czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego

Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego to zmienne, które zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju schorzeń sercowo-naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa, zawał serca czy udar mózgu. Dzielą się na modyfikowalne, czyli takie, na które pacjent ma wpływ, oraz niemodyfikowalne – niezależne od stylu życia.

Do niemodyfikowalnych czynników ryzyka należą: wiek (ryzyko wzrasta z wiekiem), płeć męska (mężczyźni są bardziej narażeni przed 55. rokiem życia), obciążenie rodzinne oraz predyspozycje genetyczne. Te czynniki, choć niezmienne, stanowią ważne informacje w ocenie ogólnego ryzyka sercowo-naczyniowego pacjenta.

Modyfikowalne czynniki ryzyka obejmują: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemię (w szczególności podwyższony poziom LDL i obniżony HDL), cukrzycę, nadwagę i otyłość, palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej, nieodpowiednią dietę (wysokotłuszczową, wysokosolną), nadmierne spożycie alkoholu oraz przewlekły stres psychospołeczny. Wielokierunkowe oddziaływanie na te czynniki stanowi podstawę skutecznej prewencji pierwotnej i wtórnej chorób sercowo-naczyniowych.

Ocena globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego powinna być przeprowadzana systematycznie u pacjentów, zwłaszcza po 40. roku życia, przy użyciu zwalidowanych narzędzi, takich jak skala SCORE2 (dla Europy). Stratyfikacja ryzyka pozwala na wdrożenie odpowiednich strategii terapeutycznych i prewencyjnych dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl