fotouwrażliwienie
Fotouwrażliwienie (inaczej nadwrażliwość na światło) to reakcja skóry na ekspozycję na promieniowanie ultrafioletowe (UV) lub światło widzialne, występująca w wyniku obecności w organizmie substancji fotouczulających. Zjawisko to może mieć charakter fototoksyczny (bezpośrednie uszkodzenie komórek skóry przez substancje aktywowane światłem) lub fotoalergiczny (reakcja immunologiczna wywołana przez fotouczulacz).
Przyczyną fotouwrażliwienia mogą być leki (m.in. tetracykliny, fluorochinolony, pochodne sulfonamidów, niektóre NLPZ, leki przeciwgrzybicze, diuretyki tiazydowe, neuroleptyki), substancje chemiczne (np. składniki kosmetyków, środki konserwujące), a także niektóre choroby metaboliczne (porfirie) czy autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy).
Objawy fotouwrażliwienia obejmują rumień, obrzęk, pęcherze, pokrzywkę, świąd lub pieczenie skóry wyłącznie w miejscach eksponowanych na światło. Charakterystyczne jest ostre odgraniczenie zmian skórnych w miejscach osłoniętych przed promieniowaniem. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie, obrazie klinicznym oraz testach fotoprowokacyjnych.
Leczenie fotouwrażliwienia polega przede wszystkim na eliminacji czynnika wywołującego i unikaniu ekspozycji na światło słoneczne. W terapii objawowej stosuje się miejscowe preparaty przeciwzapalne, w cięższych przypadkach glikokortykosteroidy ogólne. Profilaktyka obejmuje stosowanie preparatów z filtrami UVA i UVB oraz noszenie odzieży ochronnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń kozłka lekarskiego – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) jest szeroko stosowany w preparatach leczniczych, takich jak nalewka (tinctura) i wyciąg suchy (np. Neurapas). Nalewka zawiera wysokie stężenie etanolu (67-72% V/V), co przekłada się na około 700 mg etanolu w dawce 40 kropli, równoważne spożyciu około 17 g piwa lub 7 g wina. Z tego względu preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz chorobą alkoholową. Preparat Neurapas zawiera 28 mg wyciągu suchego z korzenia kozłka (ekstrakt o DER 3,8-5,6:1, ekstrahent: etanol 47% V/V) i nie jest zalecany u osób poniżej 18 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa. Ponadto, preparaty złożone zawierające korzeń kozłka wraz z zielem dziurawca i męczennicy wymagają unikania ekspozycji na promieniowanie UV ze względu na ryzyko reakcji fotoalergicznych.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba alkoholowa, choroba wątroby, fotouwrażliwienie, kamica żółciowa, korzeń goryczki, korzeń kozłka lekarskiego, krople żołądkowe, liść mięty pieprzowej, nalewka kozłka, niedobór laktazy, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, padaczka, reakcja fotoalergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, wyciąg suchy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zgaga, ziele dziurawca, ziele męczennicy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levofloxacin Genoptim 500 mg
Levofloxacin Genoptim, dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na lewofloksacynę lub inne chinolony, padaczkę, zaburzenia ścięgien w wywiadzie, wiek rozwojowy (dzieci i młodzież), ciążę oraz okres karmienia piersią. Tabletki zawierają odpowiednio 250 mg (256,23 mg lewofloksacyny półwodnej) lub 500 mg (512,46 mg lewofloksacyny półwodnej) substancji czynnej. Ze względu na potencjalne uszkodzenia chrząstek stawowych oraz ryzyko tendinopatii, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z historią tych schorzeń oraz u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak starszy wiek, stosowanie kortykosteroidów, intensywna aktywność fizyczna czy niewydolność nerek.
bradykardia, chinolon, ciąża, ciężkie zaburzenie czynności nerek, fluorochinolon, fotouwrażliwienie, hipokaliemia, hipomagnezemia, karmienie piersią, kortykosteroid, lewofloksacyna półwodna, miastenia, nadwrażliwość na lewofloksacynę, neuropatia obwodowa, niedobór G6PD, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, padaczka, próg drgawkowy, reakcja hemolityczna, udar mózgu, uraz mózgu, uraz przeciążeniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie psychiczne - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z liści melisy – Działania niepożądane
Olejek eteryczny z liści melisy (Melissa officinalis L.), stosowany w preparatach takich jak Melisana Klosterfrau, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do często obserwowanych należą nudności, zgaga oraz zmęczenie, które zwykle pojawiają się na początku terapii i ustępują po przyjmowaniu leku po posiłku. Niezbyt często występują zawroty głowy, a rzadko parestezje obwodowe (drętwienie rąk i stóp), świąd skóry oraz uczucie ciepła związane z przemijającym rozszerzeniem naczyń obwodowych. Przy stosowaniu miejscowym preparatów z olejkiem melisy często obserwuje się nadmierne wysuszenie skóry, a reakcje fotowrażliwości na promieniowanie UV mają częstość nieznaną. Podrażnienia skóry mogą być związane z obecnością aldehydu cynamonowego w preparacie.
aldehyd cynamonowy, dolegliwość przewodu pokarmowego, fotouwrażliwienie, fotowrażliwość, Melisana Klosterfrau, Melissa officinalis, nudność, olejek eteryczny z liści melisy, parestezja, parestezja obwodowa, podrażnienie skóry, produkt leczniczy, produkt leczniczy roślinny, reakcja nadwrażliwości, reakcja niepożądana, rozszerzenie naczyń obwodowych, świąd skóry, uczucie ciepła, wysuszenie skóry, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy, zgaga - Leksykon substancji czynnych
Metoksalen – Przedawkowanie
Metoksalen (8-metoksypsoralen), stosowany w preparatach takich jak Oxsoralen (10 mg kapsułki miękkie) oraz Uvadex (20 µg/ml roztwór do modyfikacji frakcji krwi), charakteryzuje się znacznym marginesem bezpieczeństwa, jednak przedawkowanie, zwłaszcza dawką około 140-krotnie przekraczającą dawkę terapeutyczną (ok. 85 mg/kg m.c.), może wywołać ostrą toksyczność. Klasyczna triada objawów obejmuje nudności, gwałtowne wymioty oraz zawroty głowy, które pojawiają się szybko po przyjęciu toksycznej dawki. Przypadek kliniczny 25-letniej kobiety potwierdził te symptomy i podkreślił konieczność szybkiego rozpoznania i interwencji w sytuacji przedawkowania metoksalenu.
8-metoksypsoralen, badania toksykologiczne, dawka terapeutyczna, eliminacja substancji, fotofereza pozaustrojowa, fotouwrażliwienie, frakcja krwi wzbogacona w leukocyty, margines bezpieczeństwa, metoksalen, modyfikowanie frakcji krwi, nudności, odruch wymiotny, ostre przedawkowanie, Oxsoralen, promieniowanie UVA, protokół postępowania, przedawkowanie, przedawkowanie doustne, substancja czynna, toksyczna dawka, toksyczność, Uvadex, wymioty, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia równowagi, zawroty głowy