nadpobudliwość seksualna
Nadpobudliwość seksualna, znana również jako hiperseksualność lub uzależnienie od seksu, charakteryzuje się nadmiernym, niekontrolowanym zainteresowaniem aktywnością seksualną i fantazjami, które znacząco zakłócają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Jest to zaburzenie, które może wpływać negatywnie na relacje interpersonalne, pracę zawodową i ogólną jakość życia.
Z medycznego punktu widzenia, nadpobudliwość seksualna może być objawem różnych zaburzeń, w tym zaburzeń kompulsywno-obsesyjnych, choroby afektywnej dwubiegunowej, czy być skutkiem ubocznym niektórych leków (np. agonistów dopaminy stosowanych w leczeniu choroby Parkinsona). Warto zaznaczyć, że w ICD-11 wprowadzono kategorię „kompulsywne zaburzenie seksualne”, które częściowo odnosi się do omawianego zjawiska.
Leczenie nadpobudliwości seksualnej wymaga podejścia interdyscyplinarnego, obejmującego psychoterapię (szczególnie terapię poznawczo-behawioralną), a w niektórych przypadkach farmakoterapię. Stosuje się leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, leki przeciwandrogenne czy stabilizatory nastroju. Kluczowe jest również zidentyfikowanie i leczenie ewentualnych chorób współistniejących.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Segan
Selegilina, stosowana w dawce 5 mg jako inhibitor MAO-B w terapii choroby Parkinsona, wykazuje zdolność do nasilania działania lewodopy, co może prowadzić do wzmożonych działań niepożądanych, takich jak ruchy mimowolne i pobudzenie psychoruchowe. Wskazane jest ścisłe monitorowanie pacjentów, zwłaszcza tych przyjmujących wysokie dawki lewodopy, z możliwością redukcji dawki lewodopy nawet o 30%. Maksymalna dawka dobową selegiliny nie powinna przekraczać 10 mg, aby uniknąć utraty selektywności hamowania MAO-B i ryzyka wystąpienia kryzysu nadciśnieniowego po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niestabilnym nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami rytmu serca, ciężką dławicą piersiową, psychozami oraz chorobą wrzodową, a także u osób z niewydolnością wątroby i nerek, gdzie konieczne jest dostosowanie dawkowania.
agonista dopaminy, chlorowodorek selegiliny, choroba Parkinsona, choroba wrzodowa, depresja układu krążenia, depresja układu oddechowego, dławica piersiowa, efekt hipotensyjny, enzymy wątrobowe, inhibitor MAO-A, lek dopaminergiczny, lewodopa, MAO-B, monoaminooksydaza typu B, nadpobudliwość seksualna, niedociśnienie tętnicze, niestabilne nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, patologiczny hazard, pobudzenie psychoruchowe, psychoza, ruchy mimowolne, ryzyko sercowo-naczyniowe, selegilina, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia rytmu serca, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Selegilina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Selegilina, stosowana głównie w terapii choroby Parkinsona, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne interakcje i działania niepożądane. Wskazane jest zmniejszenie dawki lewodopy o około 30% przy jednoczesnym podawaniu selegiliny, aby ograniczyć ryzyko ruchów mimowolnych i pobudzenia. Maksymalna dawka selegiliny nie powinna przekraczać 10 mg/dobę, aby uniknąć niekontrolowanego wzrostu ciśnienia tętniczego po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę oraz utraty selektywności hamowania MAO-B. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niestabilnym nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, ciężką dławicą piersiową, psychozami oraz chorobą wrzodową. Zaleca się także ostrożność przy zmianie pozycji ciała ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego oraz u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, gdzie konieczne może być dostosowanie dawki.
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, choroba wrzodowa, depresja oddechowa, dławica piersiowa, enzym wątrobowy, fluktuacja odpowiedzi terapeutycznej, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, interakcja z lewodopą, lek dopaminergiczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lewodopa, nadpobudliwość seksualna, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niepohamowany apetyt, niestabilne nadciśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź hipotensyjna, patologiczny hazard, psychoza, ruch mimowolny, selegilina, śpiączka, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, znieczulenie ogólne