nowotwór nosogardła
Nowotwór nosogardła (rak nosogardzieli, carcinoma nasopharyngis) to złośliwy guz wywodzący się z nabłonka nosogardła. W ponad 90% przypadków jest to rak płaskonabłonkowy nierogowaciejący lub niezróżnicowany. Występuje stosunkowo rzadko w populacji europejskiej (0,5-2 przypadków na 100 000 osób), ale jest znacznie częstszy w południowo-wschodniej Azji, gdzie zapadalność sięga 25-50 przypadków na 100 000 osób.
Czynniki ryzyka rozwoju nowotworu nosogardła obejmują zakażenie wirusem Epsteina-Barr (EBV), uwarunkowania genetyczne, ekspozycję na substancje rakotwórcze (w tym dym tytoniowy), a także spożywanie peklowanej żywności bogatej w nitrozoaminy. Charakterystyczny jest wysoki poziom przeciwciał przeciwko antygenom EBV we krwi pacjentów.
Objawy kliniczne nowotworu nosogardła są niespecyficzne i często przypominają przewlekłe zapalenie zatok. Obejmują one jednostronną niedrożność nosa, nawracające krwawienia z nosa, przewlekły wyciek wydzieliny z nosa, niedosłuch przewodzeniowy, szumy uszne, ból ucha, ból i uczucie rozpierania w twarzy. W zaawansowanym stadium może wystąpić diplopia, bóle głowy, zaburzenia neurologiczne związane z naciekaniem podstawy czaszki oraz powiększone węzły chłonne szyi.
Diagnostyka obejmuje badanie endoskopowe nosogardła z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego, badania obrazowe (CT, MRI) w celu oceny zaawansowania miejscowego oraz badania w kierunku przerzutów odległych. Leczenie zależy od stopnia zaawansowania, a podstawową metodą jest radioterapia, często w połączeniu z chemioterapią. Pięcioletnie przeżycie waha się od 90% w przypadku wczesnego stadium do 30% w zaawansowanej chorobie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy gruczołów ślinowych – Epidemiologia
Guzy gruczołów ślinowych to rzadkie nowotwory o rocznej częstości występowania około 2,5-3,0/100 000 osób, stanowiące 3-6% nowotworów głowy i szyi oraz 0,2-0,5% wszystkich nowotworów złośliwych. Większość (65%) to guzy łagodne, a 35% złośliwe, z przewagą u kobiet (54%). Lokalizacja ma kluczowe znaczenie dla ryzyka złośliwości: ślinianki przyuszne (59-75% przypadków) cechują się ryzykiem złośliwości 15-32%, podżuchwowe 41-50%, małe gruczoły ślinowe 50-75%, a podjęzykowe niemal 100%. Najczęstsze typy histologiczne to gruczolak wielopostaciowy i guz Warthina wśród łagodnych oraz rak śluzowo-naskórkowy (MEC), rak gruczołowo-torbielowaty (AdCC), rak zrazikowokomórkowy (ACC) i carcinoma ex pleomorphic adenoma (CExPA) wśród złośliwych. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na promieniowanie jonizujące, wiek, narażenie zawodowe, infekcje wirusowe (EBV), natomiast palenie i alkohol mają ograniczony wpływ poza guzem Warthina.
charakter łagodny, duży gruczoł ślinowy, gruczolak wielopostaciowy, gruczolakorak, guz gruczołu ślinowego, guz Warthina, infekcja wirusowa, mały gruczoł ślinowy, naczyniak, nadzór immunologiczny, nawrót miejscowy, nowotwór głowy i szyi, nowotwór nosogardła, nowotwór tarczycy, nowotwór złośliwy, promieniowanie jonizujące, promieniowanie UV, przerzut odległy, przeżycie specyficzne dla przyczyny, radioterapia, rak gruczołowo-torbielowaty, rak śluzowo-naskórkowy, rak zrazikowokomórkowy, ślinianka podjęzykowa, ślinianka podżuchwowa, ślinianka przyuszna, transformacja złośliwa, wskaźnik przeżycia, zakażenie EBV, złośliwość