okludyna
Okludyna (occludin) to jedno z głównych białek ścisłych połączeń międzykomórkowych (tight junctions), które odgrywają kluczową rolę w regulacji przepuszczalności nabłonka i śródbłonka. To integralne białko błonowe o masie około 65 kDa, które posiada cztery domeny transbłonowe oraz dwie pętle zewnątrzkomórkowe.
Główną funkcją okludyny jest kontrola selektywnej przepuszczalności barier tkankowych, w tym bariery krew-mózg, bariery jelitowej i innych ważnych barier fizjologicznych. Zaburzenia ekspresji lub funkcji okludyny wiążą się z wieloma stanami patologicznymi, takimi jak nieszczelność jelitowa, choroby zapalne jelit, choroby neurodegeneracyjne i niektóre nowotwory.
Badania molekularne wykazały, że funkcja okludyny jest ściśle regulowana przez fosforylację i inne modyfikacje potranslacyjne. Białko to współdziała z innymi komponentami połączeń ścisłych, w tym z białkami rodziny klaudyn i molekułami adhezji komórkowej, tworząc złożony kompleks kontrolujący transport parakomórkowy.
W diagnostyce i terapii coraz częściej zwraca się uwagę na okludynę jako potencjalny marker dysfunkcji barier tkankowych oraz cel interwencji farmakologicznych w chorobach związanych z zaburzeniami przepuszczalności nabłonkowej i śródbłonkowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Giardioza – Patofizjologia i mechanizm
Giardia duodenalis, pasożyt jelitowy wywołujący giardiozę, charakteryzuje się złożoną patogenezą obejmującą przyczepianie trofozoitów do nabłonka jelita cienkiego za pomocą tarczy przyssawkowej, co prowadzi do skrócenia mikrokosmków rąbka szczoteczkowego i zaburzeń wchłaniania wody, elektrolitów oraz składników odżywczych. Proces ten jest wspomagany przez wydzielanie proteaz cysteinowych (m.in. CP2/giardipain-1), które degradują białka ścisłych połączeń międzykomórkowych (np. ZO-1, klaudyny-1 i -4, okludynę) oraz warstwę śluzu (MUC2), co zwiększa przepuszczalność jelitową i indukuje apoptozę enterocytów poprzez aktywację kaspaz 3 i 9. Zmniejszona aktywność enzymów rąbka szczoteczkowego, w tym lipazy i disacharydaz, prowadzi do zespołu złego wchłaniania manifestującego się biegunką tłuszczową i wodnistą. Dodatkowo, Giardia wpływa na motorykę jelitową, przyspieszając pasaż jelitowy i zaburzając mikrobiotę, co potęguje stan zapalny i defekty absorpcyjne.
apoptoza enterocytów, białko ścisłego połączenia, biegunka tłuszczowa, cysta pasożyta, disacharydaza, ekscystacja, Giardia duodenalis, giardioza, katepsyna, kinaza łańcucha lekkiego miozyny, klaudyna, kosmek jelitowy, limfocyt T CD4+, mikrobiota jelitowa, motoryka jelitowa, nabłonek jelita cienkiego, nietolerancja laktozy, okludyna, pasożyt jelitowy, perystaltyka, proteaza cysteinowa, przepuszczalność jelitowa, rąbek szczoteczkowy, tlenek azotu, trofozoit, zespół jelita drażliwego, zespół złego wchłaniania