metabolit nieczynny
Metabolit nieczynny to produkt przemian biochemicznych substancji aktywnej biologicznie (np. leku), który nie wykazuje działania farmakologicznego. W przeciwieństwie do metabolitów aktywnych, które zachowują działanie podobne do związku macierzystego lub nabywają nowe właściwości farmakologiczne, metabolity nieaktywne nie oddziałują na receptory, enzymy ani inne struktury biologiczne.
Powstawanie metabolitów nieaktywnych jest często wynikiem procesów detoksykacji zachodzących głównie w wątrobie. Procesy te obejmują reakcje I fazy (utlenianie, redukcja, hydroliza) oraz II fazy (koniugacja z kwasem glukuronowym, siarkowym, grupami metylowymi lub aminokwasami), które zwiększają hydrofilowość związków, ułatwiając ich wydalanie z organizmu przez nerki lub z żółcią.
Wiedza o metabolitach nieaktywnych ma istotne znaczenie w farmakologii klinicznej, szczególnie przy ocenie bezpieczeństwa leków, planowaniu dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz przewidywaniu interakcji lekowych. Monitorowanie poziomu metabolitów nieaktywnych może być również przydatne w diagnostyce zatruć lub ocenie przestrzegania zaleceń terapeutycznych przez pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Finamlox 5 mg
Amlodypina, substancja czynna Finamlox, charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym z biodostępnością 64-80% i maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po 6-12 godzinach. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~21 L/kg) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~97,5%). Metabolizm amlodypiny zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają nieaktywne metabolity, a eliminacja odbywa się głównie drogą nerkową – około 10% leku wydalane jest w postaci niezmienionej, a 60% jako metabolity. Okres półtrwania wynosi 35-50 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się zmniejszony klirens, wydłużenie okresu półtrwania oraz wzrost AUC o 40-60%, co wymaga ostrożności i potencjalnej modyfikacji dawkowania.
absorpcja po podaniu doustnym, biodostępność amlodypiny, biotransformacja wątrobowa, ekspozycja na lek, farmakokinetyka amlodypiny, klirens amlodypiny, klirens doustny, metabolit nieczynny, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, penetracja leku do tkanek, pole pod krzywą stężenia leku, stężenie maksymalne w osoczu, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibum Forte Pure 200 mg/5 ml
Ibuprofen zawarty w zawiesinie doustnej Ibum Forte Pure 200 mg/5 ml charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 90 minut po podaniu. Lek wykazuje bardzo wysokie powinowactwo do białek osocza (99%), co wpływa na jego dystrybucję. Okres półtrwania ibuprofenu wynosi około 2 godziny, a stężenie w mazi stawowej stabilizuje się między 2. a 8. godziną, co jest istotne w terapii stanów zapalnych stawów.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reverantza 40 mg + 5 mg
Reverantza to lek zawierający olmesartan medoksomil (40 mg) i amlodypinę (5 mg), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Po podaniu doustnym olmesartan osiąga maksymalne stężenie (Cₘₐₓ) w osoczu po 1,5-2 godzinach, natomiast amlodypina po 6-8 godzinach. Biodostępność olmesartanu wynosi około 25,6%, a amlodypiny 64-80%, przy czym pokarm nie wpływa istotnie na ich wchłanianie. Olmesartan jest prolekiem szybko przekształcanym do aktywnego metabolitu, wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%) i jest eliminowany zarówno przez nerki (ok. 40%), jak i wątrobę (ok. 60%). Amlodypina charakteryzuje się długim okresem półtrwania (35-50 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę, i jest metabolizowana w wątrobie do nieaktywnych metabolitów. U pacjentów starszych oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby obserwuje się zwiększoną ekspozycję na olmesartan, co wymaga ostrożności przy dawkowaniu, natomiast farmakokinetyka amlodypiny jest mniej zależna od funkcji nerek, choć u pacjentów z niewydolnością wątroby klirens amlodypiny jest zmniejszony.
amlodypina, biodostępność amlodypiny, biodostępność olmesartanu, biodostępność tabletek, dysfagia, ekspozycja na olmesartan, frakcja niezwiązana olmesartanu, klirens nerkowy, klirens olmesartanu, kolesewelam chlorowodorek, metabolit nieczynny, metabolizm wątrobowy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania eliminacji, olmesartan medoksomil, pole pod krzywą, prolek, równowaga dynamiczna, stężenie w osoczu, substancja wiążąca kwasy żółciowe, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azelin (137 mcg + 50 mcg)/ dawkę donosową
Produkt leczniczy Azelin, aerozol do nosa zawierający chlorowodorek azelastyny (137 μg) i propionian flutykazonu (50 μg) na dawkę donosową, wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu donosowym, z Tmax odpowiednio 0,5 godziny dla azelastyny i 1,0 godziny dla propionianu flutykazonu. Maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) wynoszą średnio 194,5 ± 74,4 pg/mL dla azelastyny oraz 10,3 ± 3,9 pg/mL dla propionianu flutykazonu, a całkowita ekspozycja (AUC) to 4217 ± 2618 pg/mL*godz. i 97,7 ± 43,1 pg/mL*godz., odpowiednio. Ekspozycja ogólnoustrojowa na propionian flutykazonu jest około 50% wyższa niż w przypadku jednoskładnikowego aerozolu, natomiast azelastyna wykazuje porównywalną ekspozycję. Obie substancje cechują się dużą objętością dystrybucji (propionian flutykazonu około 318 litrów, azelastyna z przewagą dystrybucji w tkankach obwodowych) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (80-90% dla azelastyny, 91% dla flutykazonu), co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych między składnikami.
aerozol donosowy, chlorowodorek azelastyny, CYP2C19, CYP2D6, cytochrom P450, ekspozycja całkowita, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym CYP3A4, faza eliminacji, indeks terapeutyczny, izoenzym cytochromu P450, kinetyka eliminacji, klirens nerkowy, klirens osoczowy, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas karboksylowy, maksymalne stężenie, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit nieczynny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetyloazelastyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie donosowe, proces metaboliczny, propionian flutykazonu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon substancji czynnych
Zydowudyna – Właściwości farmakokinetyczne
Zydowudyna, stosowana w terapii zakażenia HIV, charakteryzuje się dobrą biodostępnością doustną na poziomie 60-70% u dorosłych. Po podaniu pojedynczej dawki 300 mg osiąga średnie Cmax 2,0 µg/ml (CV 40%) oraz AUC 2,4 µg·h/ml (CV 29%), z Tmax około 0,5 godziny. W stanie stacjonarnym przy dawce 300 mg dwa razy na dobę, średnie CSSmax wynosi 2,29 µg/ml, a CSSmin 0,02 µg/ml. Pokarm nie wpływa istotnie na całkowite wchłanianie (AUC∞), choć nieznacznie obniża szybkość wchłaniania (Cmax, Tmax). Zydowudyna wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-38%) i przenika do OUN (stosunek PMR/surowica ~0,5) oraz przez łożysko, co ma znaczenie w profilaktyce zakażeń u noworodków. Metabolizowana jest głównie do 5′-glukuronidu, stanowiącego 50-80% wydalanej dawki, a także do 3′-amino-3′-deoksytymidyny (AMT). Klirens całkowity wynosi 1,6 l/h/kg, a klirens nerkowy około 0,34 l/h/kg, wskazując na aktywne wydzielanie kanalikowe i przesączanie kłębuszkowe. U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się wzrost stężenia leku w osoczu.
5′-glukuronid, badanie biorównoważności, białko osocza, biodostępność doustna, hemodializa, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, lek przeciwretrowirusowy, metabolit nieczynny, metabolit zydowudyny, narażenie układowe, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie do OUN, przenikanie przez łożysko, przesączanie kłębuszkowe, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flixotide Dysk 50 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian, składnik aktywny Flixotide Dysk, charakteryzuje się biodostępnością wziewną na poziomie 12-26% dawki nominalnej, co jest zależne od typu inhalatora i kluczowe dla osiągnięcia terapeutycznego stężenia w drogach oddechowych. Wchłanianie leku z płuc przebiega dwufazowo – początkowo szybko, a następnie wolniej, co umożliwia zarówno szybki początek działania, jak i jego przedłużenie. Po podaniu doustnym biodostępność flutykazonu jest minimalna (<1%) z powodu słabej rozpuszczalności w wodzie oraz intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia w wątrobie, co ogranicza ogólnoustrojową ekspozycję i ryzyko działań niepożądanych.
biodostępność całkowita, biodostępność ogólnoustrojowa, biotransformacja, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dawka nominalna, drogi oddechowe, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, flutykazon propionian, metabolit nieczynny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, stężenie terapeutyczne, stężenie terapeutyczne substancji czynnej, wchłanianie przez płuca, właściwość farmakokinetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solinco 5 mg
Solifenacyna bursztynian, substancja czynna produktu leczniczego SOLINCO, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% oraz liniową farmakokinetyką w zakresie dawek terapeutycznych 5-40 mg, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w 3-8 godzin (tmax) niezależnie od dawki. Lek wykazuje rozległą dystrybucję (objętość dystrybucji ok. 600 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~98%, głównie z kwaśną α1-glikoproteiną). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4, a okres półtrwania wynosi 45-68 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. W osoczu identyfikowano jeden aktywny metabolit (4R-hydroksysolifenacyna) oraz trzy nieaktywne, a eliminacja odbywa się głównie z moczem (~70%) i w mniejszym stopniu z kałem (~23%).
4R-hydroksy-N-tlenek, 4R-hydroksysolifenacyna, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, działanie terapeutyczne, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens układowy, kwaśna α1-glikoproteina, metabolit czynny, metabolit nieczynny, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, proces metaboliczny, radioizotop 14C, skala Child-Pugh, solifenacyny bursztynian, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlodipine Fair-Med 10 mg
Amlodypina, substancja czynna leku Amlodipine Fair-Med, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym z biodostępnością 64-80% oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w czasie 6-12 godzin. Lek wykazuje rozległą dystrybucję w organizmie (objętość dystrybucji około 21 l/kg) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (97,5%). Metabolizm amlodypiny zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstają nieaktywne metabolity, z których 60% jest wydalanych z moczem. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 35-50 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. Spożywanie posiłków nie wpływa na biodostępność leku, co ułatwia jego stosowanie kliniczne.
amlodypina, badanie populacyjne farmakokinetyczne, białko osocza, biodostępność amlodypiny, biodostępność całkowita, dostosowanie dawki, dystrybucja tkankowa, ekspozycja lekowa, klirens amlodypiny, metabolit nieczynny, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, proces farmakokinetyczny, stężenie maksymalne w osoczu, zastoinowa niewydolność serca, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ketotifen Hasco 1 mg/5 ml
Ketotifen w formie wodorofumaranu, podawany doustnie w syropie o stężeniu 1 mg/5 ml, charakteryzuje się wysokim wchłanianiem z przewodu pokarmowego (80-90%), jednak biodostępność wynosi około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 2-4 godzin, a lek wiąże się z białkami osocza w 75%, co pozostawia 25% frakcji wolnej, aktywnej farmakologicznie. Ketotifen przenika przez barierę łożyskową, jednak stężenia w tkankach płodu są minimalne, co jest istotne przy rozważaniu terapii u kobiet ciężarnych. Metabolizm prowadzi do powstania nieaktywnego N-glukuronianu ketotyfenu, a u dzieci obserwuje się większy klirens całkowity, co może wymagać dostosowania dawek dobowych do poziomu stosowanego u dorosłych.
bariera łożyskowa, biodostępność, biotransformacja, Cmax, efekt pierwszego przejścia, eliminacja dwufazowa, frakcja farmakologicznie aktywna, ketotyfen, klirens całkowity, metabolit nieczynny, N-glukuronian ketotyfenu, okres półtrwania, stężenie maksymalne, stężenie terapeutyczne, wiązanie z białkami osocza, wodorofumaran ketotyfenu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Prestilol 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Prestilol zawiera bisoprolol (5 mg, odpowiadający 4,24 mg bisoprololu) oraz peryndopryl z argininą (5 mg, odpowiadający 3,395 mg peryndoprylu). Bisoprolol charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (~90%) i niemal całkowitym wchłanianiem (>90%), z objętością dystrybucji 3,5 l/kg i wiązaniem z białkami osocza na poziomie 30%. Metabolizm bisoprololu odbywa się w 50% w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a pozostałe 50% jest wydalane przez nerki w formie niezmienionej. Klirens całkowity wynosi około 15 l/h, a okres półtrwania 10-12 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (klasa III wg NYHA) obserwuje się zwiększone stężenia bisoprololu (maks. 64±21 ng/ml) i wydłużony okres półtrwania do 17±5 godzin, co wymaga uwagi klinicznej.
biotransformacja, bisoprolol fumaran, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, enzym konwertujący angiotensynę, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolit nieczynny, metabolizm wątrobowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peryndopryl arginina, peryndoprylat, prolek, przewlekła niewydolność serca, stan stacjonarny, stężenie bisoprololu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ibuprom RR MAX 400 mg
Ibuprofen zawarty w leku Ibuprom RR MAX (400 mg) charakteryzuje się biodostępnością na poziomie 71% po podaniu doustnym oraz szybkim początkiem działania terapeutycznego, wynoszącym około 30 minut. Maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a w płynie maziówkowym po 7-8 godzinach, co potwierdza efektywną dystrybucję do tkanek stawowych. Substancja wiąże się w ponad 90% z białkami osocza, a jej okres półtrwania wynosi około 2 godzin, co determinuje częstotliwość dawkowania i minimalizuje ryzyko kumulacji. Ibuprofen ulega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie do pochodnych karboksylowanych (około 37%) i hydroksylowanych (około 25%), a eliminacja odbywa się głównie drogą nerkową, z wydaleniem ponad 75% substancji i metabolitów w ciągu 24 godzin.
białko osocza, biodostępność doustna, biotransformacja w wątrobie, droga nerkowa, działanie terapeutyczne, eliminacja leku, metabolit nieczynny, metabolizm leku, okres półtrwania, płyn maziówkowy, pochodna hydroksylowana, pochodna karboksylowana, postać racemiczna, produkt metabolizmu, stan bólowy, stan zapalny, stężenie w surowicy, układ mięśniowo-szkieletowy, wchłanianie z przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Promazin Jelfa 50 mg
Promazin Jelfa, zawierający promazyny chlorowodorek w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, co umożliwia szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza oraz szeroką dystrybucję, w tym zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, osiągając wyższe stężenia w tkance mózgowej niż w osoczu. Promazyna i jej metabolity przenikają również przez barierę łożyskową oraz są obecne w mleku matki, co ma istotne implikacje dla stosowania u kobiet w ciąży i w okresie laktacji. Metabolizm leku zachodzi intensywnie już w ścianie jelita (metabolizm pierwszego przejścia) oraz w wątrobie, prowadząc do powstania licznych metabolitów, zarówno czynnych, jak i nieczynnych farmakologicznie.
aktywność farmakologiczna, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, białko osocza, biodostępność leku, dystrybucja w organizmie, efekt terapeutyczny, interakcja lekowa, krążenie ogólnoustrojowe, metabolit czynny, metabolit nieczynny, metabolizm pierwszego przejścia, proces enzymatyczny, promazyny chlorowodorek, schemat dawkowania, schorzenie psychiczne, stężenie osoczowe, stężenie terapeutyczne, tabletka drażowana, tkanka mózgowa, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie psychiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Wamlox 10 mg + 160 mg
Produkt leczniczy Wamlox zawiera amlodypinę (5-10 mg) i walsartan (80-160 mg) o liniowej farmakokinetyce. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 6-12 godzinach dla amlodypiny i 2-4 godzinach dla walsartanu. Biodostępność amlodypiny wynosi 64-80%, nie jest wpływana przez pokarm, natomiast biodostępność walsartanu (23%) ulega zmniejszeniu o 40% (AUC) i 50% (Cmax) przy podaniu z posiłkiem, choć efekt ten nie ma znaczenia klinicznego. Amlodypina wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97,5%) i intensywny metabolizm wątrobowy (~90%), z okresem półtrwania 30-50 godzin, co powoduje osiągnięcie stanu stacjonarnego po 7-8 dniach. Walsartan wiąże się z białkami w 94-97%, ma ograniczony metabolizm (~20%), okres półtrwania około 6 godzin i jest głównie wydalany z kałem (83%).
albumina surowicy, amlodypina bezylan, AUC, białka osocza, biodostępność, biodostępność bezwzględna, biodostępność substancji, farmakokinetyka liniowa, faza eliminacji, hydroksymetabolit, klirens amlodypiny, klirens całkowity, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolit nieczynny, metabolizm walsartanu, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła choroba wątroby, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wielowykładnicza kinetyka rozpadu, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby