receptor NK1
Receptor NK1 (neurokininowy 1), znany również jako receptor substancji P, należy do rodziny receptorów neurokininowych sprzężonych z białkiem G. Jest kodowany przez gen TACR1 i stanowi główny receptor dla neuropeptydu substancji P, należącego do rodziny tachykinin.
Receptory NK1 są szeroko rozpowszechnione w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym, gdzie odgrywają kluczową rolę w przekazywaniu sygnałów bólowych, regulacji procesów zapalnych, skurczów mięśni gładkich oraz w modulacji reakcji emocjonalnych. W kontekście patofizjologicznym, nadmierna aktywacja receptorów NK1 wiąże się z chronicznym bólem, stanami zapalnymi oraz nudnościami i wymiotami, szczególnie tymi indukowanymi chemioterapią.
Antagoniści receptora NK1, takie jak aprepitant, netupitant czy rolapitant, znalazły zastosowanie kliniczne jako leki przeciwwymiotne, szczególnie w profilaktyce nudności i wymiotów związanych z chemioterapią przeciwnowotworową o wysokim potencjale emetogennym. Trwają również badania nad wykorzystaniem antagonistów NK1 w leczeniu bólu przewlekłego, zaburzeń lękowych oraz depresji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aprepitant Sandoz 80 mg; 125 mg
Aprepitant wykazuje farmakokinetykę nieliniową w zakresie dawek klinicznych, z obserwowanym zmniejszeniem klirensu i biodostępności przy wzroście dawki. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi średnio 67% dla dawki 80 mg i 59% dla 125 mg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 4 godzinach (tmax). Standardowy schemat dawkowania (125 mg w 1. dniu, następnie 80 mg/dobę) generuje AUC0-24godz na poziomie 19,6±2,5 μg·h/ml w 1. dniu i 21,2±6,3 μg·h/ml w 3. dniu, z Cmax odpowiednio 1,6±0,36 μg/ml i 1,4±0,22 μg/ml. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~97%) oraz znaczną dystrybucją do tkanek (Vdss około 66 l). Metabolizm aprepitantu odbywa się głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19, a metabolity wykazują słabe działanie farmakologiczne. Eliminacja następuje głównie przez metabolity wydalane z moczem (57%) i kałem (45%), a okres półtrwania wynosi 9-13 godzin. W populacji pediatrycznej stosuje się dawkowanie dostosowane do masy ciała, osiągając odpowiednie ekspozycje terapeutyczne.
AUC, bariera krew-mózg, biodostępność bezwzględna, Cmax, Cmin, CYP3A4, cytochrom P450, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pozytronowa tomografia emisyjna, prolek, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aprepitant Viatris 80 mg/125 mg
Aprepitant wykazuje farmakokinetykę nieliniową, z dawko-zależnym zmniejszeniem klirensu i biodostępności, co ma istotne znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi średnio 67% dla dawki 80 mg i 59% dla 125 mg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 4 godzinach (tmax). W typowym schemacie dawkowania (125 mg w 1. dniu, następnie 80 mg/dobę) AUC0-24godz. wynosiło 19,6 ± 2,5 μg•godz./ml w 1. dniu i 21,2 ± 6,3 μg•godz./ml w 3. dniu, a Cmax odpowiednio 1,6 ± 0,36 μg/ml i 1,4 ± 0,22 μg/ml. Lek charakteryzuje się wysokim (97%) wiązaniem z białkami osocza oraz objętością dystrybucji około 66 litrów. Metabolizm aprepitantu jest intensywny, głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19, a metabolity wykazują słabe działanie farmakologiczne. Wydalanie następuje głównie z moczem i kałem, a okres półtrwania wynosi 9-13 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, dostępność biologiczna, działanie przeciwwymiotne, farmakokinetyka nieliniowa, farmakokinetyka populacyjna, hemodializa, interakcja lekowa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolizm, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie minimalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aprepitant Aurovitas 125 mg/80 mg
Aprepitant wykazuje nieliniową farmakokinetykę, z klirensem i biodostępnością zmniejszającymi się wraz ze wzrostem dawki. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi 67% dla dawki 80 mg i 59% dla 125 mg, a maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po około 4 godzinach (tmax). Typowy schemat dawkowania (125 mg w 1. dniu, 80 mg w 2. i 3. dniu) generuje AUC0-24godz. odpowiednio 19,6±2,5 μg•godz./ml i 21,2±6,3 μg•godz./ml oraz Cmax 1,6±0,36 μg/ml i 1,4±0,22 μg/ml. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~97%) i dużą objętością dystrybucji (~66 l). Metabolizm aprepitantu odbywa się głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19, prowadząc do powstania licznych metabolitów o słabym działaniu farmakologicznym. Eliminacja następuje głównie przez metabolity wydalane z moczem i żółcią, a okres półtrwania wynosi 9-13 godzin. Wiek, płeć oraz łagodne zaburzenia czynności wątroby nie wymagają modyfikacji dawkowania.
biodostępność, biodostępność leku, Cmax, Cmin, CYP1A2, CYP2C19, CYP3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, efekt farmakodynamiczny, farmakokinetyka nieliniowa, farmakokinetyka populacyjna, hemodializa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolizm leku, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie leku w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aprepitant Sandoz 80 mg; 125 mg
Aprepitant Sandoz, będący selektywnym antagonistą receptorów neurokininowych 1 (NK1) substancji P, wykazuje istotną skuteczność w profilaktyce wymiotów indukowanych chemioterapią, szczególnie w fazie opóźnionej (25-120 godzin). W dwóch randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach klinicznych obejmujących 1094 dorosłych pacjentów leczonych cisplatyną w dawce ≥70 mg/m², schemat 3-dniowy z aprepitantem w połączeniu z ondansetronem i deksametazonem znacząco przewyższał standardową terapię (placebo plus ondansetron i deksametazon) pod względem całkowitej odpowiedzi (brak wymiotów i niestosowanie leków „w razie potrzeby”). W okresie 0-120 godzin od chemioterapii odsetek całkowitej odpowiedzi wyniósł 67,7% w grupie z aprepitantem vs 47,8% w grupie kontrolnej (różnica 19,9%; 95% CI: 14,0–25,8). W fazie opóźnionej (25-120h) różnica ta była jeszcze bardziej wyraźna – 71,5% vs 51,2% (różnica 20,3%; 95% CI: 14,5–26,1). Ponadto, aprepitant istotnie wydłużał czas do wystąpienia pierwszych wymiotów, co potwierdzono analizą krzywej Kaplana-Meiera.
antagonista receptora 5-HT3, aprepitant, cisplatyna, deksametazon, działanie przeciwwymiotne, glikokortykosteroid, lek przeciwwymiotny, nudności, odpowiedź całkowita, ondansetron, receptor neurokininowy 1, receptor NK1, skala VAS, substancja P, terapia przeciwwymiotna, wizualna skala analogowa, wymioty, wymioty indukowane chemioterapią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aprepitant Accord 80 mg; 125 mg
Aprepitant wykazuje farmakokinetykę nieliniową, z klirensem i biodostępnością zmniejszającymi się wraz ze wzrostem dawki. Po podaniu doustnym kapsułek 80 mg i 125 mg, bezwzględna biodostępność wynosi odpowiednio 67% i 59%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 4 godzinach. Spożycie posiłku zwiększa AUC do 40%, jednak zmiana ta nie jest klinicznie istotna. Standardowy 3-dniowy schemat dawkowania (125 mg w 1. dniu, 80 mg w kolejnych dniach) generuje AUC0-24godz. na poziomie około 20 μg●godz./ml i Cmax około 1,5 μg/ml. Aprepitant wiąże się z białkami osocza w 97%, a jego objętość dystrybucji wynosi około 66 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19, a metabolity są eliminowane zarówno przez nerki, jak i wątrobę. Okres półtrwania wynosi 9-13 godzin, a klirens osoczowy waha się między 60 a 72 ml/min w dawkach terapeutycznych.
AUC, biodostępność, Cmax, CYP3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klirens, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolizm leku, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, stężenie w osoczu, Tmax, Vdss, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aprepitant Teva 125 mg; 80 mg
Aprepitant, substancja czynna produktu Aprepitant Teva (kapsułki 80 mg i 125 mg), wykazuje nieliniową farmakokinetykę, gdzie wzrost dawki prowadzi do zmniejszenia klirensu i dostępności biologicznej. Biodostępność doustna wynosi średnio 67% dla dawki 80 mg i 59% dla 125 mg, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po około 4 godzinach. Standardowy schemat dawkowania (125 mg w dniu 1, następnie 80 mg w dniach 2 i 3) generuje AUC0-24godz. na poziomie 19,6±2,5 µg•godz./ml (dzień 1) i 21,2±6,3 µg•godz./ml (dzień 3), a Cmax wynosi odpowiednio 1,6±0,36 µg/ml i 1,4±0,22 µg/ml. Lek wiąże się z białkami osocza w 97%, ma objętość dystrybucji około 66 l i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19. Metabolity wykazują słabe działanie farmakologiczne, a eliminacja zachodzi przez mocz i kał. Okres półtrwania wynosi 9-13 godzin, a klirens osoczowy w zakresie dawek terapeutycznych to 60-72 ml/min.
aprepitant, biodostępność, biotransformacja leku, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia wątroby, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, farmakokinetyka nieliniowa, fosaprepitant, hemodializa, klirens, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, łagodne zaburzenia wątroby, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pierścień morfolinowy, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, umiarkowane zaburzenia wątroby, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Aprepitant – Właściwości farmakokinetyczne
Aprepitant wykazuje farmakokinetykę nieliniową, z klirensem osocza zmniejszającym się wraz ze wzrostem dawki, co skutkuje bezwzględną biodostępnością wynoszącą 67% dla dawki 80 mg oraz 59% dla dawki 125 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest około 4 godziny po podaniu doustnym, a AUC0-24godz. dla dawki 125 mg wynosiło 19,6 ± 2,5 μg•godz./ml w 1. dniu i 21,2 ± 6,3 μg•godz./ml w 3. dniu. Aprepitant wiąże się z białkami osocza w 97%, ma objętość dystrybucji około 66 litrów oraz klirens osoczowy w zakresie 60-72 ml/min, a okres półtrwania wynosi 9-13 godzin. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, z udziałem CYP1A2 i CYP2C19, a lek jest wydalany głównie w postaci metabolitów z moczem i żółcią. Wpływ posiłku zwiększa AUC do 40%, jednak bez znaczenia klinicznego. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u kobiet obserwuje się nieistotne klinicznie różnice w farmakokinetyce, nie wymagające modyfikacji dawkowania.
biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka pojedyncza, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, metabolizm leku, mikrosomy wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pierścień morfolinowy, pole pod krzywą stężenia, pozytronowa tomografia emisyjna, receptor NK1, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie żółci, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna