zaburzenie przemiany żelaza
Zaburzenia przemiany żelaza obejmują szerokie spektrum chorób związanych z nieprawidłową homeostazą tego pierwiastka w organizmie. Najczęstsze z nich to hemochromatoza, charakteryzująca się nadmiernym wchłanianiem żelaza i jego gromadzeniem w tkankach, oraz niedobór żelaza, prowadzący do niedokrwistości mikrocytarnej.
Hemochromatoza pierwotna jest chorobą uwarunkowaną genetycznie, związaną głównie z mutacją genu HFE. Prowadzi do nadmiernego wchłaniania żelaza w jelicie cienkim i jego odkładania w wątrobie, trzustce, sercu i przysadce mózgowej. Nieleczona może prowadzić do marskości wątroby, cukrzycy, kardiomiopatii i hipogonadyzmu.
Niedobór żelaza jest najczęstszą przyczyną niedokrwistości na świecie. Może wynikać z niewystarczającej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania lub przewlekłej utraty krwi. Klinicznie objawia się zmęczeniem, osłabieniem, bladością skóry i błon śluzowych, a w badaniach laboratoryjnych stwierdza się obniżony poziom hemoglobiny, ferrytyny i wysycenia transferyny.
Diagnostyka zaburzeń przemiany żelaza obejmuje oznaczenie stężenia żelaza w surowicy, całkowitej zdolności wiązania żelaza (TIBC), wysycenia transferyny, ferrytyny oraz hemoglobiny. W przypadku podejrzenia hemochromatozy wskazane jest wykonanie badań genetycznych oraz biopsji wątroby.
Leczenie zależy od rodzaju zaburzenia. W przypadku hemochromatozy stosuje się upusty krwi, natomiast w niedoborze żelaza – suplementację doustną lub parenteralną. Kluczowe znaczenie ma również identyfikacja i leczenie choroby podstawowej, która mogła doprowadzić do zaburzeń gospodarki żelazem.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nikotynamid – Przeciwwskazania stosowania
Nikotynamid (witamina B3) jest składnikiem wielu preparatów farmaceutycznych, zarówno w monoterapii, jak i w preparatach złożonych. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną, objawiająca się reakcjami skórnymi, oddechowymi lub ogólnoustrojowymi. W monoterapii istotne przeciwwskazania obejmują ostrą niewydolność wątroby, czynną chorobę wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy (niezalecane dawki 50 mg i 200 mg) oraz dnę moczanową, ze względu na wpływ nikotynamidu na metabolizm kwasu moczowego. W preparatach złożonych, takich jak Dernilan, Elevit Pronatal, Juvit Multi, Soluvit N czy Viantan, przeciwwskazania rozszerzają się o nadwrażliwość na pozostałe składniki oraz dodatkowe stany kliniczne, takie jak hiperwitaminoza A i/lub D, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia przemiany żelaza i/lub miedzi, hiperkalcemia i hiperkalciuria. Preparat Viantan jest przeciwwskazany u noworodków, niemowląt i dzieci poniżej 11 lat.
beta-karoten, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, dna moczanowa, etretynian, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza, izotretynoina, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość na substancję czynną, nikotynamid, ostra niewydolność wątroby, pierwotna nadczynność przytarczyc, przerzuty do układu kostnego, uszkodzona skóra, witamina B3, witamina PP, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przemiany żelaza, ziarniniakowatość - Leksykon substancji czynnych
Kwas foliowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas foliowy jest przeciwwskazany przede wszystkim u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, co dotyczy wszystkich preparatów zawierających tę witaminę. Szczególne przeciwwskazania dotyczą preparatów złożonych, np. Soluvit N (nadwrażliwość na tiaminę lub metylu parahydroksybenzoesan) oraz Viantan (nadwrażliwość na białka sojowe lub orzeszki ziemne). U pacjentów z niektórymi nowotworami, zwłaszcza zależnymi od metabolizmu folianów, stosowanie kwasu foliowego może przyspieszać progresję choroby, co jest wyraźnie zaznaczone w charakterystyce Acidum Folicum Richter. Preparaty zawierające laktozę, takie jak Folacid i Folacid 0,4 mg, są przeciwwskazane u osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. W przypadku innych preparatów zawierających laktozę, mimo braku formalnego przeciwwskazania, zaleca się ostrożność u pacjentów z nietolerancją laktozy.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba nowotworowa, etretynian, hemochromatoza, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza A, izotretynoina, kwas foliowy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedobór witaminy B12, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość oporna na leczenie, niedokrwistość syderoblastyczna, nietolerancja galaktozy, niewydolność szpiku kostnego, porfiria skórna, przewlekła hemoliza, retynoid, talasemia, transfuzja krwi, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przemiany żelaza, zatrucie ołowiem, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Witamina B2 – Przeciwwskazania stosowania
Ryboflawina (witamina B2) jest składnikiem wielu preparatów witaminowych, których stosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań, przede wszystkim nadwrażliwości na samą ryboflawinę oraz na substancje pomocnicze, takie jak laktoza (np. 45,78 mg/tabletkę w Elevit Pronatal), mannitol, benzoesan sodu (15,04 mg/10 ml w Multi-Sanostol), kwas sorbowy, barwniki (czerwień koszenilowa 11 mg/20 ml w Vita Buerlecithin), sacharoza (6,55 g/10 ml w Multi-Sanostol) czy alkohol benzylowy (4,25 mg/20 ml w Vita Buerlecithin). Preparaty różnią się formą chemiczną ryboflawiny (np. ryboflawina czysta, ryboflawiny sodu fosforan, sól sodowa fosforanu ryboflawiny) oraz dawkami (np. 2 mg/kapsułkę w Sylimarol Vita 80, 4 mg/kapsułkę w Sylimarol Vita 150, 4,8 mg/100 ml w Vita Buerlecithin). Należy zwrócić szczególną uwagę na alergie na składniki pomocnicze oraz na specyficzne przeciwwskazania poszczególnych preparatów, takie jak nadwrażliwość na rośliny z rodziny Asteraceae w Sylimarol Vita czy nadwrażliwość na orzechy i soję w Vita Buerlecithin.
asteraceae, benzoesan sodu, choroba alkoholowa, fosforan sodu ryboflawiny, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperkalcynuria, hiperwitaminoza, izotretynoina, kwas sorbowy, laktoza, lecytyna sojowa, mannitol, nadwrażliwość na składniki, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja laktozy, ostropest plamisty, padaczka, reakcja alergiczna, ryboflawina, schorzenie wątroby, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, uszkodzenie mózgu, wywiad alergologiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie przemiany żelaza, zespół przeciwciał antyfosfolipidowych, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy