torbiel wewnątrzczaszkowa
Torbiel wewnątrzczaszkowa to wypełniona płynem zmiana przestrzenna występująca w obrębie czaszki. Tego typu torbiele mogą być wrodzone lub nabyte, a ich etiologia jest zróżnicowana – od zmian rozwojowych, poprzez stany zapalne, urazy, aż do zmian nowotworowych.
Najczęstsze rodzaje torbieli wewnątrzczaszkowych to: torbiele pajęczynówki, torbiele naskórkowe i skórzaste, torbiele kosmówczakowe, torbiele szyszynki oraz torbiele przysadki mózgowej. Diagnostyka opiera się głównie na obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego (MRI) i tomografii komputerowej (CT), które pozwalają określić lokalizację, wielkość oraz charakter zmiany.
Objawy torbieli wewnątrzczaszkowych zależą od ich wielkości, lokalizacji oraz tempa wzrostu. Małe torbiele często pozostają bezobjawowe i są wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych. Większe zmiany mogą powodować ból głowy, zaburzenia widzenia, drgawki, deficyty neurologiczne lub wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.
Leczenie torbieli wewnątrzczaszkowych zależy od typu, lokalizacji, wielkości oraz objawów klinicznych. Małe, bezobjawowe torbiele zwykle wymagają jedynie okresowej kontroli obrazowej. W przypadku torbieli objawowych lub wywierających efekt masy stosuje się leczenie chirurgiczne – całkowite usunięcie torbieli, marsupializację (wytworzenie połączenia między jamą torbieli a przestrzenią podpajęczynówkową) lub założenie zastawki odprowadzającej płyn.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Objawy
Torbiel naskórkowa (epidermoid cyst) to najczęściej występująca, łagodna zmiana podskórna, wypełniona keratyną, pojawiająca się głównie w trzeciej i czwartej dekadzie życia. Charakteryzuje się wolnym wzrostem, kopulastym kształtem, ruchomością przy palpacji oraz lokalizacją na twarzy, szyi, tułowiu, plecach lub kroczu. Wielkość torbieli waha się od kilku milimetrów do ponad 5 cm (0,25 cala do ponad 2 cali). Zmiany te są zwykle bezobjawowe, choć mogą powodować dyskomfort kosmetyczny. Powikłania obejmują zapalenie, zakażenie, pęknięcie z wyciekiem keratyny, a w rzadkich przypadkach (0,011-0,045%) złośliwą transformację w raka kolczystokomórkowego. Objawy zapalenia to zaczerwienienie, obrzęk, bolesność i ocieplenie skóry, a pęknięcie torbieli może prowadzić do rozwoju cellulitis lub czyraka wymagającego pilnej interwencji.
badanie palpacyjne, czyrak, keratyna, objaw neurologiczny, pęknięcie torbieli, rak kolczystokomórkowy, ropień, ruptura, stan zapalny, torbiel dermoidalna, torbiel naskórkowa, torbiel pilarowa, torbiel rdzenia kręgowego, torbiel skórna, torbiel skórzasta, torbiel wewnątrzczaszkowa, transformacja złośliwa, zakażenie, zapalenie opon mózgowych, zapalenie tkanki łącznej, zespół Gardnera - Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Patofizjologia i mechanizm
Torbiel naskórkowa (epidermoid cyst) to łagodna zmiana skórna wywodząca się z nabłonka wielowarstwowego płaskiego, najczęściej z lejkowej części mieszka włosowego, charakteryzująca się nagromadzeniem keratyny w warstwie podnaskórkowej lub skórze właściwej. Klinicznie manifestuje się jako dobrze odgraniczony guzek podskórny o średnicy od kilku milimetrów do 5 cm, z punktem centralnym, lokalizujący się najczęściej na twarzy, szyi, tułowiu i plecach. Patogeneza jest wieloczynnikowa i obejmuje mechanizmy takie jak zaczopowanie ujścia mieszka włosowego, urazowa implantacja nabłonka w skórze właściwej, zakażenie HPV (szczególnie typ 57) oraz ekspozycja na promieniowanie UV. W badaniach histopatologicznych torbiel wykazuje wyściółkę z nabłonka wielowarstwowego płaskiego z warstwą ziarnistą, wypełnioną warstwowo ułożoną keratyną, a w obrazowaniu MRI często obserwuje się obwodową strukturę wyściełającą o niskiej intensywności sygnału w obrazach T2-zależnych (w 76% przypadków). Transformacja złośliwa jest rzadka (ok. 1%), a przewlekły stan zapalny i urazy mogą predysponować do rozwoju raka płaskonabłonkowego.
badanie obrazowe, cewa nerwowa, cytokeratyna, enzym hydrolityczny, hialuronidaza, HPV, inhibitor BRAF, kolagenaza, lejek mieszka włosowego, nabłonek wielowarstwowy płaski, nabłoniak znamionowy podstawnokomórkowy, nacięcie i drenaż, polipowatość gruczolakowata, prezentacja antygenów, przeciwciało monoklonalne, rak płaskonabłonkowy, szlak PI3K/AKT/mTOR, torbiel łojowa, torbiel naskórkowa, torbiel wewnątrzczaszkowa, trądzik pospolity, transformacja złośliwa, uszkodzenie słoneczne, wirus brodawczaka ludzkiego, wycięcie chirurgiczne, zaczopowanie mieszka włosowego, zespół Favre-Racouchot, zespół Gardnera, zespół Gorlina