skurcz tężcowy macicy
Skurcz tężcowy macicy to patologiczne zjawisko polegające na przedłużonym, silnym skurczu mięśnia macicy bez fazy rozkurczu. Jest to stan stanowiący poważne zagrożenie dla matki i płodu, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.
Najczęstszą przyczyną skurczu tężcowego jest nieprawidłowe stosowanie oksytocyny podczas indukcji lub stymulacji porodu. Inne przyczyny obejmują przedwczesne oddzielenie łożyska, przedawkowanie prostaglandyn, niefizjologiczne stymulowanie brodawek sutkowych oraz uszkodzenie macicy. Stan ten charakteryzuje się znacznym wzrostem napięcia podstawowego macicy, które utrzymuje się przez dłuższy czas.
Konsekwencje skurczu tężcowego są poważne i mogą obejmować: niedotlenienie płodu (z powodu upośledzenia przepływu maciczno-łożyskowego), pęknięcie macicy, odklejenie łożyska oraz zaburzenia hemodynamiczne u matki. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma kardiotokografia, która uwidacznia charakterystyczny obraz przedłużonego skurczu bez powrotu do linii podstawowej.
Leczenie polega na natychmiastowym wstrzymaniu podawania oksytocyny, ułożeniu pacjentki na lewym boku, podaniu tlenu oraz leków tokolitycznych (najczęściej beta-mimetyków). W przypadkach opornych na leczenie lub przy objawach zagrożenia życia płodu może być konieczne natychmiastowe rozwiązanie ciąży przez cięcie cesarskie.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Carbetocin Mercapharm 100 mcg/ml
Przedawkowanie karbetocyny (Carbetocin Mercapharm, 100 µg/mL) prowadzi do nadmiernej aktywności skurczowej macicy, manifestującej się hipertonicznymi lub tężcowymi skurczami, co może skutkować poważnymi powikłaniami położniczymi, takimi jak pęknięcie macicy czy ciężki krwotok poporodowy. Ze względu na podobieństwo strukturalne do oksytocyny, przedawkowanie karbetocyny może również wywołać hiponatremię (<135 mmol/L) oraz zatrucie wodne, zwłaszcza przy jednoczesnym podawaniu dużych objętości płynów dożylnych. Objawy neurologiczne, takie jak drgawki, mogą być konsekwencją obrzęku mózgu w przebiegu zatrucia wodnego. Mechanizm toksycznego działania opiera się na nadmiernej stymulacji receptorów oksytocynowych w mięśniówce macicy oraz efektach antydiuretycznych analogicznych do wazopresyny.
analog oksytocyny, diuretyk, diureza, działanie antydiuretyczne, hiponatremia, karbetocyna, krwotok poporodowy, lek przeciwdrgawkowy, obrzęk mózgu, pęknięcie macicy, receptor oksytocynowy, skurcz hipertoniczny, skurcz hipertoniczny macicy, skurcz tężcowy macicy, suplementacja tlenu, wazopresyna, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie wodne - Leksykon substancji czynnych
Dinoproston – Przedawkowanie
Dinoproston, prostaglandyna E2 stosowana w indukcji porodu, występuje w preparatach takich jak Cervidil (system dopochwowy 10 mg, uwalniający około 0,3 mg/h przez 24 h) oraz Prepidil (żel 500 μg/3 g). Przedawkowanie dinoprostonu prowadzi do hiperstymulacji mięśnia macicy, objawiającej się nadmiernym napięciem oraz nieprawidłowo częstymi lub intensywnymi skurczami, co może skutkować zagrożeniem życia płodu poprzez niedotlenienie spowodowane zaburzeniami przepływu łożyskowego. Ryzyko przedawkowania jest wyższe przy długotrwałym stosowaniu systemu Cervidil lub u pacjentek z indywidualną nadwrażliwością na substancję czynną, natomiast w przypadku Prepidilu, dostępnego w opakowaniach jednostkowych, jest ono ograniczone, choć nadal możliwe.
aktywność skurczowa macicy, beta-mimetyk, bradykardia płodu, cesarskie cięcie, czynność skurczowa macicy, dinoproston, dysfagia, hiperstymulacja macicy, indukcja porodu, kardiotokografia, nadwrażliwość, napięcie macicy, niedotlenienie, prostaglandyna E2, przepływ łożyskowy, skurcz macicy, skurcz tężcowy macicy, stymulacja mięśnia macicy, system terapeutyczny dopochwowy, tachykardia płodu, zagrożenie życia płodu, żel do szyjki macicy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxytocin Grindeks
Oksytocyna Grindeks powinna być stosowana wyłącznie w warunkach szpitalnych pod ścisłym nadzorem personelu medycznego, wyłącznie w formie infuzji dożylnej, z wykluczeniem bolusów dożylnych ze względu na ryzyko ostrego niedociśnienia tętniczego, uderzeń gorąca i tachykardii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z przebytym cięciem cesarskim, chorobami sercowo-naczyniowymi (w tym kardiomiopatią przerostową, chorobą zastawkową, niedokrwienną i zespołem wydłużonego QT), nadciśnieniem ciążowym, wiekiem powyżej 35 lat, uczuleniem na lateks oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Nadmierna stymulacja macicy może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak bradykardia płodu, hipertonii macicy, skurczów tężcowych oraz ryzyka pęknięcia macicy, dlatego konieczne jest monitorowanie czynności serca płodu (KTG) oraz aktywności skurczowej macicy.
bradykardia płodu, choroba niedokrwienna serca, choroba zastawkowa, cukrzyca ciążowa, działanie antydiuretyczne, hipertonia macicy, hiponatremia, indukcja porodu, infuzja dożylna, kardiomiopatia przerostowa, kardiotokografia, krwotok poporodowy, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedotlenienie płodu, ostry obrzęk płuc, pęknięcie macicy, przeładowanie płynami, retencja wody, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, skurcz tętnic wieńcowych, skurcz tężcowy macicy, środek uterotoniczny, tachykardia odruchowa, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zator płynem owodniowym, zatrucie wodne, zatrzymane poronienie, zespół wydłużonego odstępu QT - Leksykon substancji czynnych
Dinoprost – Działania niepożądane
Dinoprost (PGF2α), substancja czynna Enzaprost F 5, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, obejmujących głównie układ pokarmowy (biegunka, nudności, bóle i skurcze żołądka, wymioty), układ immunologiczny (uogólnione reakcje anafilaktyczne, wstrząs anafilaktyczny), układ nerwowy (ból głowy, zawroty głowy, senność, parestezje), układ sercowo-naczyniowy (bradykardia <60/min, tachykardia >100/min, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia), a także układ oddechowy (skurcz oskrzeli, kaszel). Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często do bardzo rzadko, z poważnymi powikłaniami takimi jak pęknięcie macicy, które wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Dodatkowo obserwuje się zmiany w badaniach laboratoryjnych, m.in. leukocytozę.
biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dinoprost, diplopia, dyzuria, gospodarka wodno-elektrolitowa, kortykosteroid, krwiomocz, lek przeciwhistaminowy, leukocytoza, niedrożność porażenna jelit, niewydolność oddechowa, nudności, obrzęk krtani, parestezja, pęknięcie macicy, płynoterapia, polidypsja, prostaglandyna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, skurcz naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, skurcz tężcowy macicy, skurcz żołądka, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zatrzymanie moczu