korzeń pierwiosnka lekarskiego
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris) stanowi cenny surowiec leczniczy, wykorzystywany w medycynie tradycyjnej oraz współczesnej fitoterapii. Zawiera kompleks związków biologicznie czynnych, wśród których dominują saponiny triterpenowe, flawonoidy, glikozydy fenolowe oraz śluzy roślinne.
Najważniejszą właściwością farmakologiczną korzenia pierwiosnka jest działanie wykrztuśne i mukolityczne, co uzasadnia jego zastosowanie w schorzeniach dróg oddechowych. Saponiny zawarte w korzeniu zwiększają wydzielanie śluzu w oskrzelach oraz zmniejszają jego lepkość, ułatwiając odkrztuszanie i usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych.
W praktyce klinicznej korzeń pierwiosnka stosuje się w leczeniu ostrego i przewlekłego nieżytu oskrzeli, zapalenia płuc, kokluszu oraz jako środek wspomagający w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Często występuje jako składnik złożonych preparatów wykrztuśnych i przeciwkaszlowych, zwłaszcza w połączeniu z zielem tymianku czy korzeniem lukrecji.
Badania farmakologiczne potwierdzają również właściwości przeciwzapalne i łagodnie moczopędne korzenia pierwiosnka, co rozszerza spektrum jego zastosowań terapeutycznych. Warto podkreślić, że stosowanie preparatów z korzenia pierwiosnka powinno odbywać się pod kontrolą lekarską, szczególnie u pacjentów z chorobami przewlekłymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki (1:5) w preparacie Herbapect, gdzie 5 ml syropu zawiera 349 mg ekstraktu z korzenia oraz 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, nie zaleca się stosowania nalewki z korzenia pierwiosnka w tych okresach. Obecność etanolu w preparacie stanowi dodatkowe ryzyko, a brak badań dotyczących przenikania składników do mleka matki oraz ich wpływu na dziecko uniemożliwia ocenę bezpieczeństwa stosowania podczas laktacji. Ponadto, brak jest danych dotyczących wpływu na płodność u obu płci, co wymaga ostrożności w stosowaniu preparatu u pacjentek planujących ciążę.
badania kliniczne, ciąża, działania niepożądane, działanie teratogenne, funkcja gonad, interakcje lekowe, karmienie piersią, korzeń pierwiosnka lekarskiego, laktacja, leczenie objawowe kaszlu, nalewka alkoholowa, nalewka z korzenia pierwiosnka, parametry płodności, profil bezpieczeństwa, przenikanie składników leczniczych, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenia dróg oddechowych, schorzenia górnych dróg oddechowych, sulfogwajakol, układ hormonalny, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Herbapect (498 mg + 348 mg + 87 mg)/5 ml
Herbapect to syrop wykrztuśny o składzie (498 mg + 349 mg + 87 mg)/5 ml, zawierający wyciąg płynny z ziela tymianku (Thymus vulgaris L.) w ilości 498 mg, nalewkę z korzenia pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L.) 349 mg oraz sulfogwajakol 87 mg. Produkt należy do grupy leków stosowanych w kaszlu i przeziębieniu (kod ATC R05CA) i wykazuje działanie wykrztuśne oparte na tradycyjnym zastosowaniu składników roślinnych. Wyciąg z tymianku zawiera olejki eteryczne (tymol, karwakrol) o działaniu wykrztuśnym, przeciwbakteryjnym i rozkurczającym mięśnie gładkie oskrzeli, natomiast nalewka z pierwiosnka dostarcza saponiny triterpenowe stymulujące wydzielanie śluzu i aktywność nabłonka rzęskowego. Sulfogwajakol uzupełnia działanie, zmniejszając lepkość wydzieliny i wykazując efekt przeciwkaszlowy poprzez łagodne znieczulenie zakończeń nerwowych błony śluzowej dróg oddechowych.
błona śluzowa dróg oddechowych, błona śluzowa żołądka, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwkaszlowe, działanie synergistyczne, farmakodynamika, kaszel i przeziębienie, korzeń pierwiosnka lekarskiego, lek wykrztuśny, nabłonek rzęskowy, rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli, saponiny triterpenowe, schorzenia dróg oddechowych, sorbitol, środek wykrztuśny, stężenie etanolu, sulfogwajakol, tymol i karwakrol, wyciąg z ziela tymianku, wydzielina oskrzelowa, znieczulenie zakończeń nerwowych - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem preparatu Herbapect, dostępnego w formie nalewki o stężeniu 349 mg/5 ml (1:5, ekstrakt w 70% etanolu). Aktualne dane kliniczne nie dostarczają jednoznacznych informacji dotyczących wpływu tej substancji na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów mechanicznych i obsługę maszyn. Charakterystyka produktu nie zawiera specyficznych ostrzeżeń ani przeciwwskazań w tym zakresie. Należy jednak uwzględnić, że preparat zawiera etanol w stężeniu 6,4-9,0% (V/V), co odpowiada 356,85 mg etanolu w 5 ml syropu, co może mieć znaczenie przy wielokrotnym dawkowaniu lub łącznym stosowaniu z innymi lekami zawierającymi alkohol.
charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie, etanol, interakcja lekowa, korzeń pierwiosnka lekarskiego, nalewka, ośrodkowy układ nerwowy, preparat leczniczy, Primula veris, przeciwwskazanie, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenie współistniejące, sprawność psychomotoryczna, substancja czynna, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Produkt leczniczy Herbapect zawiera nalewkę z korzenia pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) w stężeniu 349 mg na 5 ml syropu, przygotowaną w proporcji 1:5 z użyciem 70% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. W składzie leku znajdują się również wyciąg płynny z ziela tymianku oraz sulfogwajakol. Mimo braku dostępnych przedklinicznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania korzenia pierwiosnka lekarskiego, produkt został dopuszczony do obrotu, co sugeruje akceptowalny profil bezpieczeństwa w procesie rejestracji. Syrop zawiera ponadto 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu na 5 ml, co należy uwzględnić przy przepisywaniu pacjentom z przeciwwskazaniami do spożycia alkoholu.
charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, działania niepożądane, etanol 70%, genotoksyczność, korzeń pierwiosnka lekarskiego, nalewka z pierwiosnka, potencjał rakotwórczy, przeciwwskazania, sulfogwajakol, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon substancji czynnych
Sulfogwajakol – Przedawkowanie
Sulfogwajakol jest substancją wykrztuśną stosowaną w preparatach takich jak Apipulmol, Apitussic, Herbapect oraz Thiocodin. Przedawkowanie sulfogwajakolu, zwłaszcza w dawkach przekraczających zalecane, prowadzi do podrażnienia przewodu pokarmowego, manifestującego się dyskomfortem, nudnościami i wymiotami. U pacjentów z wrodzoną nietolerancją fruktozy, szczególnie po przyjęciu preparatu Apitussic zawierającego sacharozę, mogą wystąpić dodatkowo zaburzenia żołądkowo-jelitowe, kwasica mleczanowa oraz wzrost stężenia kwasu moczowego. W przypadku preparatu Herbapect, który łączy sulfogwajakol z wyciągami roślinnymi, nie odnotowano dotychczas objawów przedawkowania.
antagonista opioidów, bezdech, bradykardia, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drgawki, działanie niepożądane, działanie wykrztuśne, korzeń pierwiosnka lekarskiego, kwas moczowy, kwasica mleczanowa, mechanizm toksyczności, mioza, nalokson, napięcie mięśniowe, niedociśnienie tętnicze, nudność, objawy przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność krążenia, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, przewód pokarmowy, sedacja, sinica, spłycenie oddechu, sulfogwajakol, terapia kaszlu, tlenoterapia, układ oddechowy, utrata świadomości, wrodzona nietolerancja fruktozy, wymioty, zahamowanie ośrodka oddechowego, zapaść krążeniowa, zatrzymanie czynności serca, ziele tymianku, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Właściwości farmakodynamiczne
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki (1:5) w produkcie leczniczym Herbapect, gdzie ekstrakcja odbywa się przy użyciu 70% etanolu (V/V). W 5 ml syropu zawartość nalewki z korzenia pierwiosnka wynosi 349 mg, a całkowita zawartość etanolu w tym samym objętościowo dawkowaniu to 6,4-9,0% (V/V), co odpowiada 356,85 mg etanolu. Herbapect jest klasyfikowany w grupie leków wykrztuśnych (kod ATC: R05CA) i zawiera ponadto 498 mg wyciągu z ziela tymianku (Thymus vulgaris L.) oraz 87 mg sulfogwajakolu potasu na 5 ml syropu, co synergistycznie wzmacnia efekt wykrztuśny preparatu. Metoda ekstrakcji pozwala na uzyskanie zarówno składników hydro- jak i lipofilnych, co zapewnia kompleksowe działanie terapeutyczne.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Dawkowanie i sposób podawania
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki 1:5 w preparacie Herbapect, gdzie rozpuszczalnikiem jest 70% etanol (V/V). W 5 ml syropu znajduje się 349 mg nalewki z korzenia pierwiosnka oraz 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu. Dawkowanie różni się w zależności od wieku: u dorosłych zaleca się 5 ml syropu 3-4 razy na dobę (maksymalnie 20 ml/dobę), a u dzieci powyżej 4 lat i młodzieży do 18 lat dawka wynosi 2,5 ml 3-4 razy na dobę (maksymalnie 10 ml/dobę) z co najmniej 4-godzinnymi odstępami między dawkami. Preparatu nie zaleca się stosować u dzieci poniżej 4 roku życia. Podawanie jest doustne, z wykorzystaniem dołączonej miarki, a czas terapii nie powinien przekraczać 7 dni.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Herbapect (498 mg + 348 mg + 87 mg)/5 ml
Herbapect to syrop zawierający w 5 ml trzy substancje czynne: wyciąg płynny z ziela tymianku (498 mg, ekstrakt 1:2, rozpuszczalnik: etanol 30% V/V, woda amoniakalna 25%, glicerol 95%), nalewkę z korzenia pierwiosnka lekarskiego (349 mg, ekstrakt 1:5, etanol 70% V/V) oraz sulfogwajakol (87 mg). Syrop zawiera również 5291,25 mg sorbitolu ciekłego (E 420), co odpowiada 3504,924 mg czystego sorbitolu, istotne dla pacjentów z nietolerancją cukrów. Zawartość etanolu wynosi 6,4-9,0% (V/V), co przekłada się na 356,85 mg etanolu w 5 ml, co wymaga uwagi przy stosowaniu u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką, kobiet w ciąży, karmiących oraz u dzieci.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Działania niepożądane
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki (1:5) w etanolu 70% (V/V) stosowanej w preparacie Herbapect, gdzie 5 ml syropu zawiera 349 mg tej nalewki. Substancja ta wykazuje działanie wykrztuśne, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności i wymioty. Ponadto, choć reakcje alergiczne w preparacie Herbapect przypisuje się głównie zawartości ziela tymianku, korzeń pierwiosnka lekarskiego również może wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażające życiu wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczyniowo-ruchowy (obrzęk Quinckego). Częstotliwość występowania tych działań niepożądanych nie została precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych.
charakterystyka produktu leczniczego, etanol, Herbapect, korzeń pierwiosnka lekarskiego, monitorowanie działań niepożądanych, nalewka, nudności, obrzęk naczyniowo-ruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk tkanki miękkiej, personel medyczny, preparat wykrztuśny, reakcja alergiczna, spadek ciśnienia, tkanka podskórna, tkanka podśluzówkowa, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia krążenia, zaburzenia oddychania, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem preparatu Herbapect, w którym występuje w postaci nalewki 1:5 ekstrahowanej 70% etanolem (V/V). W 5 ml syropu znajduje się 349 mg nalewki z korzenia pierwiosnka. Stosowanie tej substancji jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na korzeń pierwiosnka lub inne składniki preparatu, u chorych z astmą oskrzelową niezależnie od postaci i stadium choroby oraz u dzieci z przebytym ostrym krupem (ostrym zapaleniem krtani). Ponadto, preparat zawiera 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu w 5 ml syropu, oraz 5291,25 mg sorbitolu ciekłego (3504,924 mg czystego sorbitolu), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, chorobami OUN, kobiet w ciąży i karmiących oraz u osób z nietolerancją fruktozy.
alkoholizm, astma oskrzelowa, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba układu oddechowego, choroba wątroby, choroby dróg oddechowych, działanie przeciwkaszlowe, działanie wykrztuśne, korzeń pierwiosnka lekarskiego, nadwrażliwość, nietolerancja fruktozy, padaczka, reakcja nadwrażliwości, sorbitol ciekły, sulfogwajakol, układ oddechowy, wyciąg z tymianku, zapalenie krtani - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Wskazania do stosowania
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest kluczowym składnikiem preparatu Herbapect, stosowanego w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych, zwłaszcza w nieżytach i stanach zapalnych gardła, krtani oraz tchawicy. Nalewka z korzenia pierwiosnka w stężeniu 349 mg/5 ml działa wykrztuśnie i sekretolitycznie, zwiększając objętość wydzieliny oskrzelowej oraz zmniejszając jej lepkość, co ułatwia odkrztuszanie. Działanie to jest synergistycznie wzmacniane przez wyciąg z ziela tymianku (498 mg/5 ml) o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych i rozkurczających oskrzela oraz sulfogwajakol (87 mg/5 ml) o działaniu przeciwkaszlowym i sekretolitycznym. Preparat jest szczególnie wskazany w leczeniu suchego, męczącego kaszlu, typowego dla początkowej fazy infekcji, gdzie saponiny zawarte w pierwiosnku indukują zwiększone wydzielanie śluzu, przekształcając kaszel nieproduktywny w produktywny, co sprzyja efektywnemu oczyszczeniu dróg oddechowych.
działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwkaszlowe, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel produktywny, korzeń pierwiosnka lekarskiego, mukowiscydoza, nieżyt górnych dróg oddechowych, odkrztuszanie wydzieliny, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozkurczenie oskrzeli, suchy kaszel, sulfogwajakol, transport rzęskowy, wydzielina oskrzelowa, zapalenie gardła, zapalenie krtani, zapalenie tchawicy, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Korzeń pierwiosnka lekarskiego – Przedawkowanie
Korzeń pierwiosnka lekarskiego (Primula veris L., radix) jest składnikiem nalewki w produkcie leczniczym Herbapect, występującym w dawce 349 mg na 5 ml syropu (ekstrakt 1:5, rozpuszczalnik: etanol 70% V/V). Do tej pory nie opisano szczegółowych objawów przedawkowania tej substancji ani dawek toksycznych czy śmiertelnych. W przypadku podejrzenia przedawkowania zaleca się postępowanie objawowe, ukierunkowane na łagodzenie symptomów, bez specyficznej terapii przeciwdziałającej działaniu pierwiosnka. Należy jednak pamiętać, że Herbapect zawiera także wyciąg z ziela tymianku (498 mg/5 ml) oraz sulfogwajakol (87 mg/5 ml), których nadmierne spożycie może wywołać działania niepożądane.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Herbapect (498 mg + 348 mg + 87 mg)/5 ml
Produkt leczniczy Herbapect w postaci syropu zawiera w 5 ml: 498 mg wyciągu płynnego z ziela tymianku, 349 mg nalewki z korzenia pierwiosnka lekarskiego, 87 mg sulfogwajakolu oraz 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, nie zaleca się podawania tego leku w całym okresie ciąży. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne ryzyko związane z obecnością etanolu oraz składników roślinnych, których wpływ na rozwijający się płód nie został dostatecznie zbadany. Podobnie, stosowanie u kobiet karmiących piersią nie jest rekomendowane z powodu braku danych potwierdzających bezpieczeństwo, a także możliwości przenikania składników aktywnych do mleka matki.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Herbapect (498 mg + 348 mg + 87 mg)/5 ml
Produkt leczniczy Herbapect w postaci syropu zawiera trzy substancje czynne: wyciąg płynny z ziela tymianku (498 mg/5 ml), nalewkę z korzenia pierwiosnka lekarskiego (349 mg/5 ml) oraz sulfogwajakol (87 mg/5 ml). Dodatkowo syrop zawiera etanol w stężeniu 6,4-9,0% V/V (co odpowiada 356,85 mg/5 ml) oraz sorbitol ciekły (5291,25 mg/5 ml, tj. 3504,924 mg czystego sorbitolu). W dokumentacji produktu brak jest danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania, w tym informacji o toksyczności, genotoksyczności, potencjale kancerogennym oraz wpływie na rozrodczość i rozwój, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie ryzyka farmakoterapii tym preparatem.
badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, choroba nerek, choroba wątroby, dawkowanie leku, doświadczenie kliniczne, etanol, genotoksyczność, korzeń pierwiosnka lekarskiego, nalewka z pierwiosnka, ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego, ostrzeżenie medyczne, populacja wrażliwa, potencjał kancerogenny, przeciwwskazanie, sposób podawania leku, środek ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, sulfogwajakol, toksyczność, wpływ na rozrodczość, wyciąg z tymianku, ziele tymianku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Herbapect (498 mg + 348 mg + 87 mg)/5 ml
Herbapect, syrop zawierający wyciąg płynny z ziela tymianku (498 mg/5 ml), nalewkę z korzenia pierwiosnka lekarskiego (349 mg/5 ml) oraz sulfogwajakol (87 mg/5 ml), może wywoływać poważne działania niepożądane, w tym rzadkie reakcje alergiczne takie jak wstrząs anafilaktyczny oraz obrzęk naczyniowo-ruchowy (obrzęk Quinckego). Objawy te stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto, u pacjentów stosujących Herbapect mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, o nieznanej częstości występowania. Syrop zawiera również 6,4-9,0% (V/V) etanolu, co odpowiada 356,85 mg etanolu na 5 ml, oraz 5291,25 mg sorbitolu ciekłego (E 420), co odpowiada 3504,924 mg czystego sorbitolu na 5 ml, co może wpływać na profil bezpieczeństwa preparatu.
ciężka reakcja alergiczna, działanie niepożądane, farmakoterapia, korzeń pierwiosnka lekarskiego, niepożądane działanie produktu leczniczego, nudności, obrzęk błony śluzowej, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczyniowo-ruchowy, obrzęk Quinckego, obrzęk skóry, obturacja dróg oddechowych, pokrzywka, reakcja alergiczna, spadek ciśnienia tętniczego, sulfogwajakol, świąd, treść żołądkowa, trudność w oddychaniu, wstrząs anafilaktyczny, wyciąg z tymianku, wymioty, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit