psychoanaleptyk
Psychoanaleptyki to grupa leków o działaniu pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy (OUN), które zwiększają aktywność psychomotoryczną i zmniejszają uczucie zmęczenia. Ich mechanizm działania polega głównie na wpływie na neuroprzekaźniki, takie jak dopamina, noradrenalina i serotonina, zwiększając ich stężenie w synapsach.
Do psychoanalelptyków zalicza się kilka podgrup leków: leki przeciwdepresyjne, psychostymulanty (np. metylofenidat, amfetamina), nootropowe (np. piracetam) oraz leki przeciw demencji. Stosowane są w leczeniu depresji, zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), narkolepsji oraz w niektórych przypadkach zaburzeń poznawczych.
Stosowanie psychoanalelptyków wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, wśród których wyróżnia się bezsenność, niepokój, drażliwość, a w przypadku psychostymulantów – również potencjał uzależniający. Z tego powodu wiele substancji z tej grupy podlega ścisłej kontroli prawnej, a ich stosowanie wymaga regularnego monitorowania stanu pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AuroMemo 10 mg
Memantyna, substancja czynna leku AuroMemo, jest niekompetytywnym antagonistą receptora NMDA o średnim powinowactwie, działającym poprzez modulację patologicznie podwyższonych stężeń glutaminianu, co wpływa na patofizjologię choroby Alzheimera. W badaniach klinicznych potwierdzono jej skuteczność w poprawie funkcji poznawczych, ogólnego funkcjonowania oraz codziennej aktywności życiowej pacjentów z chorobą Alzheimera o różnym stopniu nasilenia. W kluczowym badaniu obejmującym 252 pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego stopniem choroby (MMSE 3-14) memantyna wykazała istotne statystycznie korzyści w skalach CIBIC-plus (p=0,025), ADCS-ADLsev (p=0,003) oraz SIB (p=0,002) po 6 miesiącach terapii. W populacji z łagodnym do umiarkowanego nasileniem (MMSE 10-22) również odnotowano istotne poprawy w ADAS-cog (p=0,003) i CIBIC-plus (p=0,004), choć inne badanie z 470 pacjentami nie potwierdziło istotności w pierwszorzędowym punkcie końcowym.
ADAS-cog, ADCS-ADLsev, aktywność życiowa, antagonista receptora NMDA, choroba Alzheimera, CIBIC-plus, dysfagia, dysfunkcja neuronalna, funkcja poznawcza, inhibitor acetylocholinesterazy, Krótka Ocena Stanu Psychicznego, kwas N-metylo-D-asparaginowy, lek przeciw otępieniu, memantyna, neuroprzekaźnictwo glutaminergiczne, otępienie neurodegeneracyjne, podwyższone stężenie glutaminianu, progresja otępienia, przekaźnictwo glutaminergiczne, psychoanaleptyk, receptor NMDA, SIB, skala MMSE, zaburzenie funkcji poznawczych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mirtor 45 mg
Mirtazapina, klasyfikowana jako psychoanaleptyk i inne leki przeciwdepresyjne (kod ATC: N06AX11), jest dostępna w formie tabletek do rozpadu w jamie ustnej w dawkach 15 mg, 30 mg oraz 45 mg. Mechanizm działania opiera się na antagonizmie presynaptycznych receptorów α2-adrenergicznych, co zwiększa neuroprzekaźnictwo noradrenaliny i serotoniny, z selektywną stymulacją receptorów 5-HT1 oraz blokadą 5-HT2 i 5-HT3. Enancjomer S(+) blokuje receptory α2 i 5-HT2, natomiast R(-) blokuje 5-HT3. Działanie uspokajające wynika z antagonizmu receptorów histaminowych H1, co jest korzystne u pacjentów z zaburzeniami snu. Mirtazapina wykazuje ograniczony wpływ na układ sercowo-naczyniowy, z rzadkim występowaniem niedociśnienia ortostatycznego i brakiem działania przeciwcholinergicznego. Badanie kliniczne z udziałem 54 zdrowych ochotników potwierdziło bezpieczeństwo kardiologiczne leku, wykazując brak istotnego klinicznie wydłużenia odstępu QTc przy dawkach 45 mg i 75 mg.
antagonista receptorów α2-adrenergicznych, ciężka depresja, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, enancjomer, hipertriglicerydemia, lek przeciwdepresyjny, neuroprzekaźnictwo noradrenergiczne, niedociśnienie ortostatyczne, odstęp QTc, pokrzywka, przekaźnictwo serotonergiczne, psychoanaleptyk, receptor 5-HT1, receptor 5-HT2, receptor 5-HT3, receptor histaminowy H1, receptor α2-adrenergiczny, repolaryzacja serca, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia snu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Memantin NeuroPharma 20 mg
Memantyna chlorowodorek, substancja czynna leku Memantin NeuroPharma, jest niekompetytywnym antagonistą receptorów NMDA o średnim powinowactwie, działającym na układ glutaminergiczny w OUN. Mechanizm ten pozwala na modulację patologicznie podwyższonych stężeń glutaminianu, co przeciwdziała dysfunkcji neuronalnej w przebiegu choroby Alzheimera. W badaniach klinicznych u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego otępieniem (MMSE 3-14) wykazano istotną statystycznie poprawę w skalach CIBIC-plus (p=0,025), ADCS-ADLsev (p=0,003) oraz SIB (p=0,002) po 6 miesiącach terapii memantyną w porównaniu do placebo. Podobne korzyści zaobserwowano u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego otępieniem (MMSE 10-22) w badaniu z 403 uczestnikami, gdzie memantyna poprawiła wyniki w ADAS-cog (p=0,003) i CIBIC-plus (p=0,004) po 24 tygodniach.
antagonista receptora NMDA, choroba Alzheimera, dysfunkcja neuronalna, inhibitor acetylocholinoesterazy, kwas N-metylo-D-asparaginowy, memantyna, monoterapia memantyną, neuroprzekaźnictwo glutaminergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie łagodne do umiarkowanego, otępienie neurodegeneracyjne, otępienie umiarkowane do ciężkiego, przekaźnictwo glutaminergiczne, psychoanaleptyk, receptor NMDA, skala ADAS-Cog, skala ADCS-ADLsev, skala CIBIC-Plus, skala MMSE, skala SIB, układ glutaminergiczny, zaburzenia funkcji poznawczych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Symkinet MR 40 mg
Metylofenidat, substancja czynna Symkinet MR, jest psychostymulantem o silnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, wykazującym przewagę wpływu na funkcje psychiczne nad motorycznymi. Mechanizm działania obejmuje hamowanie wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny oraz ich uwalnianie w OUN, co prowadzi do wzrostu koncentracji, poprawy wydajności poznawczej i tłumienia zmęczenia. Farmakodynamika metylofenidatu opiera się na aktywności D-izomeru treo, który wykazuje silniejsze działanie niż L-izomer. Efekty sympatykomimetyczne obejmują wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię oraz zmniejszenie napięcia mięśni gładkich oskrzeli, choć w praktyce klinicznej są one zwykle łagodne. Niewłaściwe stosowanie może prowadzić do błędnej oceny wydolności fizycznej, a przedawkowanie do poważnych zaburzeń fizjologicznych, włącznie z ryzykiem śmierci. Długotrwałe lub wysokie dawki mogą wywoływać stereotypie behawioralne oraz wzrost temperatury ciała.
ADHD, badanie podwójnie zaślepione, ciało prążkowane, działanie sympatykomimetyczne, fenyloetyloamina, gospodarka dopaminergiczna, kontrolowane placebo, lek nootropowy, lek psychopobudzający, metylofenidat, mięśnie gładkie oskrzeli, ośrodkowy układ nerwowy, psychoanaleptyk, skala niepełnosprawności Sheehana, skala oceny objawów ADHD, skala ogólnej oceny klinicznej, stereotypia behawioralna, tachykardia, uwalnianie dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mirtor 30 mg
Mirtazapina, substancja czynna leku Mirtor, jest psychoanaleptykiem z grupy innych leków przeciwdepresyjnych (kod ATC: N06AX11), dostępnym w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg. Mechanizm działania opiera się na antagonizmie presynaptycznych receptorów α2-adrenergicznych, co zwiększa transmisję noradrenergiczną i serotoninergiczną, ze specyficznym wzmocnieniem receptorów 5-HT1 oraz blokadą receptorów 5-HT2 i 5-HT3. Enancjomery S(+) i R(-) wykazują różne mechanizmy blokady receptorów, co przyczynia się do złożonego efektu przeciwdepresyjnego. Działanie sedatywne wynika z antagonizmu receptorów histaminowych H1, a lek charakteryzuje się minimalnym działaniem przeciwcholinergicznym i ograniczonym wpływem na układ sercowo-naczyniowy, z niewielkim ryzykiem niedociśnienia ortostatycznego. Badanie kliniczne z udziałem 54 zdrowych ochotników wykazało, że mirtazapina w dawkach 45 mg i 75 mg nie powoduje klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QTc, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne terapii.
antagonista receptorów α2-adrenergicznych, aspartam, ciężka depresja, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, enancjomer, fenyloketonuria, hipertriglicerydemia, lek przeciwdepresyjny, mirtazapina, neuroprzekaźnictwo noradrenergiczne, neuroprzekaźnictwo serotonergiczne, niedociśnienie ortostatyczne, odstęp QTc, pokrzywka, psychoanaleptyk, randomizowane badanie kliniczne, receptor 5-HT1, receptor 5-HT2, receptor 5-HT3, receptor histaminowy H1, receptor α2-adrenergiczny, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, układ sercowo-naczyniowy, właściwość sedatywna, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Ginkgo biloba – Właściwości farmakodynamiczne
Ginkgo biloba, szczególnie w preparacie Bilobil Forte, dostarcza 80 mg standaryzowanego wyciągu z liści, zawierającego 17,6-21,6 mg glikozydów flawonowych, 2,24-2,72 mg ginkgolidów A, B, C oraz 2,08-2,56 mg bilobalidu. Substancje te wykazują wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące poprawę funkcji poznawczych poprzez zwiększenie czujności EEG u osób starszych oraz poprawę perfuzji mózgowej u mężczyzn w wieku 60-70 lat. Dodatkowo, wyciąg wpływa na układ krążenia, zmniejszając lepkość krwi, rozszerzając naczynia krwionośne przedramienia i redukując agregację płytek krwi, co sprzyja poprawie mikrokrążenia i może mieć znaczenie w profilaktyce chorób zakrzepowo-zatorowych.
agregacja płytek, bilobalid, choroba zakrzepowo-zatorowa, elektroencefalografia, funkcja poznawcza, ginkgolid, glikozyd flawonowy, krążenie mózgowe, lepkość krwi, mikrokrążenie, miłorząb japoński, otępienie starcze, perfuzja mózgowa, przepływ krwi w naczyniach, przepływ mózgowy, psychoanaleptyk, rozszerzenie naczyń krwionośnych, terpen laktonowy, właściwości reologiczne krwi, wyciąg z liści miłorzębu, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie krążenia obwodowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Venlafaxine Teva 150 mg
Venlafaxine Teva to lek przeciwdepresyjny z grupy psychoanaleptyków, klasyfikowany pod kodem ATC N06AX16, dostępny w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Substancją czynną jest wenlafaksyna chlorowodorek, która wraz z aktywnym metabolitem O-demetylowenlafaksyną (ODV) hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny, a także wykazuje słabe działanie na wychwyt zwrotny dopaminy, co zwiększa stężenie tych neuroprzekaźników w synapsach. Lek charakteryzuje się selektywnością receptorową, nie wykazując istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych, α-adrenergicznych, opioidowych ani benzodiazepinowych, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych typowych dla innych leków przeciwdepresyjnych, takich jak efekty antycholinergiczne, sedacja czy interakcje uzależniające. Ponadto, wenlafaksyna nie hamuje monoaminooksydazy (MAO), co odróżnia ją od klasycznych inhibitorów MAO.
efekt antycholinergiczny, inhibitor MAO, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, neuroprzekaźnik, O-demetylowenlafaksyna, odpowiedź β-adrenergiczna, ośrodkowy układ nerwowy, psychoanaleptyk, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor H1-histaminowy, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor α-adrenergiczny, sacharoza, wenlafaksyna, wenlafaksyny chlorowodorek, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny, wychwyt zwrotny serotoniny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Doneprion 5 mg
Donepezil hydrochloride, classified under ATC code N06DA02, is a selective and reversible acetylcholinesterase inhibitor used in the treatment of Alzheimer’s disease dementia. It exhibits over 1000-fold greater inhibitory potency for acetylcholinesterase in the central nervous system compared to butyrylcholinesterase, ensuring targeted CNS activity. Clinical pharmacodynamics demonstrate dose-dependent inhibition of erythrocyte acetylcholinesterase activity by 63.6% at 5 mg and 77.3% at 10 mg daily doses. This enzymatic inhibition correlates with improvements in cognitive function as measured by the ADAS-Cog scale, although no evidence currently supports an effect on the underlying pathogenesis or progression of Alzheimer’s disease.
acetylocholinesteraza, błona erytrocytów, butyrylocholinesteraza, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, funkcja poznawcza, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, krwinka czerwona, lek psychoanaleptyczny, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie w chorobie Alzheimera, patofizjologia, patogeneza, progresja choroby Alzheimera, psychoanaleptyk, skala ADAS-Cog, skala ADL/CDR, skala CIBIC-Plus, tkanka mózgowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dulsevia 60 mg
Duloksetyna, będąca inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny (5-HT i NA), jest stosowana w dawkach 30 mg i 60 mg w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, zaburzeń lękowych uogólnionych oraz bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej. W badaniach klinicznych potwierdzono jej skuteczność w dawkach 60-120 mg/dobę, wykazując istotną poprawę w 17-punktowej Skali Depresji Hamiltona (HAM-D) oraz Skali Oceny Lęku Hamiltona (HAM-A). Duloksetyna wykazuje również zdolność do zapobiegania nawrotom depresji i zaburzeń lękowych, z istotnym wydłużeniem okresu bezobjawowego i zmniejszeniem częstości nawrotów (17% vs. 29% dla depresji oraz 14% vs. 42% dla lęku w porównaniu z placebo). W leczeniu bólu neuropatycznego, dawki 60 mg raz lub dwa razy na dobę znacząco redukują nasilenie bólu, z około 65% pacjentów zgłaszających zmniejszenie bólu o co najmniej 30% oraz 50% pacjentów z redukcją o 50% lub więcej, ocenianą na 11-punktowej skali Likerta. Duloksetyna wykazuje korzystny profil tolerancji u osób starszych (≥65 lat), choć zaleca się ostrożność przy dawkach maksymalnych (120 mg/dobę) w tej grupie.
DSM-IV, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, okres bezobjawowy, próg bólowy, psychoanaleptyk, senność jako objaw niepożądany, senność polekowa, Skala Depresji Dziecięcej, skala depresji Hamiltona, skala oceny lęku Hamiltona, skala PARS, skala sprawności życiowej Sheehan, wenlafaksyna, wskaźnik nasilenia bólu, zaburzenia lękowe uogólnione - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pralex 10 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wysokim powinowactwie do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoninowym, co prowadzi do zwiększenia stężenia 5-HT w szczelinie synaptycznej. Charakteryzuje się minimalnym powinowactwem do innych receptorów neuroprzekaźnikowych, co ogranicza działania niepożądane związane z receptorami dopaminowymi, adrenergicznymi, histaminowymi, muskarynowymi, benzodiazepinowymi i opioidowymi. W badaniu elektrokardiograficznym u zdrowych ochotników wykazano zależną od dawki prolongację odstępu QTc (Fridericia): 4,5 ms (2,2-6,4 ms) przy dawce 10 mg/dobę oraz 10,7 ms (8,6-12,8 ms) przy dawce 30 mg/dobę.
duży epizod depresyjny, elektrokardiografia, escytalopram, fobia społeczna, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, nawrót depresji, neuroprzekaźnik, odstęp QT, odstęp QTc, psychoanaleptyk, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skala Y-BOCS, skala Yale-Brown, szczelina synaptyczna, transporter serotoninowy, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oriven 37,5 mg
Wenlafaksyna (Oriven) jest psychoanaleptykiem z grupy innych leków przeciwdepresyjnych (ATC: N06AX16), działającym poprzez hamowanie zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny oraz słabsze hamowanie wychwytu dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Jej aktywny metabolit, O-demetylowenlafaksyna (ODV), wykazuje podobne właściwości farmakodynamiczne. Lek charakteryzuje się niskim powinowactwem do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych oraz α1-adrenergicznych, co ogranicza działania niepożądane, takie jak efekty przeciwcholinergiczne, sedacja czy wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Wenlafaksyna nie hamuje monoaminooksydazy (MAO) i nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych i benzodiazepinowych, co potwierdzono w badaniach in vitro.
działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, działanie sedatywne, elektrofizjologia mięśnia sercowego, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, komorowe zaburzenia rytmu serca, lęk napadowy z agorafobią, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, neuroprzekaźnictwo, O-demetylowenlafaksyna, odpowiedź beta-adrenergiczna, powinowactwo do receptorów, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, psychoanaleptyk, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor H1-histaminowy, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, torsades de pointes, wenlafaksyna, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zapobieganie nawrotom - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pralex 15 mg
Escytalopram, substancja czynna leku Pralex, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wysokim powinowactwie do transportera serotoninowego (kod ATC: N06AB10). Jego mechanizm działania opiera się na specyficznym hamowaniu wychwytu zwrotnego 5-HT, bez istotnego wpływu na inne receptory neuroprzekaźnikowe (serotoninergiczne 5-HT1A, 5-HT2, dopaminergiczne D1, D2, adrenergiczne α1, α2, β, histaminowe H1, muskarynowe, benzodiazepinowe i opioidowe). W badaniu EKG u zdrowych ochotników wykazano zależne od dawki wydłużenie odstępu QTc: 4,5 msec (90% CI 2,2-6,4) przy dawce 10 mg/dobę oraz 10,7 msec (90% CI 8,6-12,8) przy dawce 30 mg/dobę, co wymaga uwagi klinicznej w kontekście ryzyka kardiologicznego.
badanie elektrokardiograficzne, badanie kliniczne, duży epizod depresyjny, escytalopram, fobia społeczna, lek przeciwdepresyjny, metoda podwójnie ślepej próby, przekaźnictwo serotoninergiczne, psychoanaleptyk, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor serotoninergiczny, selektywne hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skala Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale, transporter serotoninowy, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie depresyjne i lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Actimodan 100 mg
Modafinil, substancja czynna leku Actimodan, jest psychoanaleptykiem ośrodkowym z grupy leków sympatykomimetycznych (kod ATC: N06BA07), wykazującym działanie nasilające czuwanie. Mechanizm działania modafinilu nie jest w pełni poznany, jednak badania wskazują na jego pośrednie działanie agonistyczne na receptory dopaminowe D1/D2 poprzez hamowanie zwrotnego wychwytu dopaminy oraz słabsze hamowanie wychwytu noradrenaliny. Modafinil nie wykazuje istotnego wpływu na receptory adenozynowe, benzodiazepinowe, GABA-ergiczne, histaminowe, melatoninowe, oreksynowe, serotoninergiczne ani na kluczowe enzymy metaboliczne, takie jak cyklaza adenylowa, MAO-A/B czy fosfodiesterazy. W przeciwieństwie do klasycznych stymulantów, modafinil działa selektywnie na obszary mózgu odpowiedzialne za regulację snu i czuwania, co potwierdzają zmiany elektrofizjologiczne i poprawa zdolności do utrzymania czuwania u ludzi, zależne od dawki.
antagonista receptora, badanie epidemiologiczne, cyklaza adenylowa, dekarboksylaza kwasu glutaminowego, fosfodiesteraza, hydroksylaza tyrozynowa, katecholo-O-metylotransferaza, lek sympatykomimetyczny, mechanizm działania, monoaminooksydaza, obturacyjny bezdech senny, profil bezpieczeństwa, psychoanaleptyk, receptor adenozynowy, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminergiczny, receptor GABA-ergiczny, receptor histaminowy, receptor melatoninowy, receptor noradrenergiczny, receptor serotoninergiczny, receptor α1-adrenergiczny, ryzyko sercowo-naczyniowe, stymulant psychoruchowy, syntaza tlenku azotu, terapia CPAP, transporter dopaminy, transporter noradrenaliny, układ adrenergiczny, układ dopaminergiczny, wychwyt zwrotny, zdarzenie naczyniowo-mózgowe - Leksykon substancji czynnych
Flawonoidy – Właściwości farmakodynamiczne
Flawonoidy, obecne w ekstraktach roślinnych takich jak Ginkgo biloba oraz Betula pendula/pubescens, wykazują wielokierunkowe działanie farmakologiczne, szczególnie w preparatach leczniczych standaryzowanych pod względem zawartości tych związków. W produktach z miłorzębu japońskiego, takich jak Ginkgoherb (120 mg: 26,4-32,4 mg flawonoidów; 240 mg: 52,8-64,8 mg), Ginkoflav Med 80 mg (17,6-21,6 mg) oraz Tanakan 40 mg (8,8-10 mg), flawonoidy wyrażone są jako glikozydy flawonowe. W preparacie Liść Brzozy 1 łyżka (ok. 2,9 g) zawiera około 43,5 mg flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd. Mechanizm działania flawonoidów z Ginkgo biloba pozostaje częściowo nieznany, jednak badania EEG u osób starszych wykazały poprawę czujności, a efekty hematologiczne obejmują zmniejszenie lepkości krwi oraz ograniczenie agregacji płytek, co ma znaczenie w profilaktyce zakrzepowo-zatorowej.
agregacja płytek krwi, brzoza brodawkowata, brzoza omszona, choroba układu nerwowego, ekstrakt z miłorzębu japońskiego, elektroencefalografia, flawonoid, glikozyd flawonowy, hiperozyd, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lepkość krwi, mikrokrążenie, miłorząb japoński, perfuzja mózgu, perfuzja tkanek, profilaktyka zakrzepowo-zatorowa, psychoanaleptyk, wazodylatacja, zaburzenie krążenia mózgowego, zespół otępienny - Leksykon substancji czynnych
Doksepina – Właściwości farmakodynamiczne
Doksepina, klasyfikowana jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny (TLPD) z kodem ATC N06AA12, działa głównie poprzez nieselektywne hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny, co jest kluczowe w patofizjologii zaburzeń depresyjnych. Jej mechanizm działania obejmuje również właściwości przeciwcholinergiczne, przeciwserotoninergiczne oraz przeciwhistaminergiczne, co wpływa na mięśnie gładkie i tłumaczy typowe działania niepożądane, takie jak suchość w jamie ustnej, zaparcia czy zaburzenia akomodacji. W przeciwieństwie do innych leków przeciwdepresyjnych, doksepina nie stymuluje bezpośrednio ośrodkowego układu nerwowego ani nie działa jako inhibitor monoaminooksydazy (IMAO), co nadaje jej unikalny profil farmakologiczny.
chlorowodorek doksepiny, dieta niskosodowa, doksepina, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminergiczne, działanie przeciwserotoninergiczne, hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor monoaminooksydazy, kapsułka twarda, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, laktoza jednowodna, mięsień gładki, nieselektywny inhibitor wychwytu zwrotnego monoamin, nietolerancja laktozy, ośrodkowy układ nerwowy, przekaźnictwo serotoninergiczne, psychoanaleptyk, reakcja adrenergiczna, receptor histaminowy, suchość jamy ustnej, szczelina synaptyczna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ parasympatyczny, zaburzenie akomodacji, zależność dawka-odpowiedź - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Memantine Vipharm 20 mg
Memantyna, będąca antagonistą receptora NMDA o średnim powinowactwie i działaniu zależnym od potencjału, modyfikuje patologicznie podwyższone stężenia glutaminianu w OUN, co przeciwdziała dysfunkcji neuronalnej w chorobie Alzheimera. W badaniu obejmującym 252 pacjentów z MMSE 3-14, po 6 miesiącach terapii memantyną zaobserwowano istotną poprawę funkcjonowania (CIBIC-plus, p=0,025), codziennych czynności życiowych (ADCS-ADLsev, p=0,003) oraz funkcji poznawczych (SIB, p=0,002) w porównaniu do placebo. W grupie z łagodnym do umiarkowanego nasileniem choroby (MMSE 10-22) memantyna wykazała przewagę nad placebo w ADAS-cog (p=0,003) i CIBIC-plus (p=0,004) po 24 tygodniach terapii, choć inne badanie w podobnej populacji nie potwierdziło istotności efektu.
ADAS-cog, ADCS-ADLsev, antagonista receptora NMDA, choroba Alzheimera, CIBIC-plus, dysfagia, dysfunkcja neuronalna, funkcje poznawcze, glutaminian, inhibitor acetylocholinesterazy, lek przeciw otępieniu, memantyna, monoterapia, neuroprzekaźnictwo glutaminergiczne, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie neurodegeneracyjne, psychoanaleptyk, receptor NMDA, SIB, skala MMSE - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pralex 5 mg
Pralex, zawierający escytalopram w postaci szczawianu, jest selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) o wysokim powinowactwie do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoninowym oraz znacznie mniejszym do miejsca allosterycznego. Charakteryzuje się minimalnym powinowactwem do innych receptorów neurochemicznych, co wskazuje, że jego mechanizm działania opiera się wyłącznie na hamowaniu wychwytu zwrotnego 5-HT. W badaniach EKG u zdrowych ochotników wykazano, że escytalopram w dawce 10 mg/dobę wydłuża odstęp QTc o 4,5 msec (90% CI 2,2-6,4), natomiast dawka 30 mg/dobę powoduje wydłużenie o 10,7 msec (90% CI 8,6-12,8). Lek dostępny jest w tabletkach powlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 20 mg.
duży epizod depresyjny, elektrokardiografia, escytalopram, fobia społeczna, miejsce allosteryczne, nawrót depresji, objawy obsesyjno-kompulsyjne, odstęp QTc, psychoanaleptyk, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor serotoninergiczny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, serotonina, skala Y-BOCS, transporter serotoninowy, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apo-Doperil 10 mg
Apo-Doperil, zawierający chlorowodorek donepezylu, jest inhibitorem esterazy acetylocholinowej stosowanym w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 5 mg i 10 mg chlorowodorku donepezylu, co odpowiada odpowiednio 4,56 mg i 9,12 mg wolnego donepezylu. Donepezyl wykazuje selektywne i odwracalne hamowanie esterazy acetylocholinowej, z efektem ponad 1000-krotnie silniejszym niż na esterazę butyrylocholinową. W badaniach klinicznych u pacjentów z chorobą Alzheimera stwierdzono zahamowanie aktywności esterazy acetylocholinowej w erytrocytach na poziomie 63,6% dla dawki 5 mg oraz 77,3% dla dawki 10 mg, co koreluje z poprawą funkcji poznawczych ocenianych skalą ADAS-Cog.
Apo-Doperil, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, esteraza acetylocholinowa, esteraza butyrylocholinowa, funkcja poznawcza, inhibitor esterazy cholinowej, krwinka czerwona, laktoza jednowodna, neuropatologia choroby Alzheimera, ośrodkowy układ nerwowy, otępienie w chorobie Alzheimera, progresja choroby Alzheimera, psychoanaleptyk, skala ADAS-Cog, tabletka powlekana - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bilobil Intense 120 mg
Bilobil Intense to lek zawierający 120 mg standaryzowanego wyciągu suchego z liścia miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L., folium) o stosunku ekstrakcji 35-67:1. Wyciąg jest standaryzowany na zawartość flawonoidów (26,4-32,4 mg jako glikozydy flawonowe), ginkgolidów A, B i C (3,36-4,08 mg) oraz bilobalidu (3,12-3,84 mg). Substancje czynne pozyskiwane są przy użyciu 60% acetonu. Lek klasyfikowany jest jako psychoanaleptyk w grupie leków przeciw otępieniu starczemu (kod ATC: N06DX02). Kapsułki zawierają również 198 mg laktozy jednowodnej i 6 mg glukozy, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów.
agregacja płytek krwi, aktywność elektryczna mózgu, bilobalid, działanie antyagregacyjne, efekt wazodylatacyjny, elektroencefalografia, ginkgolid, glikozyd flawonowy, laktoza jednowodna, lepkość krwi, mikrozator, miłorzęb japoński, naczynie krwionośne, nietolerancja cukrów, otępienie starcze, parametry reologiczne krwi, perfuzja mózgowa, przepływ krwi, psychoanaleptyk, rozszerzanie naczyń krwionośnych, wyciąg z miłorzębu japońskiego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Agomelatine G.L. Pharma 25 mg
Agomelatine G.L. Pharma to lek przeciwdepresyjny dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawce 25 mg agomelatyny, klasyfikowany pod kodem ATC N06AX22. Substancja czynna działa jako agonista receptorów melatonergicznych MT1 i MT2 oraz antagonista receptorów serotoninowych 5-HT2C, co wyróżnia ją spośród innych psychoanaleptyków. Agomelatyna nie wykazuje powinowactwa do receptorów adrenergicznych, histaminergicznych, cholinergicznych, dopaminergicznych ani benzodiazepinowych, ani nie wpływa na wychwyt monoamin, co ogranicza ryzyko typowych działań niepożądanych związanych z klasycznymi lekami przeciwdepresyjnymi.
agomelatyna, antagonista receptorów serotoninowych, dopamina, funkcje poznawcze, kwas cytrynowy, lek przeciwdepresyjny, noradrenalina, ośrodkowy układ nerwowy, psychoanaleptyk, receptor serotoninowy 5-HT2c, receptory adrenergiczne, receptory benzodiazepinowe, receptory cholinergiczne, receptory dopaminergiczne, receptory histaminergiczne, rytm okołodobowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan depresyjny, stężenie serotoniny, układ serotoninergiczny, wychwyt monoamin, zaburzenie rytmu dobowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oriven 75 mg
Wenlafaksyna (Oriven) jest inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, z dodatkowymi słabymi właściwościami hamowania wychwytu dopaminy, co przekłada się na jej działanie przeciwdepresyjne. Lek dostępny jest w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg oraz 225 mg. Charakteryzuje się brakiem powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych oraz α1-adrenergicznych, co ogranicza działania niepożądane typowe dla innych leków przeciwdepresyjnych. Wenlafaksyna nie hamuje monoaminooksydazy i nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych czy benzodiazepinowych. Skuteczność w leczeniu epizodów dużej depresji potwierdzono w badaniach klinicznych z dawkami do 375 mg/dobę (natychmiastowe uwalnianie) oraz 75-225 mg/dobę (przedłużone uwalnianie), zarówno w krótkoterminowych (4-12 tygodni), jak i długoterminowych (do 12 miesięcy) badaniach kontrolowanych placebo.
agorafobia, dawka supraterapeutyczna, działanie przeciwcholinergiczne, elektrofizjologia mięśnia sercowego, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, komorowe zaburzenia rytmu serca, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, natychmiastowe uwalnianie, nawracający epizod dużej depresji, nawrót epizodu depresyjnego, O-demetylowenlafaksyna, odcinek QT, odpowiedź beta-adrenergiczna, odstęp QT, Oriven, przedłużone uwalnianie, psychoanaleptyk, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor H1-histaminowy, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, torsades de pointes, układ sercowo-naczyniowy, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Medikinet CR 5 mg 5 mg
Medikinet CR, zawierający chlorowodorek metylofenidatu, jest sympatykomimetykiem o działaniu ośrodkowym, stosowanym w leczeniu ADHD u dorosłych i dzieci. Mechanizm działania polega na hamowaniu zwrotnego wychwytu norepinefryny i dopaminy oraz zwiększeniu uwalniania monoamin, co prowadzi do pobudzenia kory mózgowej i układu siatkowatego. W badaniach klinicznych EMMA (363 pacjentów, 24 tygodnie) i QUMEA (162 pacjentów, 20 tygodni) wykazano istotne statystycznie zmniejszenie objawów ADHD mierzone skalą WRI, z efektami odpowiednio: -18,88 (p=0,002) i -13,2 (p=0,0001) w grupach leczonych Medikinet CR, w porównaniu do placebo (-13,99 i -6,2). Dawkowanie było indywidualnie dostosowywane, z przeciętnymi dawkami 0,55 mg/kg (EMMA) i 0,9 mg/kg (QUMEA), przy czym wyższe dawki korelowały z większą skutecznością. W badaniu EMMA zaobserwowano różnice płciowe w odpowiedzi na leczenie: u mężczyzn skuteczność występowała przy dawkach >0,7 mg/kg, a u kobiet już przy dawkach <0,3 mg/kg.
ADHD, aktywność motoryczna, analiza wariancji ANOVA, chlorowodorek metylofenidatu, ekstrapolacja ostatniej obserwacji, enancjomer, kora mózgowa, lek nootropowy, lek psychopobudzający, metylofenidat, mieszanina racemiczna, neuron presynaptyczny, ośrodkowy układ nerwowy, przestrzeń pozaneuronalna, psychoanaleptyk, psychoterapia poznawczo-behawioralna, skala CAARS-O:L, skala WRI, sympatykomimetyk o działaniu ośrodkowym, układ siatkowaty, uwalnianie monoamin, WRAADS, wychwyt dopaminy, wychwyt norepinefryny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Agolek 25 mg
Agolek zawiera agomelatynę (25 mg/tabletka), lek przeciwdepresyjny z grupy psychoanaleptyków (kod ATC: N06AX22), działający jako agonista receptorów melatonergicznych MT1 i MT2 oraz antagonista receptorów 5-HT2C. Mechanizm działania obejmuje przywracanie rytmu okołodobowego, zwiększenie uwalniania noradrenaliny i dopaminy w korze czołowej, bez wpływu na wychwyt monoamin czy inne receptory adrenergiczne, histaminergiczne, cholinergiczne, dopaminergiczne i benzodiazepinowe. W badaniach klinicznych na 7900 pacjentach z dużym epizodem depresyjnym wykazano istotną skuteczność agomelatyny w dawkach 25-50 mg po 6-8 tygodniach terapii, mierzoną zmianą punktacji w skali HAM-D-17. Agomelatyna wykazała przewagę nad placebo w zapobieganiu nawrotom depresji (22% vs 47% nawrotów w 6-miesięcznym okresie). W porównaniu z lekami SSRI i SNRI (sertralina, escitalopram, fluoksetyna, wenlafaksyna, duloksetyna) agomelatyna była co najmniej równie skuteczna, a w niektórych badaniach wykazywała większą efektywność.
agomelatyna, agonista receptorów melatonergicznych, akcja serca, antagonista receptorów serotoninowych, ciśnienie tętnicze, desynchronizacja rytmu okołodobowego, duże zaburzenie depresyjne, działanie przeciwdepresyjne, epizod depresyjny, faza REM, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, lek przeciwdepresyjny, objawy odstawienne, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, psychoanaleptyk, receptor adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, rytm okołodobowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sen wolnofalowy, skala HAM-D, stężenie serotoniny, uwalnianie dopaminy, uwalnianie noradrenaliny, wychwyt monoamin, zapobieganie nawrotom, zespół odstawienny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atofab 40 mg
Atofab zawiera atomoksetynę, selektywny inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny, stosowany w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Lek nie wykazuje bezpośredniego wpływu na transportery serotoniny czy dopaminy, a jego metabolity – 4-hydroksyatomoksetyna i N-desmetyloatomoksetyna – charakteryzują się ograniczoną aktywnością farmakologiczną. Atomoksetyna nie jest środkiem psychostymulującym ani pochodną amfetaminy, co potwierdzono w badaniach kontrolowanych placebo, gdzie nie zaobserwowano właściwości stymulujących lub euforyzujących. Skuteczność leku potwierdzono w licznych badaniach klinicznych, obejmujących ponad 5000 dzieci i młodzieży oraz ponad 4800 dorosłych z ADHD, wykazując istotną statystycznie przewagę nad placebo w redukcji objawów w okresie od 6 do 16 tygodni terapii.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, badanie kontrolowane placebo, CYP2D6, DSM-IV, inhibitor transportera noradrenaliny, kryteria diagnostyczne ADHD, lek stymulujący, metylofenidat, metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu, N-desmetyloatomoksetyna, nawrót choroby, nośnik noradrenaliny, nośnik serotoniny, pochodna amfetaminy, podwójna ślepa próba, psychoanaleptyk, skala CGI-S, środek psychostymulujący, sympatykomimetyk - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Memocit 1000 mg/10 ml
Cytykolina, substancja czynna preparatu Memocit (1000 mg/10 ml roztwór doustny), jest psychoanaleptykiem o działaniu nootropowym, wykazującym wielokierunkowe mechanizmy neuroprotekcyjne i neurometaboliczne. Jej główny mechanizm polega na stymulacji biosyntezy fosfolipidów błon komórkowych neuronów, co optymalizuje funkcję pompy sodowo-potasowej, moduluje receptory błonowe oraz stabilizuje strukturę błony, przyczyniając się do utrzymania integralności neuronów. Cytykolina redukuje obrzęk mózgu w stanach niedotlenienia i zaburzeń perfuzji oraz wykazuje właściwości antyoksydacyjne poprzez hamowanie aktywności fosfolipaz (A1, A2, C, D), redukcję wolnych rodników i ochronę układów antyoksydacyjnych, w tym glutationu. Dodatkowo, zapobiega spadkowi rezerwy energetycznej neuronów (utrzymanie ATP), hamuje apoptozę oraz stymuluje syntezę acetylocholiny, co wspiera funkcje neuroprzekaźnictwa cholinergicznego.
acetylocholina, amnezja, apoptoza, badanie neuroobrazowe, biosynteza fosfolipidów, błona komórkowa neuronu, cytykolina, farmakodynamika, fosfolipaza, funkcja kognitywna, lek nootropowy, Memocit, neuroprotekcja, neuroprzekaźnictwo cholinergiczne, neurotransmisja, obrzęk mózgu, ogniskowe niedokrwienie mózgu, ośrodkowy układ nerwowy, pompa sodowo-potasowa, potencjał błonowy, psychoanaleptyk, spektroskopia rezonansu magnetycznego, stres oksydacyjny, szok pourazowy, udar niedokrwienny mózgu, uraz czaszkowo-mózgowy, uraz głowy, właściwość antyoksydacyjna, zaburzenie perfuzji - Leksykon substancji czynnych
Miłorząb dwuklapowy – Właściwości farmakodynamiczne
Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba L.) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakologiczne, szczególnie w zakresie funkcji poznawczych i układu krążenia. Standaryzowany wyciąg z liści, jak w preparacie Bilobil Intense, zawiera 120 mg ekstraktu (35-67:1) z 60% acetonu, w tym 26,4-32,4 mg flawonoidów (w przeliczeniu na glikozydy flawonowe), 3,36-4,08 mg ginkgolidów A, B i C oraz 3,12-3,84 mg bilobalidu. Badania EEG potwierdzają zwiększenie czujności u osób starszych, co uzasadnia zastosowanie w terapii otępienia starczego (kod ATC: N06DX02). Flawonoidy wykazują działanie antyoksydacyjne i modulują procesy zapalne oraz przepuszczalność naczyń, natomiast terpenoidy, w tym ginkgolidy i bilobalid, odpowiadają za działanie przeciwzakrzepowe, przeciwagregacyjne oraz neuroprotekcyjne.
agregacja płytek krwi, bilobalid, czynnik aktywujący płytki krwi, działanie przeciwzakrzepowe, elektroencefalografia, flawonoid, funkcje poznawcze, ginkgo biloba, ginkgolid, glikozyd flawonowy, lepkość krwi, miłorząb dwuklapowy, napięcie naczyniowe, neuroprotekcja, otępienie naczyniowe, otępienie starcze, perfuzja mózgowa, przepływ mózgowy, psychoanaleptyk, reologia krwi, stres oksydacyjny, terpenoid, wazodilatacja, wyciąg suchy oczyszczony, wyciąg z liści miłorzębu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Banavin 20 mg
Banavin (wortioksetyna) to lek przeciwdepresyjny z grupy psychoanaleptyków (kod ATC: N06AX26), działający poprzez wielokierunkową modulację receptorów serotoninergicznych (antagonista 5-HT3, 5-HT7, 5-HT1D; częściowy agonista 5-HT1B; agonista 5-HT1A) oraz hamowanie transportera serotoniny (5-HT). Badania PET wykazały, że dawki 5, 10 i 20 mg/dobę powodują odpowiednio około 50%, 65% i ponad 80% zajęcia transportera 5-HT w jądrach szwu. Skuteczność w leczeniu dużego zaburzenia depresyjnego (MDD) potwierdzono w 12 krótkoterminowych badaniach kontrolowanych placebo (≤12 tygodni) z udziałem ponad 3700 pacjentów, wykazując istotną poprawę w skalach MADRS i HAM-D24, ze średnią różnicą względem placebo od -2,3 do -4,6 punktów (p≤0,007) dla dawek 5-20 mg/dobę. W badaniu porównawczym z agomelatyną wortioksetyna (10-20 mg/dobę) wykazała wyższą skuteczność, a w badaniu zapobiegania nawrotom utrzymanie efektu przeciwdepresyjnego potwierdzono przez co najmniej 24 tygodnie (p=0,004, HR=2,0). Skuteczność potwierdzono także u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) oraz w podgrupach z ciężką depresją (MADRS ≥30) i nasilonym lękiem (HAM-A ≥20).
agomelatyna, agonista receptora, antagonista receptora, cytalopram, częściowy agonista receptora, depresja z objawami lękowymi, duże zaburzenie depresyjne, escytalopram, fluoksetyna, funkcja poznawcza, funkcja seksualna, inhibitor transportera, lek przeciwdepresyjny, modulacja neuroprzekaźnictwa, objawy depresji, paroksetyna, pozytonowa emisyjna tomografia komputerowa, psychoanaleptyk, sertralina, skala C-SSRS, skala depresji Hamiltona, skala depresji Montgomery-Åsberg, skala oceny depresji u dzieci, Skala Ogólnego Wrażenia Klinicznego, SSRI, test DSST, test UPSA, transporter serotoniny, wortioksetyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Medikinet CR 40 mg 40 mg
Metylofenidat, substancja czynna Medikinet CR, jest psychoanaleptykiem ośrodkowym stosowanym w leczeniu ADHD, działającym poprzez blokadę zwrotnego wychwytu norepinefryny i dopaminy oraz zwiększenie ich uwalniania. Produkt stanowi mieszaninę racemiczną enancjomerów d-treo i l-treo, z przewagą aktywności farmakologicznej enancjomeru d-. W badaniach klinicznych EMMA (n=363, 24 tygodnie) i QUMEA (n=162, 20 tygodni) wykazano istotne statystycznie zmniejszenie objawów ADHD ocenianych skalą WRI (WRAADS), przy dawkach od 10 mg do 120 mg na dobę (0,55 mg/kg w EMMA, 0,9 mg/kg w QUMEA). W badaniu EMMA odnotowano różnice w odpowiedzi na leczenie zależne od płci: u mężczyzn skuteczność pojawiała się przy dawkach >0,7 mg/kg, natomiast u kobiet już przy dawkach <0,3 mg/kg. W obu badaniach odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie wyniósł odpowiednio 53% vs. 37% (EMMA) i 49% vs. 18% (QUMEA) na korzyść leku w porównaniu z placebo.
ADHD, badanie kliniczne, badanie randomizowane, działanie ośrodkowe, enancjomer d, enancjomer l, lek nootropowy, lek psychopobudzający, Medikinet CR, metylofenidat, mieszanina racemiczna, monoamina, neuron presynaptyczny, norepinefryna i dopamina, ośrodkowy układ nerwowy, psychoanaleptyk, psychoterapia poznawczo-behawioralna, skala CAARS-O:L, skala WRAADDS, skala WRI, sympatykomimetyk, układ siatkowaty, wychwyt dopaminy, wychwyt norepinefryny