upośledzenie czynności kory nadnerczy

Upośledzenie czynności kory nadnerczy, znane również jako niedoczynność kory nadnerczy lub choroba Addisona, to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się niewystarczającą produkcją hormonów steroidowych przez korę nadnerczy. W zależności od stopnia dysfunkcji wyróżnia się pierwotną niedoczynność (uszkodzenie samych nadnerczy) oraz wtórną (związaną z zaburzeniami osi podwzgórze-przysadka).

Klinicznie objawia się postępującym osłabieniem, spadkiem masy ciała, hipotensją ortostatyczną, hiperpigmentacją skóry (w postaci pierwotnej), zaburzeniami elektrolitowymi (hiponatremia, hiperkaliemia) oraz hipoglikemią. Przyczyny obejmują choroby autoimmunologiczne, infekcje (np. gruźlica), nowotwory, krwawienia do nadnerczy lub długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów.

Diagnostyka opiera się na oznaczaniu stężenia kortyzolu (podstawowego oraz w teście stymulacji ACTH), ACTH oraz elektrolitów. Badaniem potwierdzającym jest test stymulacji z syntetycznym ACTH (test Synacthen). W leczeniu stosuje się przewlekłą suplementację hormonalną (glikokortykosteroidy i mineralokortykosteroidy) oraz edukację pacjenta dotyczącą modyfikacji dawki w sytuacjach stresowych.

Szczególnie niebezpiecznym stanem jest przełom nadnerczowy (ostra niewydolność kory nadnerczy), wymagający natychmiastowej interwencji z podaniem dożylnym hydrokortyzonu, płynów i glukozy. Stan ten może być wywołany przez infekcje, urazy, operacje lub nagłe odstawienie glikokortykosteroidów u osób przewlekle je przyjmujących.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexamethasone Krka 4 mg

Podczas stosowania Dexamethasone Krka u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, należy uwzględnić potencjalne ryzyko związane z przenikaniem deksametazonu przez barierę łożyskową oraz do mleka matki. Ekspozycja płodu na kortykosteroidy może prowadzić do zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz niekorzystnego wpływu na rozwój mózgu, choć u ludzi brak jednoznacznych dowodów na zwiększone ryzyko wad wrodzonych, takich jak rozszczep podniebienia. U noworodków narażonych prenatalnie na kortykosteroidy może wystąpić przejściowa niedoczynność kory nadnerczy. W ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, stosowanie leku powinno być rozważone wyłącznie wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i płodu.
bariera łożyskowa, biosynteza testosteronu, cykl jajnikowy, deksametazon, farmakoterapia, glikokortykosteroid, hormon adrenokortykotropowy, kortykosteroid, niedoczynność kory nadnerczy, pierwszy trymestr, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, spermatogeneza, upośledzenie czynności kory nadnerczy, wada wrodzona, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabi-Dexamethason 8 mg

Deksametazon, jako silny glikokortykosteroid, przenika przez barierę łożyskową, co może prowadzić do bezpośredniego kontaktu płodu z lekiem. Badania na zwierzętach wskazują na ryzyko rozszczepu podniebienia, zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz niekorzystnego wpływu na rozwój mózgu płodu. U ludzi brak jednoznacznych dowodów na zwiększenie częstości wad wrodzonych, jednak długotrwałe lub wielokrotne stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego. Noworodki narażone prenatalnie na kortykosteroidy mogą wykazywać niedoczynność kory nadnerczy, zwykle ustępującą samoistnie, lecz wymagającą monitorowania. Stosowanie deksametazonu w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a dawki minimalne i czas terapii skrócony do niezbędnego minimum.
ACTH, bariera łożyskowa, biosynteza testosteronu, cykl jajnikowy, deksametazon, glikokortykosteroid, hormon adrenokortykotropowy, kortykosteroid, niedoczynność kory nadnerczy, pierwszy trymestr ciąży, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi i podniebienia, spermatogeneza, układ endokrynny, upośledzenie czynności kory nadnerczy, wada wrodzona, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabi-Dexamethason 4 mg

Deksametazon przenika przez barierę łożyskową, co może narażać płód na ryzyko zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz potencjalne zaburzenia rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia czy niekorzystny wpływ na rozwój mózgu, choć u ludzi brak jest jednoznacznych dowodów na zwiększoną częstość wad wrodzonych. Długotrwałe lub wielokrotne stosowanie leku w ciąży zwiększa ryzyko niedoczynności kory nadnerczy u noworodków, która zwykle ustępuje samoistnie. Terapia deksametazonem w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, powinna być stosowana wyłącznie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja o leczeniu musi być indywidualnie dostosowana do stanu klinicznego pacjentki.
bariera łożyskowa, biosynteza testosteronu, cykl jajnikowy, deksametazon, glikokortykosteroid, hormon adrenokortykotropowy, kortykosteroid, laktoza jednowodna, niedoczynność kory nadnerczy, nieregularny cykl miesiączkowy, nietolerancja laktozy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, spermatogeneza, upośledzenie czynności kory nadnerczy, wada wrodzona, zaburzenie owulacji, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego

upośledzenie czynności kory nadnerczy

Powiązane wpisy

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dexamethasone Krka 4 mg

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabi-Dexamethason 8 mg

Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabi-Dexamethason 4 mg