funkcja gonad
Gonady to narządy płciowe odpowiadające za produkcję komórek rozrodczych i hormonów płciowych. U kobiet funkcję gonad pełnią jajniki, wytwarzające komórki jajowe oraz hormony żeńskie: estrogeny i progesteron. U mężczyzn gonady to jądra, produkujące plemniki oraz testosteron.
Główne funkcje gonad obejmują gametogenezę (wytwarzanie gamet – komórek rozrodczych) oraz steroidogenezę (produkcję hormonów steroidowych). Hormony wydzielane przez gonady odpowiadają za rozwój drugorzędowych cech płciowych, regulują cykl miesiączkowy u kobiet oraz wpływają na libido i płodność u obu płci.
Prawidłowa funkcja gonad jest regulowana przez oś podwzgórze-przysadka-gonady. Zaburzenia funkcji gonad mogą prowadzić do niepłodności, przedwczesnego lub opóźnionego dojrzewania płciowego, zaburzeń miesiączkowania oraz zmian w ekspresji cech płciowych. Diagnostyka funkcji gonad obejmuje ocenę stężenia hormonów płciowych w surowicy krwi oraz badania obrazowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki (1:5) w preparacie Herbapect, gdzie 5 ml syropu zawiera 349 mg ekstraktu z korzenia oraz 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, nie zaleca się stosowania nalewki z korzenia pierwiosnka w tych okresach. Obecność etanolu w preparacie stanowi dodatkowe ryzyko, a brak badań dotyczących przenikania składników do mleka matki oraz ich wpływu na dziecko uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa stosowania podczas laktacji. Ponadto, brak jest danych dotyczących wpływu na płodność u obu płci, co wymaga ostrożności w stosowaniu preparatu u pacjentek planujących ciążę.
badania kliniczne, ciąża, działania niepożądane, działanie teratogenne, funkcja gonad, interakcje lekowe, karmienie piersią, korzeń pierwiosnka lekarskiego, laktacja, leczenie objawowe kaszlu, nalewka alkoholowa, nalewka z korzenia pierwiosnka, parametry płodności, profil bezpieczeństwa, przenikanie składników leczniczych, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenia dróg oddechowych, schorzenia górnych dróg oddechowych, sulfogwajakol, układ hormonalny, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – LutaPol 0,925 – 37 GBq/fiolkę
LutaPol, radiofarmaceutyk zawierający lutet (177Lu) emitujący cząstki β oraz kwanty promieniowania gamma, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Przed terapią należy wykluczyć ciążę, zwłaszcza przy braku miesiączki lub nieregularnych cyklach, a pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia i przez określony czas po jego zakończeniu, aby uniknąć ekspozycji płodu na promieniowanie jonizujące. Stosowanie lutetu (177Lu) jest bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku potwierdzonej lub podejrzewanej ciąży oraz planowania ciąży. W sytuacjach wątpliwych należy rozważyć alternatywne metody leczenia bez użycia promieniowania jonizującego.
charakterystyka produktu leczniczego, cykl miesiączkowy, cząstki beta, funkcja gonad, komórka rozrodcza, laktacja, lutet 177Lu, metoda antykoncepcji, miesiączka, prekursor radiofarmaceutyku, produkt radiofarmaceutyczny, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, przeciwwskazanie bezwzględne, upośledzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Liść bluszczu – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium), stosowany w preparatach takich jak Bronchipret TE, jest powszechnie używany w terapii schorzeń dróg oddechowych. Jednakże, dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa jego stosowania w okresie ciąży i laktacji są niewystarczające. Brak jest badań potwierdzających wpływ wyciągu na rozwój płodu, przebieg ciąży oraz potencjalne działanie teratogenne. Dodatkowo, preparaty takie jak Bronchipret TE zawierają etanol, co stanowi dodatkowe przeciwwskazanie do ich stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. W związku z tym, nie zaleca się stosowania wyciągu z liścia bluszczu w tych okresach, a lekarze powinni informować pacjentki o braku danych dotyczących bezpieczeństwa oraz o konieczności unikania tych preparatów.
badanie kliniczne, Bronchipret TE, działanie niepożądane leku, działanie teratogenne, etanol, farmakoterapia, funkcja gonad, karmienie piersią, laktacja, liść bluszczu, parametr płodności, poczęcie, produkcja gamet, profil bezpieczeństwa, przenikanie składników aktywnych, rozwój płodu, schorzenie dróg oddechowych, wiek rozrodczy, wyciąg z liścia bluszczu, zdolność do zapłodnienia - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Binabic 150 mg
Binabic (bikalutamid) 150 mg, lek o działaniu antyandrogennym, jest całkowicie przeciwwskazany u kobiet w okresie ciąży i laktacji ze względu na ryzyko poważnych uszkodzeń rozwojowych płodu, zwłaszcza męskiego, oraz potencjalne działania niepożądane u niemowląt. Stosowanie leku u kobiet ciężarnych i karmiących piersią jest bezwzględnie zabronione, a lekarz powinien jasno przekazać te informacje pacjentkom. Brak danych o przenikaniu bikalutamidu do mleka kobiecego nie zmienia konieczności unikania terapii w okresie laktacji.
antyandrogen, bikalutamid, ciąża, działanie antyandrogenne, działanie niepożądane, funkcja gonad, funkcja rozrodcza, karmienie piersią, korzyści i ryzyko terapeutyczne, krioprezerwacja nasienia, laktacja, okres reprodukcyjny, parametr hormonalny, płodność męska, przenikanie leku do mleka, tabletka powlekana, terapia bikalutamidem, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Framasnoa 14 mg
Teriflunomid, substancja czynna leku Framasnoa, jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na wysokie ryzyko teratogenności i wystąpienia ciężkich wad wrodzonych, potwierdzone badaniami na zwierzętach. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz do momentu obniżenia stężenia leku w osoczu poniżej 0,02 mg/L, co wymaga monitorowania stężenia leku i ewentualnego zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji (cholestyramina 8 g 3x/d lub węgiel aktywowany 50 g co 12 h przez 11 dni). W przypadku podejrzenia ciąży należy natychmiast przerwać leczenie, wykonać test ciążowy i rozważyć przyspieszoną eliminację teriflunomidu, aby zminimalizować ryzyko dla płodu. Mężczyźni stosujący teriflunomid mogą planować poczęcie bez specjalnych procedur, gdyż ryzyko przeniesienia leku przez nasienie jest oceniane jako niewielkie.
antykoncepcja hormonalna, cholestyramina, działanie teratogenne, funkcja gonad, przeciwwskazanie w ciąży, przenikanie do mleka, stężenie leku w osoczu, stosowanie teriflunomidu, stwardnienie rozsiane, terapia teriflunomidem, teriflunomid, test ciążowy, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada wrodzona, węgiel aktywowany, zdolność reprodukcyjna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Carboplatin Accord 10 mg/ml
Karboplatyna (Carboplatin Accord, 10 mg/ml) wykazuje istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne, potwierdzone w badaniach przedklinicznych na szczurach podczas organogenezy. Ze względu na brak danych klinicznych u kobiet ciężarnych, stosowanie karboplatyny w ciąży jest przeciwwskazane, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety w wieku rozrodczym muszą być szczegółowo poinformowane o potencjalnym ryzyku i konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii. Brak jest danych dotyczących przenikania karboplatyny do mleka ludzkiego, dlatego karmienie piersią powinno być przerwane na czas leczenia, aby zapobiec ewentualnym szkodliwym efektom u noworodka.
azoospermia, brak miesiączki, działanie embriotoksyczne i teratogenne, działanie teratogenne, funkcja gonad, karboplatyna, konserwacja nasienia, laktacja, lek przeciwnowotworowy, mleko ludzkie, nieodwracalna bezpłodność, organogeneza, płodność, supresja gonad, terapia karboplatyną, wiek rozrodczy, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ACC optima Hot 600 mg/3 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acetylocysteiny, substancji czynnej produktu ACC optima Hot (600 mg/3 g proszek do sporządzania roztworu doustnego), obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. Toksyczność ostra po jednorazowym podaniu została szczegółowo opisana w charakterystyce produktu (punkt 4.9), natomiast badania przewlekłe trwające do 1 roku na szczurach i psach nie wykazały działania toksycznego. Testy genotoksyczności na modelach bakteryjnych były ujemne, co wskazuje na brak mutagennego potencjału acetylocysteiny, choć nie przeprowadzono kompleksowych badań dotyczących rakotwórczości.
acetylocysteina, badanie teratogenności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja gonad, organogeneza, potencjał mutagenny, proces reprodukcyjny, roztwór doustny, rozwój noworodka, test genotoksyczności, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa płodu, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Doxorubicinum Accord 2 mg/ml
Doksorubicyna chlorowodorek, substancja czynna leku Doxorubicinum Accord (2 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji), wykazuje silne działanie cytostatyczne z potencjalnym wpływem teratogennym i genotoksycznym. Lek jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści kliniczne przewyższają ryzyko, a wówczas konieczne jest monitorowanie płodu i konsultacja perinatalna. Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w wieku rozrodczym powinni stosować skuteczną antykoncepcję – kobiety przez co najmniej 7 miesięcy, a mężczyźni przez co najmniej 4 miesiące po zakończeniu terapii. Doksorubicyna przenika do mleka matki, dlatego karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia i przez minimum 2 tygodnie po ostatniej dawce.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pantoprazole Genoptim 40 mg
Pantoprazole Genoptim w dawce 40 mg, stosowany do wstrzykiwań, zawiera pantoprazol sodowy półtorawodny i wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Dane kliniczne obejmujące 300-1000 ciężarnych nie wykazują działania teratogennego ani toksycznego na płód, jednak badania na zwierzętach sugerują potencjalne ryzyko dla procesów reprodukcyjnych, co uzasadnia zalecenie unikania stosowania leku w ciąży. Pantoprazol przenika do mleka kobiecego, co potwierdzają badania na zwierzętach oraz ograniczone dane kliniczne u ludzi, dlatego decyzja o leczeniu podczas karmienia piersią powinna uwzględniać bilans korzyści terapeutycznych dla matki i potencjalnego ryzyka dla noworodka lub niemowlęcia.
alternatywa terapeutyczna, badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, funkcja gonad, karmienie piersią, pantoprazol, pantoprazol sodowy półtorawodny, płodność, proces reprodukcyjny, przenikanie leku do mleka, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność płodowa, wiek rozrodczy, wpływ na płodność