reduktaza dehydrofolianowa

Reduktaza dehydrofolianowa (DHFR) to kluczowy enzym biorący udział w metabolizmie folianów, który katalizuje redukcję 7,8-dihydrofolianu (DHF) do 5,6,7,8-tetrahydrofolianu (THF) z wykorzystaniem NADPH jako kofaktora. Enzym ten pełni istotną rolę w syntezie nukleotydów purynowych i pirymidynowych, a tym samym w syntezie DNA i procesie podziału komórkowego.

W praktyce klinicznej inhibitory DHFR są szeroko wykorzystywane jako leki przeciwnowotworowe (np. metotreksat), przeciwbakteryjne (np. trimetoprim), przeciwmalaryczne (np. pirymetamina) oraz immunosupresyjne. Mechanizm działania tych leków polega na zahamowaniu aktywności enzymu, co prowadzi do zablokowania syntezy DNA i podziałów komórkowych.

Mutacje w genie DHFR mogą prowadzić do oporności na leki z grupy antyfolianów, co stanowi istotny problem kliniczny w terapii nowotworów i chorób zakaźnych. Badania nad strukturą i funkcją tego enzymu mają kluczowe znaczenie dla opracowywania nowych, bardziej skutecznych leków oraz przezwyciężania zjawiska lekooporności.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Biseptol 960 800 mg + 160 mg

Biseptol (kotrimoksazol), zawierający sulfametoksazol i trimetoprim, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Trimetoprim jest inhibitorem transportera OCT2 oraz CYP2C8, a sulfametoksazol hamuje CYP2C9, co prowadzi do zwiększenia stężenia leków takich jak dofetylid (wzrost AUC o 103% i Cmax o 93%), paklitaksel, amiodaron, kumaryny (np. warfaryna), fenytoina (wydłużenie t1/2 o 39%, zmniejszenie klirensu o 27%) oraz pochodne sulfonylomocznika. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie Biseptolu z dofetylidem (ryzyko ciężkich arytmii komorowych) oraz z klozapiną (ryzyko agranulocytozy). Ponadto, kotrimoksazol może zwiększać stężenie digoksyny, a także nasilać toksyczność metotreksatu, co wymaga suplementacji kwasem foliowym u pacjentów z grup ryzyka. W przypadku leków przeciwcukrzycowych (repaglinid, rozyglitazon, pioglitazon) i tiazydowych leków moczopędnych obserwuje się zwiększone ryzyko hipoglikemii i trombocytopenii, co wymaga regularnej kontroli glikemii i morfologii krwi.
acenokumarol, agranulocytoza, amantadyna, amiodaron, azatiopryna, chlorpropamid, cyklosporyna, dapson, digoksyna, dofetylid, fenprokumon, fenytoina, glibenklamid, gliklazyd, glipizyd, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2C9, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klozapina, kotrimoksazol, kumaryna, lamiwudyna, lek oszczędzający potas, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, memantyna, merkaptopuryna, methemoglobinemia, metotreksat, mielosupresja, mioklonie, nefrotoksyczność, niedokrwistość megaloblastyczna, OCT2, paklitaksel, pancytopenia, pioglitazon, pirymetamina, pochodna sulfonylomocznika, prednizolon, reduktaza dehydrofolianowa, repaglinid, rozyglitazon, spironolakton, sulfametoksazol, takrolimus, tiazydowy lek moczopędny, tolbutamid, torsades de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia
Leksykon substancji czynnych
Trimetoprim – Interakcje

Kotrimoksazol, zawierający trimetoprim (160 mg) i sulfametoksazol (800 mg), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez inhibicję transportera OCT2 oraz enzymów CYP2C8 i CYP2C9. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z dofetylidem (500 μg), gdzie obserwuje się wzrost AUC dofetylidu o 103% i Cmax o 93%, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii komorowych, w tym torsades de pointes. Inne ważne interakcje obejmują zwiększone ryzyko działań niepożądanych neurologicznych przy stosowaniu amantadyny i memantyny, wzrost ekspozycji na lamiwudynę o 40%, a także potencjalne zwiększenie stężenia digoksyny u osób starszych. Kotrimoksazol może także nasilać działanie leków przeciwcukrzycowych z grupy sulfonylomocznika, powodując ryzyko hipoglikemii, oraz wydłużać okres półtrwania fenytoiny, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku.
acenokumarol, agranulocytoza, amiodaron, antagonista kwasu foliowego, bloker receptora angiotensynowego, cyklosporyna, czas protrombinowy, dapson, digoksyna, dofetylid, działanie niepożądane neurologiczne, fenprokumon, fenytoina, hiperkaliemia, inhibitor CYP2C8, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klozapina, kotrimoksazol, kumaryna, lamiwudyna, lek moczopędny oszczędzający potas, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, małopłytkowość, methemoglobinemia, metotreksat, niedokrwistość megaloblastyczna, paklitaksel, pancytopenia, pirymetamina, pochodna sulfonylomocznika, reduktaza dehydrofolianowa, sulfametoksazol, torsades de pointes, transporter kationów organicznych, trombocytopenia, warfaryna, zaburzenie hematologiczne, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Biseptol 480 400 mg + 80 mg

Kotrimoksazol (Biseptol), zawierający sulfametoksazol i trimetoprim, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez hamowanie transporterów OCT2 oraz enzymów CYP2C8 i CYP2C9. Szczególnie istotne jest przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z dofetylidem, gdzie ekspozycja na lek wzrasta o 103% (AUC) i 93% (Cmax), co zwiększa ryzyko ciężkich arytmii komorowych i torsades de pointes. Inne leki metabolizowane przez CYP2C8 (paklitaksel, amiodaron) oraz CYP2C9 (kumaryny, fenytoina, pochodne sulfonylomocznika) również wykazują zwiększoną ekspozycję, co wymaga monitorowania parametrów klinicznych, takich jak INR, poziom glukozy czy stężenie fenytoiny. Dodatkowo, stosowanie kotrimoksazolu z lekami mielosupresyjnymi (takrolimus, azatiopryna) lub nefrotoksycznymi zwiększa ryzyko toksyczności, a jednoczesne podawanie z klozapiną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko agranulocytozy.
agranulocytoza, bloker receptora angiotensyny, delirium, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C8, inhibitor CYP2C9, inhibitor OCT2, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kotrimoksazol, kwas foliowy, lek moczopędny tiazydowy, lek oszczędzający potas, lek przeciwzakrzepowy, methemoglobinemia, mielosupresja, mielotoksyczność, mioklonia, nefrotoksyczność, niedokrwistość megaloblastyczna, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, reakcja disulfiramopodobna, reduktaza dehydrofolianowa, torsade de pointes, trombocytopenia

reduktaza dehydrofolianowa

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Biseptol 960 800 mg + 160 mg

Trimetoprim – Interakcje

Interakcje leku – Biseptol 480 400 mg + 80 mg