obrzęk grudkowy

Obrzęk grudkowy (tarcza zastoinowa, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, łac. papilloedema) to patologiczny stan charakteryzujący się obrzękiem i uniesieniem tarczy nerwu wzrokowego, widocznym podczas badania dna oka. Jest to objaw niespecyficzny, który najczęściej wynika ze zwiększonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Główną przyczyną obrzęku grudkowego jest zaburzenie przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego i zwiększenie ciśnienia wewnątrzczaszkowego, co prowadzi do ucisku na nerw wzrokowy i zaburzenia transportu aksonalnego. Do schorzeń wywołujących ten stan należą: guzy mózgu, krwotoki wewnątrzczaszkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, wodogłowie, urazy głowy oraz idiopatyczne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe.

Diagnostyka obrzęku grudkowego obejmuje badanie okulistyczne z oceną dna oka, badania obrazowe mózgu (TK, MRI), nakłucie lędźwiowe z pomiarem ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego oraz badania laboratoryjne. W obrazie oftalmoskopowym widoczne jest zatarcie granic tarczy nerwu wzrokowego, jej uniesienie, przekrwienie oraz często wybroczyny okołotarczowe.

Leczenie obrzęku grudkowego zależy od przyczyny podstawowej. Może obejmować farmakoterapię (m.in. leki obniżające ciśnienie wewnątrzczaszkowe, jak acetazolamid), zabiegi neurochirurgiczne (usunięcie guza, założenie zastawki komorowo-otrzewnowej) lub inne metody terapeutyczne ukierunkowane na chorobę pierwotną. Nieleczony obrzęk grudkowy może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerwu wzrokowego i utraty wzroku.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl