niedokrwienie i reperfuzja

Niedokrwienie i reperfuzja to dwa związane ze sobą procesy patofizjologiczne o ogromnym znaczeniu klinicznym. Niedokrwienie (ischemia) to stan zmniejszonego lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu, powodujący niedobór tlenu i składników odżywczych. Dochodzi wówczas do zaburzenia metabolizmu komórkowego, gromadzenia się produktów przemiany materii i uruchomienia kaskady reakcji, które mogą prowadzić do uszkodzenia, a nawet śmierci komórek.

Reperfuzja oznacza przywrócenie krążenia krwi w tkance po okresie niedokrwienia. Paradoksalnie, mimo że jest to proces niezbędny do uratowania niedokrwionej tkanki, może również prowadzić do dodatkowych uszkodzeń określanych jako zespół uszkodzenia reperfuzyjnego (reperfusion injury). W jego patomechanizmie kluczową rolę odgrywają reaktywne formy tlenu, napływ jonów wapnia do komórek, aktywacja układu dopełniacza oraz nasilona odpowiedź zapalna.

Zjawiska niedokrwienia i reperfuzji mają szczególne znaczenie w kardiologii (zawał mięśnia sercowego), neurologii (udar mózgu), transplantologii (przeszczepy narządów) oraz chirurgii (np. zabiegi z zastosowaniem zaciskania naczyń). Współczesne strategie terapeutyczne obejmują zarówno metody ograniczania czasu niedokrwienia, jak i techniki zmniejszające uszkodzenia reperfuzyjne, takie jak hartowanie niedokrwienne (ischemic preconditioning) czy kontrolowana reperfuzja.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl