torsio testis
Torsio testis, czyli skręt jądra, to stan nagłego zagrożenia zdrowotnego, w którym dochodzi do skręcenia powrózka nasiennego wraz z naczyniami krwionośnymi zaopatrującymi jądro. Prowadzi to do nagłego zatrzymania dopływu krwi do jądra, co skutkuje niedokrwieniem i w konsekwencji martwicą, jeśli stan nie zostanie szybko zdiagnozowany i leczony.
Skręt jądra najczęściej występuje u młodych mężczyzn w wieku 12-18 lat, ale może pojawić się w każdym wieku. Główne objawy to nagły, silny ból jądra, często promieniujący do pachwiny, obrzęk i zaczerwienienie moszny oraz nudności i wymioty. Charakterystycznym objawem jest również nieprawidłowe, wyższe ustawienie jądra po stronie dotkniętej skrętem.
Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, USG z opcją kolorowego Dopplera dla oceny przepływu krwi oraz, w razie wątpliwości, eksplorację chirurgiczną. Leczenie musi być wdrożone jak najszybciej – optymalnie w ciągu 4-6 godzin od wystąpienia objawów. Polega ono na chirurgicznym odwinięciu skręconego jądra (detorsji) i przyszyciu go do ściany moszny (orchidopeksji), aby zapobiec nawrotom. W przypadku martwicy jądra konieczne jest jego usunięcie (orchidektomia).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niezstąpione jądra – Objawy
Kryptorchizm, definiowany jako brak zstąpienia jednego lub obu jąder do moszny przed lub w pierwszych miesiącach życia, jest diagnozowany na podstawie braku wyczuwalności jądra w mosznie podczas badania palpacyjnego. Około 80% jąder niezstąpionych jest wyczuwalnych w pachwinie (jądra badalne), natomiast 20% pozostaje niebadalnych, co wymaga dalszej diagnostyki. Kryptorchizm występuje u 3% donoszonych noworodków i 30% wcześniaków, z samoistnym zstąpieniem jąder w 80% przypadków w ciągu pierwszego roku życia, głównie w pierwszych trzech miesiącach. Niezstąpienie jądra po 6 miesiącu życia wskazuje na konieczność interwencji chirurgicznej, gdyż opóźnienie leczenia zwiększa ryzyko powikłań, takich jak niepłodność (10-30% przy jednostronnym, >90% przy obustronnym kryptorchizmie) oraz rozwój raka jądra, którego ryzyko jest 5-10-krotnie wyższe niż w populacji ogólnej. Wczesna orchidopeksja, zalecana między 6 a 12 miesiącem życia, zmniejsza ryzyko niepłodności i nowotworu, choć nie eliminuje go całkowicie.
analiza nasienia, badanie fizykalne, edukacja pacjenta, jądro badalne, jądro wędrujące, jądro wstępujące, kryptorchizm, niezstąpione jądro, nowotwór jądra, orchidopeksja, produkcja plemników, przepuklina pachwinowa, rak jądra, samobadanie jąder, skręt jądra, skręt powrózka nasiennego, spermatogeneza, torsio testis, urolog dziecięcy, wyrostek pochwowy - Leksykon chorób i schorzeń
Wnętrostwo – Etiologia i przyczyny
Wnętrostwo (kryptorchidyzm) to najczęstsza wrodzona wada układu moczowo-płciowego u chłopców, charakteryzująca się brakiem co najmniej jednego jądra w mosznie, częściej po stronie prawej. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki genetyczne (np. mutacje HOXA10, dodatni wywiad rodzinny w 23% przypadków), hormonalne (niedobór testosteronu, zaburzenia osi podwzgórze-przysadka-gonady, niedobór Insl3 i AMH), środowiskowe (ekspozycja na EDC takie jak DEHP, ftalany, pestycydy, BPA) oraz matczyne (cukrzyca, otyłość, palenie, spożycie alkoholu, stosowanie ibuprofenu). Proces zstępowania jąder odbywa się w dwóch fazach hormonalnie kontrolowanych (8-15 i 25-35 tydzień ciąży) i jest zależny od prawidłowego funkcjonowania gubernaculum testis. Wcześniactwo i niska masa urodzeniowa (np. niemal 100% chłopców <907 g rodzi się z wnętrostwem) znacząco zwiększają ryzyko. Wnętrostwo może być także elementem zespołów wad wrodzonych, takich jak zespół Downa, Pradera-Williego czy Noonana.
carcinoma in situ, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, dihydrotestosteron, hormon anty-Müllerowski, kanał pachwinowy, komórki Leydiga, komórki Sertoliego, kryptorchidyzm, mięsień dźwigacz jądra, mózgowe porażenie dziecięce, nabyte wnętrostwo, orchidopeksja, oś podwzgórze-przysadka-gonady, płodność męska, przepuklina pachwinowa, przepuklina pępowinowa, rak jądra, skręt jądra, spodziectwo, torsio testis, wada układu moczowo-płciowego, wcześniactwo, wynicowanie pęcherza moczowego, wyrostek pochwowy otrzewnej, zaburzenia gospodarki hormonalnej, zespół dysgenezji jąder, zespół niewrażliwości na androgeny, zespół wiotkiego brzucha, zstępowanie jąder - Leksykon chorób i schorzeń
Skręt jądra – Epidemiologia
Skręt jądra (torsio testis) to stan nagły w urologii, charakteryzujący się skręceniem powrózka nasiennego i zaburzeniem ukrwienia jądra, wymagający pilnej interwencji chirurgicznej. Epidemiologicznie wykazuje dwumodalny rozkład wieku z szczytami w okresie noworodkowym (pierwsze 30 dni życia) oraz w okresie dojrzewania (10-18 lat), z 65% przypadków u młodzieży 12-18 lat. Częstość występowania różni się geograficznie: w USA 3,8/100 000 chłopców <18 lat, w Wielkiej Brytanii 1/4000 mężczyzn <25 lat, w Japonii 15,13/100 000 chłopców <21 lat, a w Korei Południowej 2,02/100 000 osobolat w całej populacji mężczyzn i 6,99/100 000 osobolat u chłopców <19 lat. Wyróżnia się skręt zewnątrzosłonkowy (12% przypadków, głównie noworodki) oraz wewnątrzosłonkowy (dominujący u nastolatków, często związany z anomalią dzwonowatą). Obserwuje się sezonowość z przewagą zimowych miesięcy oraz asymetrię stronną – skręt jądra lewego występuje dwukrotnie częściej niż prawego.
dwumodalny rozkład wiekowy, eksploracja moszny, interwencja chirurgiczna, mięsień dźwigacz jądra, orchidektomia, orchiopeksja, powrózek nasienny, skręcenie powrózka nasiennego, skręt jądra, skręt wewnątrzosłonkowy, skręt zewnątrzosłonkowy, stopień skręcenia, torsio testis, trudność diagnostyczna, uraz moszny, usunięcie jądra, wnętrostwo, zapalenie najądrza i jądra - Leksykon chorób i schorzeń
Wnętrostwo – Objawy
Wnętrostwo (kryptorchizm) to najczęstsza wrodzona anomalia męskich narządów płciowych, charakteryzująca się brakiem zstąpienia jednego lub obu jąder do moszny przed urodzeniem. Występuje u około 3% donoszonych noworodków i do 30% wcześniaków. W 80% przypadków jądra są wyczuwalne w pachwinie lub powyżej moszny, a w pozostałych 20% pozostają niewyczuwalne, często w jamie brzusznej. Samoistne zstąpienie jąder następuje u około 80% chłopców do 3 miesiąca życia i większości pozostałych do 6 miesiąca; po tym okresie prawdopodobieństwo samoistnego zstąpienia spada do 1-2%. Nieleczone wnętrostwo wiąże się z ryzykiem niepłodności (10% przy jednostronnym, 30-65% przy obustronnym, a nawet >90% przy nieleczonym obustronnym), zwiększonym ryzykiem nowotworu jądra (4-10-krotnie wyższym niż w populacji ogólnej) oraz powikłaniami takimi jak skręt jądra (ryzyko 10-krotnie wyższe) i przepuklina pachwinowa. Diagnostyka różnicowa obejmuje jądro wędrujące i jądro wstępujące, które mają odmienne cechy kliniczne i rokowanie.
badanie fizykalne, jądro badalne, jądro brzuszne, jądro niewyczuwalne, jądro niezstąpione, jądro retrakcyjne, jądro wędrujące, jądro wstępujące, kryptorchizm, niepłodność, niezstąpione jądro, nowotwór jądra, orchidopeksja, przepuklina pachwinowa, samobadanie jąder, skręt jądra, spermatogonia, temperatura jąder, torsio testis, urolog dziecięcy, wyrostek pochwowy otrzewnej, zaburzenia płodności