zawał przysadki
Zawał przysadki (infarkt przysadki) jest stanem klinicznym wywołanym niedokrwieniem i martwicą tkanki gruczołu przysadki mózgowej. Najczęstszą przyczyną jest zespół Sheehana, występujący u kobiet po porodzie, związany z masywnym krwotokiem i wstrząsem hipowolemicznym. Inne przyczyny obejmują urazy głowy, krwawienie z tętniaka, radioterapię okolicy siodła tureckiego oraz stany zapalne.
Objawy zawału przysadki zależą od stopnia uszkodzenia gruczołu i mogą obejmować objawy niewydolności przysadki (hipopituitaryzm), takie jak zmęczenie, osłabienie, utrata libido, amenorrhea, hipotensja ortostatyczna czy nietolerancja zimna. W ostrej fazie może wystąpić silny ból głowy, zaburzenia widzenia, nudności i wymioty. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się niskie stężenia hormonów tropowych przysadki oraz wtórnie obniżone poziomy hormonów gruczołów docelowych.
Diagnostyka zawału przysadki obejmuje badania obrazowe (MRI przysadki), testy dynamiczne oceniające funkcję przysadki oraz oznaczenia stężeń hormonów. Leczenie polega na substytucji hormonalnej obejmującej hormony tarczycy, kortykosteroidy, gonadotropiny lub estrogeny/androgeny oraz w niektórych przypadkach hormon wzrostu. Substytucja hormonalna najczęściej jest konieczna do końca życia pacjenta, a jej monitorowanie wymaga regularnych kontroli endokrynologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Eligard 45 mg 45 mg
Eligard 45 mg, zawierający octan leuproreliny – agonistę GnRH, wywołuje działania niepożądane głównie poprzez modulację stężeń hormonów płciowych, zwłaszcza testosteronu, co jest kluczowe w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Najczęściej obserwuje się uderzenia gorąca (u około 58% pacjentów), nudności, zmęczenie oraz miejscowe reakcje w miejscu podania, takie jak pieczenie, ból i zasinienie. W początkowym okresie leczenia może dochodzić do przejściowego zaostrzenia objawów choroby, zwłaszcza przy przerzutach do kręgosłupa czy zwężeniu dróg moczowych, co wiąże się z początkowym wzrostem testosteronu przed jego obniżeniem do poziomu kastracyjnego. Długotrwała terapia może prowadzić do zmniejszenia gęstości kości i zwiększenia ryzyka osteoporozy oraz złamań.
agonista GnRH, analog GnRH, cukrzyca, dyskineza, dysuria, ginekomastia, leukopenia, nadciśnienie śródczaszkowe, octan leuproreliny, osteopenia, osteoporoza, poziom kastracyjny, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, rzekomy guz mózgu, śródmiąższowa choroba płuc, supresja androgenów, testosteron, trombocytopenia, wydłużenie QT, zaburzenie przewodzenia, zapalenie nosowo-gardłowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie żołądka, zatorowość płucna, zawał przysadki - Leksykon chorób i schorzeń
Ciężka niedobór hormonu antydiuretycznego – Etiologia i przyczyny
Diabetes insipidus (DI) to rzadkie zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, charakteryzujące się poliurią i polidypsją, wynikające z dysfunkcji wazopresyny (AVP/ADH). Wyróżnia się cztery główne typy: ośrodkowy (AVP-D) – niedobór wazopresyny z przyczyn takich jak urazy głowy, nowotwory, choroby zapalne, autoimmunologiczne lub idiopatyczne (30-50% przypadków); nerkowy (AVP-R) – oporność nerek na AVP, często spowodowana lekami (np. lit), zaburzeniami elektrolitowymi (hiperkalcemia, hipokaliemia) lub mutacjami genów AVPR2 i AQP2; dipsogeniczny – dysfunkcja mechanizmu pragnienia; oraz ciążowy – związany z podwyższoną aktywnością wazopresynazy łożyskowej i stanami patologicznymi ciąży. Patofizjologia opiera się na zaburzeniu działania AVP na receptory V2 w kanalikach zbiorczych nerek, co prowadzi do upośledzonej reabsorpcji wody i wydalania dużych objętości rozcieńczonego moczu.
amyloidoza, choroby autoimmunologiczne, craniopharyngioma, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkalcemia, hipokaliemia, histiocytoza z komórek Langerhansa, hormon antydiuretyczny, krwawienie podpajęczynówkowe, niedokrwistość sierpowata, osmolalność osocza, podwzgórze, polidypsja, poliuria, przewlekła choroba nerek, sarkoidoza, stan przedrzucawkowy, szpiczak mnogi, wazopresyna, wielomocz, wielotorbielowatość nerek, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał przysadki, zespół HELLP, zespół Sheehana, zespół Sjögrena, zespół Wolframa, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, złamanie podstawy czaszki - Leksykon substancji czynnych
Leuprorelina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Leuprorelina, stosowana głównie w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga ścisłego przestrzegania procedur przygotowania i podawania ze względu na ryzyko błędów mogących obniżyć skuteczność leczenia. Terapia deprywacją androgenów może wydłużać odstęp QT, co u pacjentów z czynnikami ryzyka lub przyjmujących leki wydłużające QT wymaga oceny korzyści i ryzyka. Zgłaszano zwiększone ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, nagły zgon sercowy i udar, szczególnie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka. W początkowym okresie leczenia obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia testosteronu, co może nasilać objawy choroby, w tym ból kości, neuropatię, krwiomocz i zwężenie moczowodu, dlatego zaleca się rozważenie profilaktycznego leczenia przeciwandrogenami przez pierwsze 2-3 tygodnie terapii. Pacjenci z przerzutami do kręgosłupa lub niedrożnością dróg moczowych wymagają szczególnej kontroli, a w razie wystąpienia kompresji rdzenia lub zaburzeń czynności nerek należy wdrożyć standardowe leczenie powikłań.
agonista GnRH, agonista LHRH, analog GnRH, badanie USG, ból kości, choroba układu sercowo-naczyniowego, demineralizacja kości, densytometria kości, deprywacja androgenów, hematuria, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, idiopatyczne nadciśnienie śródczaszkowe, krwiomocz, nagły zgon sercowy, neuropatia, niedrożność dróg moczowych, obrzęk naczynioruchowy, odpływ moczu, orchidektomia, przerzuty do kręgosłupa, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, rekonstytucja leku, rzekomy guz mózgu, SCAR, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie PSA, toksyczna martwica naskórka, tomografia komputerowa, torsade de pointes, ucisk na rdzeń kręgowy, ucisk rdzenia kręgowego, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawał przysadki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaostrzenia, złamania osteoporotyczne, zmniejszenie gęstości kości, żółtaczka, zwężenie moczowodu