złośliwość
Złośliwość w kontekście medycznym najczęściej odnosi się do złośliwego charakteru nowotworów. Nowotwory złośliwe (malignant) charakteryzują się zdolnością do inwazji okolicznych tkanek oraz tworzenia przerzutów odległych, co odróżnia je od nowotworów łagodnych (benign).
W ocenie złośliwości guzów nowotworowych stosuje się klasyfikacje histopatologiczne określające stopień zróżnicowania komórek (grading) oraz systemy oceniające zaawansowanie kliniczne (staging), np. klasyfikację TNM. Nowotwory o wysokim stopniu złośliwości cechują się szybkim wzrostem, wysoką aktywnością mitotyczną oraz znacznym polimorfizmem komórkowym.
Proces transformacji złośliwej (karcynogenezy) jest wieloetapowy i obejmuje nagromadzenie mutacji w genach odpowiedzialnych za kontrolę cyklu komórkowego, naprawę DNA oraz apoptozę. Kluczowe znaczenie mają zmiany w proto-onkogenach i genach supresorowych, prowadzące do zaburzenia regulacji proliferacji komórkowej.
Określenie stopnia złośliwości nowotworu ma fundamentalne znaczenie dla prognozowania przebiegu choroby oraz wyboru odpowiedniej strategii terapeutycznej. Nowotwory o wyższym stopniu złośliwości zazwyczaj wymagają bardziej agresywnego leczenia i wiążą się z gorszym rokowaniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Piersi włóknisto-torbielowate – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Piersi włóknisto-torbielowate to powszechny, niepatologiczny stan tkanki piersiowej, występujący u ponad 50% kobiet, głównie w wieku 30-50 lat, rzadko po menopauzie, chyba że stosują estrogeny. Stan ten nie wpływa na długość ani jakość życia, a objawy ustępują zwykle po menopauzie. Zmiany te dzielą się na nieproliferacyjne, które nie zwiększają ryzyka raka piersi (poza przypadkami z silną historią rodzinną, gdzie ryzyko może wzrosnąć dwukrotnie), oraz proliferacyjne, które podnoszą ryzyko złośliwości o współczynnik 1,3-1,9, szczególnie w przypadku atypowego rozrostu. Nie jest jasne, czy zmiany te są prekursorami raka, czy jedynie markerem zwiększonego ryzyka, które jest podobne w obu piersiach.
atypowy rozrost, badanie piersi, czynnik ryzyka, dysfagia, estrogen, guz nowotworowy, mammografia, mammogram, menopauza, obserwacja kontrolna, pierś włóknisto-torbielowata, rak piersi, rodzinna historia raka piersi, tkanka nowotworowa, tkanka piersi, złośliwość, zmiana nieproliferacyjna, zmiana włóknisto-torbielowata - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy gruczołów ślinowych – Epidemiologia
Guzy gruczołów ślinowych to rzadkie nowotwory o rocznej częstości występowania około 2,5-3,0/100 000 osób, stanowiące 3-6% nowotworów głowy i szyi oraz 0,2-0,5% wszystkich nowotworów złośliwych. Większość (65%) to guzy łagodne, a 35% złośliwe, z przewagą u kobiet (54%). Lokalizacja ma kluczowe znaczenie dla ryzyka złośliwości: ślinianki przyuszne (59-75% przypadków) cechują się ryzykiem złośliwości 15-32%, podżuchwowe 41-50%, małe gruczoły ślinowe 50-75%, a podjęzykowe niemal 100%. Najczęstsze typy histologiczne to gruczolak wielopostaciowy i guz Warthina wśród łagodnych oraz rak śluzowo-naskórkowy (MEC), rak gruczołowo-torbielowaty (AdCC), rak zrazikowokomórkowy (ACC) i carcinoma ex pleomorphic adenoma (CExPA) wśród złośliwych. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na promieniowanie jonizujące, wiek, narażenie zawodowe, infekcje wirusowe (EBV), natomiast palenie i alkohol mają ograniczony wpływ poza guzem Warthina.
charakter łagodny, duży gruczoł ślinowy, gruczolak wielopostaciowy, gruczolakorak, guz gruczołu ślinowego, guz Warthina, infekcja wirusowa, mały gruczoł ślinowy, naczyniak, nadzór immunologiczny, nawrót miejscowy, nowotwór głowy i szyi, nowotwór nosogardła, nowotwór tarczycy, nowotwór złośliwy, promieniowanie jonizujące, promieniowanie UV, przerzut odległy, przeżycie specyficzne dla przyczyny, radioterapia, rak gruczołowo-torbielowaty, rak śluzowo-naskórkowy, rak zrazikowokomórkowy, ślinianka podjęzykowa, ślinianka podżuchwowa, ślinianka przyuszna, transformacja złośliwa, wskaźnik przeżycia, zakażenie EBV, złośliwość