wewnątrzpłucny przeciek
Wewnątrzpłucny przeciek (shunt) to patofizjologiczny stan, w którym krew przepływa z prawej do lewej strony krążenia bez udziału w wymianie gazowej. W warunkach fizjologicznych niewielki procent krwi (ok. 2-5%) omija wymianę gazową, co nazywamy fizjologicznym przeciekiem. Jednak w stanach patologicznych wartość ta może znacząco wzrosnąć.
Wewnątrzpłucny przeciek występuje najczęściej w przebiegu zapaleń płuc, zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), obrzęku płuc czy niedodmy. Mechanizm polega na przepływie krwi przez obszary płuc, które są nieodpowiednio wentylowane lub całkowicie pozbawione wentylacji. W konsekwencji krew nie ulega prawidłowemu utlenowaniu i powraca do lewego przedsionka z niskim ciśnieniem parcjalnym tlenu.
Diagnostyka przecieku wewnątrzpłucnego opiera się na pomiarze różnicy pęcherzykowo-tętniczej tlenu, badaniach gazometrycznych oraz teście oddychania 100% tlenem. Charakterystyczną cechą jest hipoksemia oporna na tlenoterapię, ponieważ krew przepływająca przez obszary przecieku nie kontaktuje się z tlenem dostarczanym do pęcherzyków płucnych. Przeciek wewnątrzpłucny stanowi istotny element patofizjologii wielu chorób układu oddechowego i wymaga odpowiedniego różnicowania z innymi przyczynami hipoksemii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół wątrobowo-płucny – Epidemiologia
Zespół wątrobowo-płucny (ZWP) to powikłanie zaawansowanej choroby wątroby, charakteryzujące się nieprawidłowym utlenowaniem tętniczym spowodowanym wewnątrzpłucnymi rozszerzeniami naczyniowymi (IPVD). Częstość występowania ZWP wśród pacjentów z marskością wątroby waha się od 4% do 47%, średnio około 25%, zależnie od stosowanych kryteriów diagnostycznych i metod badawczych. W badaniach prospektywnych u pacjentów z marskością wykazano częstość ZWP na poziomie 24-26%, a u osób oczekujących na transplantację wątroby od 5% do 32%. Diagnostyka opiera się na badaniach gazów krwi tętniczej, echokardiografii kontrastowej oraz ocenie funkcji płuc, przy czym wartości progowe PaO₂ i gradientu pęcherzykowo-tętniczego (AaDO₂) wpływają na wykrywalność ZWP. ZWP jest związany z cięższą postacią choroby wątroby (wynik MELD-Na ≥19, encefalopatia wątrobowa, upośledzenie DLCO) oraz objawami takimi jak palce pałeczkowate i naczyniaki pajączkowate.
agenezja żyły wrotnej, atrezja dróg żółciowych, badanie czynnościowe płuc, duszność, dysfagia, echokardiografia kontrastowa, encefalopatia wątrobowa, gradient pęcherzykowo-tętniczy, hipoksemia, marskość wątroby, naczyniaki pajączkowate, nadciśnienie wrotne, palce pałeczkowate, platypnea, przewlekła choroba wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby typu B, przezklatkowa echokardiografia kontrastowa, pulsoksymetria, skala Child-Turcotte-Pugh, transplantacja wątroby, utlenowanie tętnicze, wewnątrzpłucny przeciek, zaawansowana choroba wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół wątrobowo-płucny