oporny na kastrację rak gruczołu krokowego

Oporny na kastrację rak gruczołu krokowego (CRPC – Castration-Resistant Prostate Cancer) to zaawansowana postać raka prostaty, która rozwija się pomimo obniżenia poziomu testosteronu do wartości kastracyjnych (poniżej 50 ng/dl) w wyniku terapii hormonalnej. Choroba ta charakteryzuje się progresją biochemiczną (wzrost PSA), radiologiczną lub kliniczną mimo skutecznej supresji androgenowej.

Mechanizmy rozwoju CRPC obejmują nadekspresję receptorów androgenowych, mutacje receptora androgenowego zwiększające jego powinowactwo do ligandów, aktywację alternatywnych szlaków sygnałowych oraz autokrynną produkcję androgenów przez komórki nowotworowe. Kluczowym elementem patofizjologii jest zdolność komórek nowotworowych do adaptacji i przetrwania w środowisku o niskim stężeniu androgenów.

Leczenie CRPC wymaga podejścia wielokierunkowego. Stosuje się nowe leki hormonalne (octan abirateronu, enzalutamid, apalutamid, darolutamid), które blokują syntezę lub działanie androgenów na poziomie receptorowym. W terapii wykorzystuje się również chemioterapię (docetaksel, kabazytaksel), immunoterapię (sipuleucel-T), radiofarmaceutyki (rad-223) oraz leki ukierunkowane molekularnie dla pacjentów z określonymi mutacjami (np. inhibitory PARP dla mutacji BRCA).

Ważnym aspektem w postępowaniu klinicznym jest stratyfikacja pacjentów z CRPC pod kątem obecności przerzutów (mCRPC vs nmCRPC), co determinuje wybór opcji terapeutycznych. Współczesne podejście terapeutyczne uwzględnia również sekwencyjne stosowanie dostępnych metod leczenia, co pozwala na wydłużenie czasu przeżycia pacjentów z tym zaawansowanym nowotworem.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl