarmu w ciągu 10-30 minut po posiłku, bez towarzyszących nudności czy odruchu wymiotnego. Regurgitowany pokarm może być ponownie przeżuwany i połykany lub wypluwany. Objawy często występują codziennie, a ich nasilenie może zależeć od rodzaju spożywanego pokarmu, poziomu stresu oraz współistniejących zaburzeń psychicznych, takich jak lęk czy depresja. W diagnostyce różnicowej należy odróżnić zespół ruminacji od refluksu żołądkowo-przełykowego oraz wymiotów, zwracając uwagę na brak kwaśnego smaku i odruchu wymiotnego. Manometria przełykowa wykazuje wzrost ciśnienia żołądkowego powyżej 30 mmHg z jednoczesną relaksacją dolnego i górnego zwieracza przełyku, co potwierdza patomechanizm zaburzenia.
bulimia, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dyskomfort brzuszny, dyspepsja czynnościowa, erozja szkliwa zębów, fibromilagia, funkcjonowanie psychospołeczne, gastropareza, halitoza, jadłowstręt psychiczny, kwas żołądkowy, manometria przełykowa, niedożywienie, odruch wymiotny, refluks żołądkowo-przełykowy, regurgitacja pokarmu, terapia behawioralna, utrata masy ciała, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowa, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie odżywiania, zapalenie oskrzeli, zespół ruminacji, zespół stresu pourazowego, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maalox (460 mg + 400 mg)/4,3 ml
Maalox to preparat złożony zawierający 460 mg uwodnionego tlenku glinu (230 mg Al2O3) oraz 400 mg wodorotlenku magnezu w każdej saszetce 4,3 ml zawiesiny doustnej. Substancje te działają miejscowo na błonę śluzową przewodu pokarmowego, neutralizując i buforując kwas solny w żołądku, co prowadzi do wzrostu pH treści żołądkowej i złagodzenia objawów nadkwaśności. Glin wykazuje działanie ściągające, co może powodować zaparcia, natomiast magnez działa przeczyszczająco, co równoważy perystaltykę jelit. Preparat nie wpływa bezpośrednio na wydzielanie kwasu, ale zmniejsza jego stężenie w świetle przełyku, co jest istotne w terapii refluksu żołądkowo-przełykowego.
błona śluzowa, błona śluzowa żołądka, cytoprotekcja, dwunastnica, krwotok, kwas acetylosalicylowy, kwas solny, nadkwaśność, perystaltyka jelit, pH żołądka, prostaglandyny, przełyk, przewód pokarmowy, refluks żołądkowo-przełykowy, sacharoza, sorbitol, tlenek glinu uwodniony, wodorotlenek magnezu, zobojętnianie kwasu, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Interakcje leku – MINGAST –
Parafina ciekła, główny składnik aktywny preparatu MINGAST, wykazuje zdolność do solubilizacji witamin lipofilnych (A, D, E, K), co prowadzi do ich zmniejszonego wchłaniania i eliminacji z kałem, zwiększając ryzyko niedoborów, szczególnie witaminy K, której niedobór może wpływać na parametry krzepnięcia. Ponadto, parafina ciekła fizycznie pokrywa błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz przyspiesza pasaż jelitowy, co skutkuje obniżoną biodostępnością doustnych leków, zwłaszcza lipofilnych. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniem MINGAST a innymi lekami doustnymi, a w przypadku długotrwałej terapii monitorowanie stężeń witamin i ewentualną suplementację.
amitryptylina, antagonista wapnia, biodostępność, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, działanie przeczyszczające, enzymy cytochromu P450, felodypina, haloperydol, immunosupresant, inhibitor cytochromu P450, lek hipolipemizujący, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, miopatia, motoryka jelitowa, neuroleptyk, olejek miętowy, parafina ciekła, parametry krzepnięcia, pasaż jelitowy, symwastatyna, witaminy lipofilne, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zaburzenia elektrolitowe, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vesisol 10 mg
Lek Vesisol, zawierający bursztynian solifenacyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z zatrzymaniem moczu, ciężkimi zaburzeniami przewodu pokarmowego (w tym toksycznym rozdęciem okrężnicy), miastenią, jaskrą z wąskim kątem przesączania oraz u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (55,25 mg w tabletce 5 mg i 110,5 mg w tabletce 10 mg). Nie zaleca się stosowania u pacjentów poddawanych hemodializie oraz z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ze względu na ryzyko kumulacji leku. Ponadto, stosowanie jest przeciwwskazane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, które jednocześnie przyjmują silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol), co może prowadzić do zwiększenia stężenia solifenacyny i nasilenia działań niepożądanych.
bursztynian solifenacyny, choroba refluksowa przełyku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, hemodializa, inhibitory CYP3A4, interakcje lekowe, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, miastenia, neuropatia autonomiczna, niedrożność przewodu pokarmowego, nietolerancja galaktozy, nużliwość mięśni, receptory muskarynowe, toksyczne rozdęcie okrężnicy, transmisja nerwowo-mięśniowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądka i jelit, zatrzymanie moczu, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alendronic Acid Genoptim 70 mg
Stosowanie kwasu alendronowego w dawce 70 mg jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nieprawidłowościami anatomicznymi przełyku, takimi jak zwężenie przełyku, achalazja czy inne zaburzenia opóźniające opróżnianie przełyku, ze względu na ryzyko zatrzymania tabletki i podrażnienia błony śluzowej. Konieczne jest również wykluczenie hipokalcemii przed rozpoczęciem terapii, gdyż niedobór wapnia może ulec pogłębieniu, prowadząc do poważnych powikłań. Ponadto, pacjenci muszą być zdolni do utrzymania pozycji pionowej przez minimum 30 minut po zażyciu leku, co eliminuje możliwość stosowania u osób unieruchomionych lub z ograniczoną mobilnością. Przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na kwas alendronowy lub substancje pomocnicze, przy czym każda tabletka zawiera 70 mg kwasu alendronowego w postaci 91,37 mg sodu alendronianu trójwodnego.
achalazja przełyku, alendronic acid, bisfosfonian, dysfagia, hipokalcemia, klirens kreatyniny, kwas alendronowy, nadwrażliwość na lek, nieprawidłowości przełyku, niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, sodu alendronian, suplementacja, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zaburzenia motoryki, zapalenie przełyku, zwężenie przełyku, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Euphyllin long 300 mg
Preparat Euphyllin long, zawierający 300 mg teofiliny w kapsułkach o zmodyfikowanym uwalnianiu, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Najczęściej obserwowane są zaburzenia serca, takie jak tachykardia i arytmie, oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym nudności, wymioty, biegunka i zmniejszenie napięcia dolnego zwieracza przełyku. Reakcje nadwrażliwości występują niezbyt często, natomiast zaburzenia metaboliczne, neurologiczne, nerkowe, psychiczne i naczyniowe mają częstość nieznaną. Szczególnie niebezpieczne są objawy toksyczności teofiliny przy stężeniach w osoczu przekraczających 25 mg/l, które mogą manifestować się drgawkami, ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, nagłym spadkiem ciśnienia tętniczego oraz krwawieniami z przewodu pokarmowego.
bezsenność, ból głowy, diureza, drgawka, drżenie kończyn, działanie niepożądane, euphyllin long, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, komorowe zaburzenie rytmu, kreatynina w surowicy, krwawienie z przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na teofilinę, niedociśnienie, niepokój ruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, stężenie teofiliny, tachykardia, teofilina, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zwieracz przełyku - Leksykon substancji czynnych
Liść mięty pieprzowej – Działania niepożądane
Liść mięty pieprzowej (Menthae piperitae folium) jest powszechnie stosowany w preparatach leczniczych, zwłaszcza w zaburzeniach układu pokarmowego oraz stanach zapalnych jamy ustnej i gardła. Pomimo korzystnego profilu terapeutycznego, może wywoływać działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości występowania, manifestujące się jako duszność (skurcz oskrzeli), świąd, wysypka oraz fotouczulenie. Szczególnie preparaty takie jak Iberogast Balance i Krople Żołądkowe zawierające nalewkę z liści mięty pieprzowej mogą indukować te objawy. Ponadto, u pacjentów z chorobą refluksową przełyku mentol może powodować relaksację dolnego zwieracza przełyku, co sprzyja wystąpieniu zgagi. Preparat Septosan fix (0,5 g liścia mięty pieprzowej na saszetkę) nie wykazuje doniesień o działaniach niepożądanych, co może być związane z formą podania i niższą koncentracją substancji aktywnych.
choroba refluksowa przełyku, Digestonic, drogi oddechowe, duszność, fotouczulenie, Iberogast Balance, krople żołądkowe, liść mięty pieprzowej, MedDRA, mentol, nadwrażliwość na światło, nalewka z mięty pieprzowej, objawy gastryczne, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, refluks, Septosan fix, skurcz oskrzeli, środek przeciwzapalny, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, zaburzenia układu pokarmowego, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie jamy ustnej, zgaga, zwieracz przełyku - Leksykon substancji czynnych
Trimebutyna – Interakcje
Trimebutyna, wykazująca działanie spazmolityczne i modulujące motorykę przewodu pokarmowego, wchodzi w istotne interakcje farmakologiczne z wieloma grupami leków. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi (np. zotepiną), gdzie dochodzi do nasilenia działania przeciwcholinergicznego, objawiającego się suchością w jamie ustnej, zaburzeniami widzenia, zatrzymaniem moczu i tachykardią. Trimebutyna synergistycznie zwiększa skuteczność ryzatryptanu w leczeniu migreny, co może być korzystne terapeutycznie. Z kolei przedłuża i nasila działanie zwiotczające d-tubokuraryny, co wymaga ostrożności podczas znieczulenia ogólnego. Ponadto, trimebutyna osłabia działanie prokinetyczne cyzaprydu, co może obniżać skuteczność terapii zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Interakcje z prokainamidem mogą prowadzić do nadmiernego przyspieszenia rytmu serca, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi.
agonista receptorów serotoninowych, amlodypina, antagonista wapnia, benzodiazepina, choroba wieńcowa, cyzapryd, d-tubokuraryna, diltiazem, dokomórkowy napływ jonów wapniowych, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, działanie spazmolityczne, inhibitor konwertazy angiotensyny, kanał wapniowy, kaptopryl, lek prokinetyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, midazolam, monitorowanie EKG, motoryka przewodu pokarmowego, nadciśnienie tętnicze, napad migrenowy, objawy antycholinergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, perystaltyka, prokainamid, przewodnictwo w mięśniu sercowym, rezerpina, ryzatryptan, sedacja, środek zwiotczający mięśnie, trimebutyna, werapamil, znieczulenie ogólne, zotepina, zwieracz przełyku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Chlorsuccillin 200 mg
Chlorek suksametoniowy, zawarty w preparacie CHLORSUCCILLIN 200 mg, jest depolaryzującym środkiem zwiotczającym mięśnie szkieletowe o bardzo krótkim czasie działania, stosowanym w celu uzyskania krótkotrwałego zwiotczenia mięśni podczas procedur medycznych. Mechanizm działania polega na depolaryzacji płytki nerwowo-mięśniowej, co początkowo objawia się drżeniami pęczkowymi mięśni (szczególnie twarzy, szyi i kończyn), a następnie pełnym zwiotczeniem mięśni. Lek wpływa na parametry ciśnieniowe organizmu, powodując podwyższenie ciśnienia śródgałkowego, śródczaszkowego oraz wewnątrzżołądkowego, a także zwiększenie napięcia dolnego zwieracza przełyku, co ma istotne znaczenie w kontekście pacjentów z jaskrą, urazami głowy, zabiegami neurochirurgicznymi oraz ryzykiem refluksu żołądkowo-przełykowego.
blok II fazy, bradykardia, chlorek suksametoniowy, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzżołądkowe, depolaryzacja płytki nerwowo-mięśniowej, drżenia pęczkowe mięśni, histamina, jaskra, leki zwiotczające mięśnie, płytka nerwowo-mięśniowa, receptory muskarynowe, refluks żołądkowo-przełykowy, rytm węzłowy, tachyfilaksja, tachykardia, układ autonomiczny, wentylacja mechaniczna, zabiegi neurochirurgiczne, znieczulenie, zwieracz przełyku, zwiotczenie mięśni szkieletowych, zwoje współczulne - Leksykon substancji czynnych
Mięta – Działania niepożądane
Preparat Pectobonisol zawiera nalewkę z liści mięty (Menthae piperitae folii tinctura) w stężeniu 1:20, ekstrahowaną 90% etanolem, stanowiącą 10% składu produktu. Mięta charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednakże mogą wystąpić działania niepożądane, głównie reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry, rzadko reakcje anafilaktyczne) oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zgaga i dyskomfort w nadbrzuszu. Zgaga jest związana z relaksacyjnym wpływem mentolu na dolny zwieracz przełyku, co może nasilać objawy refluksu żołądkowo-przełykowego u predysponowanych pacjentów. Częstotliwość występowania działań niepożądanych jest niska i większość z nich ma charakter łagodny i samoograniczający się.
choroba refluksowa przełyku, cofanie treści żołądkowej, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, dolegliwość przewodu pokarmowego, dyskomfort w nadbrzuszu, działanie niepożądane, GERD, mentol, nalewka z liści mięty, nudność, objaw skórny, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, rodzina Lamiaceae, wysypka skórna, zgaga, zgłaszanie działań niepożądanych, zwieracz przełyku