reaktywator cholinoesterazy

Reaktywator cholinoesterazy to związek chemiczny stosowany jako odtrutka w przypadku zatrucia związkami fosforoorganicznymi, takimi jak pestycydy fosforoorganiczne czy bojowe środki trujące (np. sarin, soman, tabun). Związki te powodują nieodwracalne zahamowanie aktywności acetylocholinoesterazy, enzymu odpowiedzialnego za rozkład acetylocholiny w synapsach cholinergicznych.

Mechanizm działania reaktywatorów cholinoesterazy polega na rozerwaniu wiązania między enzymem a inhibitorem fosforoorganicznym, co prowadzi do reaktywacji enzymu. Najważniejszymi przedstawicielami tej grupy leków są oksymy, takie jak pralidoksym (2-PAM), obidoksym, HI-6 czy TMB-4. Związki te zawierają grupę oksymową (=NOH), która atakuje wiązanie fosforowe między inhibitorem a enzymem.

Skuteczność reaktywatorów cholinoesterazy zależy od czasu, jaki upłynął od ekspozycji na związek fosforoorganiczny, ponieważ z czasem dochodzi do tzw. starzenia się kompleksu enzym-inhibitor, co uniemożliwia reaktywację. Dlatego kluczowe jest jak najszybsze podanie reaktywatora. W leczeniu zatruć fosforoorganicznych reaktywatory cholinoesterazy stosuje się zazwyczaj w połączeniu z atropiną, która blokuje receptory muskarynowe i zapobiega nadmiernej stymulacji cholinergicznej.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl