rak gruczołów łojowych
Rak gruczołów łojowych to rzadki, agresywny nowotwór złośliwy wywodzący się z przydatków skóry. Stanowi mniej niż 1% wszystkich nowotworów skóry i najczęściej lokalizuje się w obrębie powiek (około 75% przypadków), gdzie występuje często w okolicy brzegu powieki. Inne lokalizacje obejmują głowę i szyję, tułów oraz narządy płciowe.
Histologicznie rak gruczołów łojowych charakteryzuje się nieregularnymi, asymetrycznymi guzkami lub płytkami komórek nowotworowych wykazujących różnicowanie w kierunku gruczołów łojowych. Komórki nowotworowe posiadają obfitą, piankowatą cytoplazmę i wykazują znaczną atypię komórkową oraz liczne figury mitotyczne. Diagnostyka różnicowa obejmuje raka podstawnokomórkowego, kolczystokomórkowego oraz czerniaka.
Klinicznie nowotwór ten może przypominać gradówkę, zapalenie brzegu powieki lub inne łagodne zmiany, co często prowadzi do opóźnienia diagnozy. Charakteryzuje się wysokim potencjałem inwazyjnym, skłonnością do nawrotów miejscowych (30-40%) oraz przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych (25%). Rokowanie jest poważne, z 5-letnim przeżyciem wynoszącym około 75%.
Leczenie obejmuje szerokie wycięcie chirurgiczne z oceną marginesów, często z wykorzystaniem techniki Mohsa. W przypadku zaawansowanej choroby stosuje się także radioterapię i limfadenektomię regionalną. Ze względu na agresywny charakter nowotworu, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem nawrotów i przerzutów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Zapobieganie i profilaktyka
Rak gruczołów łojowych (sebaceous carcinoma) jest rzadkim, ale potencjalnie agresywnym nowotworem skóry, którego etiologia pozostaje nie do końca poznana. Profilaktyka opiera się głównie na ochronie przed ekspozycją na promieniowanie UV, w tym stosowaniu filtrów przeciwsłonecznych o szerokim spektrum UVA/UVB z SPF 15+ na co dzień oraz SPF 30+ podczas długotrwałej ekspozycji, ograniczeniu czasu przebywania na słońcu w godzinach 10:00-16:00, noszeniu odzieży ochronnej oraz unikaniu solariów. Wczesne wykrycie jest kluczowe i obejmuje comiesięczne samobadanie skóry oraz coroczne badania dermatologiczne, szczególnie u pacjentów po leczeniu. Istotne jest także rozpoznanie zespołu Muir-Torre, związanego z predyspozycją genetyczną do tego nowotworu, co wymaga wdrożenia badań przesiewowych MMR (mismatch repair) w celu identyfikacji zespołu Lyncha/Muir-Torre i umożliwienia profilaktyki nowotworów współistniejących, np. raka jelita grubego.
badanie dermatologiczne, biopsja, dermatolog, filtr przeciwsłoneczny, metody chirurgiczne, mismatch repair, nowotwór skóry, okulary przeciwsłoneczne, profilaktyka nawrotów, promieniowanie UV, rak gruczołów łojowych, rokowanie, samobadanie skóry, SPF 30, wczesne wykrycie nowotworu, wizyty kontrolne, zespół Lyncha, zespół Muir-Torre - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołów łojowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Sebaceous carcinoma to rzadki, agresywny nowotwór złośliwy skóry, rozwijający się w gruczołach łojowych, najczęściej lokalizujący się na powiekach (75% przypadków), głowie, szyi i tułowiu, głównie u osób powyżej 60. roku życia. Charakteryzuje się szybkim rozprzestrzenianiem i wysokim ryzykiem nawrotów, a jego diagnostyka jest utrudniona ze względu na kliniczne podobieństwo do łagodnych schorzeń okulistycznych, takich jak gradówka czy przewlekłe zapalenie powiek. Potwierdzenie rozpoznania wymaga biopsji skóry z zastosowaniem specjalistycznych barwień histologicznych, a ocena zaawansowania choroby obejmuje badania obrazowe (TK, MRI) oraz mapowanie biopsyjne spojówki w przypadku lokalizacji ocznej. Diagnostyka powinna również uwzględniać wykluczenie zespołu Muir-Torre, związanego z defektami naprawy DNA i zwiększonym ryzykiem nowotworowym.
badanie fizykalne, biopsja skóry, blepharitis, chalazion, chemioterapia, chirurgia Mohsa, choroba nawrotowa, choroba przerzutowa, egzenteracja oczodołu, gruczoł łojowy, immunoterapia, inwazja oczodołu, jęczmień, krioterapia, przerzut do węzłów chłonnych, radioterapia, rak gruczołów łojowych, resekcja, rezonans magnetyczny, stadium zaawansowania nowotworu, terapia celowana, tomografia komputerowa, wywiad kliniczny, zespół Muir-Torre