pregnenolon
Pregnenolon to kluczowy steroid endogenny, prekursor wszystkich hormonów steroidowych w organizmie ludzkim. Jest on syntetyzowany z cholesterolu w mitochondriach komórek steroidogennych, głównie w nadnerczach, gonadach i mózgu. Proces konwersji cholesterolu do pregnenolonu zachodzi przy udziale enzymu P450scc (desmolaza cholesterolowa) i stanowi etap limitujący szybkość biosyntezy hormonów steroidowych.
Z pregnenolonu powstają następnie wszystkie pozostałe hormony steroidowe poprzez różne szlaki enzymatyczne. Może on być przekształcany w progesteron (szlak delta-4) lub 17-hydroksypregnenolon (szlak delta-5), co prowadzi dalej do syntezy mineralokortykoidów, glikokortykoidów, androgenów i estrogenów. W ośrodkowym układzie nerwowym pregnenolon i jego siarczan funkcjonują jako neurosteroidyny, modulując aktywność receptorów GABA, NMDA i sigma-1.
Klinicznie pregnenolon bywa stosowany jako suplement diety, któremu przypisuje się właściwości poprawiające funkcje poznawcze, nastrój i energię. Jednak dowody naukowe potwierdzające te działania są ograniczone. W diagnostyce endokrynologicznej oznaczanie poziomów pregnenolonu może być pomocne w ocenie zaburzeń steroidogenezy, takich jak wrodzone przerosty nadnerczy. Warto pamiętać, że jako prekursor hormonów steroidowych, pregnenolon odgrywa istotną rolę w diagnostyce różnicowej zaburzeń hormonalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone G.L. Pharma 500 mg
Abiraterone G.L. Pharma, zawierający abirateronu octan, jest selektywnym inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego dla biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do zahamowania produkcji prekursorów testosteronu (DHEA i androstendionu) oraz obniżenia stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami. W terapii skojarzonej z analogami LHRH lub po orchidektomii, abirateron powoduje kompleksową supresję androgenów, przewyższającą efekty samych analogów LHRH. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, co potwierdza skuteczność farmakodynamiczną leku.
17α-hydroksylaza, abirateronu octan, analog LHRH, androstendion, antagonista hormonu, biosynteza androgenów, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, orchidektomia, prednizon, pregnenolon, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, taksan, terapia hormonalna nowotworu, testosteron w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Femistelin 10 mg
Femistelin to preparat zawierający 10 mg dehydroepiandrosteronu (DHEA), steroidowego hormonu anabolicznego z grupy pochodnych androstanu, stosowany w celu uzupełnienia niedoboru endogennego DHEA. DHEA jest prekursorem androgenów i estrogenów, syntetyzowanym głównie w warstwie siatkowatej nadnerczy, a jego produkcja osiąga szczyt około 30. roku życia (15-30 mg/dobę u mężczyzn, stężenia we krwi 1,3-12 ng/ml wolnego hormonu i 1,4-7,9 ng/ml siarczanu DHEA). Po menopauzie u kobiet DHEA staje się kluczowym androgenem i substratem do syntezy estrogenów w tkankach obwodowych. Suplementacja DHEA ma na celu poprawę jakości życia osób starszych poprzez spowolnienie procesów starzenia i łagodzenie objawów związanych z niedoborem hormonów płciowych.
17-OH-pregnenolon, adrenarche, androgen, androstendion, biosynteza DHEA, dehydroepiandrosteron, DHEA, DHEA-S, estradiol, estrogen, estron, hydroksylacja C17, kod ATC, konwersja enzymatyczna, liaza C17-C20, niewydolność kory nadnerczy, okres półtrwania, pochodna androstanu, prasteron, pregnenolon, prekursor hormonów płciowych, prohormon, rytm okołodobowy, siarczan DHEA, steroid anaboliczny, testosteron, ujemne sprzężenie zwrotne, warstwa siatkowata nadnerczy, zanik kory nadnerczy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Progesteron Adamed 200 mg
Progesteron, syntetyczny hormon identyczny z naturalnym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika, jest klasyfikowany jako progestagen (kod ATC: G03DA04) i dostępny w postaci tabletek dopochwowych o dawce 200 mg (Progesteron Adamed). Biosynteza progesteronu odbywa się z cholesterolu, który pochodzi z syntezy de novo lub lipoprotein LDL, a kluczowym etapem jest konwersja cholesterolu do pregnenolonu w mitochondriach pod wpływem hormonu luteinizującego (LH). W trakcie cyklu owulacyjnego produkcja progesteronu przez ciałko żółte wzrasta do 5-55 mg/dobę, osiągając szczyt w 20-22 dniu cyklu, a następnie spada do 27. dnia, z wydzielaniem pulsacyjnym. Progesteron działa poprzez specyficzne receptory w macicy, gruczołach sutkowych i ośrodkowym układzie nerwowym, regulując procesy takie jak owulacja, przemiana endometrium, hamowanie proliferacji endometrium oraz cykliczne zmiany nabłonka jajowodów, szyjki macicy i pochwy.
biosynteza progesteronu, ciałko żółte, cykl owulacyjny, endometrium, gruczoł sutkowy, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, komórki ziarniste, kora nadnerczy, kosmki łożyska, lipoproteina niskiej gęstości, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherzyk Graafa, pochodna pregnenu, pregnenolon, przysadka mózgowa, receptor progesteronu, skurcz macicy, wspomagany rozród, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Olainfarm 500 mg
Abiraterone Olainfarm, zawierający abirateronu octan, jest selektywnym inhibitorem enzymu CYP17, kluczowego w biosyntezie androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, przewyższając efekty konwencjonalnej terapii hormonalnej (np. analogi LHRH, orchidektomia). W wyniku blokady CYP17 obserwuje się także wzrost produkcji mineralokortykosteroidów. Skuteczność leczenia monitoruje się za pomocą poziomu PSA, gdzie w badaniu fazy 3 u pacjentów po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, redukcję PSA o ≥50% uzyskano u 38% leczonych abirateronem, w porównaniu do 10% w grupie placebo.
17-alfa-hydroksylaza, 20-liaza, abiraterone olainfarm, analog LHRH, androstendion, antagonista hormonu, biosynteza androgenów, biosynteza testosteronu, C17, dehydroepiandrosteron, docetaksel, enzym CYP17, jądro męskie, mCRPC, mHSPC, mineralokortykosteroid, nadnercze, nowotwór gruczołu krokowego, octan abirateronu, orchidektomia, prednizolon, prednizon, pregnenolon, progesteron, PSA, receptor androgenowy, skala Gleasona, spironolakton, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna, tkanka nowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Właściwości farmakodynamiczne
Progesteron, naturalny hormon steroidowy z grupy progestagenów, jest syntetyzowany w organizmie kobiety głównie przez ciałko żółte, łożysko oraz korę nadnerczy. Jego biosynteza rozpoczyna się od cholesterolu, który w mitochondriach pod wpływem LH przekształcany jest do pregnenolonu, a następnie do progesteronu. W cyklu owulacyjnym stężenia progesteronu wzrastają do 55 mg/dobę w 20-22 dniu, wykazując pulsacyjny charakter wydzielania. Hormon działa poprzez receptory PR-A i PR-B obecne w macicy, gruczołach sutkowych, OUN i przysadce, indukując przemianę endometrium z fazy proliferacyjnej do sekrecyjnej, co zapobiega hiperplazji i rakowi endometrium. W badaniu 52-tygodniowym preparatu Bijuva (1 mg estradiolu/100 mg progesteronu) odsetek rozrostu endometrium wyniósł 0,37% (1/268 kobiet). Progesteron jest kluczowy dla implantacji zarodka, utrzymania ciąży, hamowania odpowiedzi immunologicznej matki oraz regulacji czynności skurczowej macicy, co czyni go nieocenionym w leczeniu niepłodności, poronień nawykowych i wspomaganiu rozrodu in vitro.
aldosteron, cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl menstruacyjny, cykl owulacyjny, dihydrotestosteron, działanie diuretyczne, działanie przeciwandrogenne, endometrium sekrecyjne, gruczoł sutkowy, hiperplazja endometrium, hormon luteinizujący, hormon steroidowy, implantacja zarodka, kora nadnerczy, kosmki łożyska, lipoproteiny niskiej gęstości, nabłonek jajowodu, niepłodność, objawy menopauzalne, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherzyk Graafa, poronienie nawykowe, pregnenolon, progestagen, progesteron endogenny, receptor androgenowy, receptor progesteronowy, uderzenia gorąca, wsparcie lutealne, wspomagany rozród, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Fresenius Kabi 500 mg
Abirateron, będący prolekiem konwertowanym do aktywnej formy hamującej enzym CYP17, wykazuje selektywne działanie na biosyntezę androgenów poprzez blokadę 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy. Enzym ten jest kluczowy dla produkcji prekursorów testosteronu (DHEA i androstendion) w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego. Terapia abirateronem, stosowana w skojarzeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, umożliwia redukcję stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami, co przekłada się na skuteczną supresję androgenową na wszystkich poziomach organizmu. W badaniu fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem prostaty, 38% leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, potwierdzając kliniczną efektywność terapii.
17α-hydroksylaza, 20-liaza, abirateron, analog LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, C17, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, mCRPC, mHSPC, mineralokortykosteroid, nowotwór hormonozależny, octan abirateronu, orchidektomia, prednizon, pregnenolon, prekursor testosteronu, progesteron, prolek, przerzut trzewny, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, terapia hormonalna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Femistelin 25 mg
Dehydroepiandrosteron (DHEA), znany również jako prasteron, jest steroidem anabolicznym i prohormonem, pełniącym funkcję prekursora hormonów płciowych. Biosynteza DHEA odbywa się głównie w warstwie siatkowatej nadnerczy, gdzie cholesterol przekształcany jest kolejno w pregnenolon, 17-OH-pregnenolon, a następnie w DHEA. U kobiet DHEA konwertowany jest do estrogenów (estron, estradiol), natomiast u mężczyzn do androgenów, w tym testosteronu. Produkcja endogenna DHEA osiąga szczyt około 30. roku życia (15-30 mg/dobę u mężczyzn, 13-25 mg/dobę u kobiet), a następnie stopniowo maleje, osiągając niskie stężenia w wieku podeszłym. We krwi dominuje siarczan DHEA (DHEA-S) o stężeniach 1,4-7,9 ng/ml u mężczyzn i 1,3-7,1 ng/ml u kobiet, charakteryzujący się dłuższym okresem półtrwania i stabilnością w rytmie okołodobowym.
17-OH-pregnenolon, adrenarche, andropauza, androstendion, cholesterol, dehydroepiandrosteron, estradiol, estrogen, estron, menopauza, nadnercza, niedobór dehydroepiandrosteronu, niewydolność kory nadnerczy, pregnenolon, prekursor hormonów płciowych, prohormon, siarczan dehydroepiandrosteronu, starzenie się organizmu, steroidy anaboliczne, testosteron, ujemne sprzężenie zwrotne, warstwa siatkowata nadnerczy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Progesteron Adamed 100 mg
Progesteron Adamed w postaci tabletek dopochwowych 100 mg zawiera syntetyczny hormon identyczny z naturalnym progesteronem produkowanym przez ciałko żółte jajnika. Progesteron jest kluczowym hormonem steroidowym, syntetyzowanym z cholesterolu w mitochondriach pod wpływem LH, wydzielanym pulsacyjnie w drugiej fazie cyklu owulacyjnego (5-55 mg/dobę). Działa poprzez receptory progesteronowe obecne w macicy, gruczołach sutkowych i OUN, indukując sekrecyjną przemianę endometrium, hamując jego nadmierny rozrost pod wpływem estrogenów oraz umożliwiając implantację zarodka. W ciąży pełni funkcje immunomodulacyjne, hamuje skurcze macicy i jest niezbędny do utrzymania ciąży oraz inicjacji porodu.
acetylo-CoA, cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl bezowulacyjny, cykl owulacyjny, czynność skurczowa macicy, endometrium, glikokortykosteroid, hormon luteinizujący, implantacja zapłodnionego jaja, kora nadnerczy, kosmki łożyska, lipoproteiny o niskiej gęstości, mineralokortykosteroid, niepłodność, ośrodkowy układ nerwowy, owulacja, pęcherzyk Graafa, poronienie nawykowe, pregnenolon, progesteron, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy, synteza de novo, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lutezin 200 mg
Lutezin w postaci tabletek dopochwowych zawiera 200 mg syntetycznego progesteronu, identycznego z naturalnym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika. Progesteron jest kluczowym hormonem w drugiej fazie cyklu owulacyjnego, którego wydzielanie wzrasta od około 5 do 55 mg/dobę, osiągając szczyt między 20. a 22. dniem cyklu. Hormon ten działa poprzez specyficzne receptory w macicy, gruczołach sutkowych oraz ośrodkowym układzie nerwowym, regulując procesy takie jak owulacja, przygotowanie endometrium do implantacji, hamowanie nadmiernego rozrostu błony śluzowej macicy oraz cykliczne zmiany w nabłonku jajowodów, szyjki macicy i pochwy. Progesteron odgrywa także istotną rolę w ciąży, modulując układ immunologiczny matki, wspierając rozwój płodu oraz zapobiegając przedwczesnym skurczom macicy. Progesteron jest szeroko stosowany w technikach wspomaganego rozrodu, zwłaszcza w programach zapłodnienia in vitro, gdzie jego skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych. Profil bezpieczeństwa tego hormonu jest korzystny, z działaniami niepożądanymi występującymi rzadko i o umiarkowanym nasileniu. Jego zastosowanie obejmuje również utrzymanie ciąży oraz inicjację porodu, co podkreśla jego wieloaspektową rolę w ginekologii i położnictwie. Kod ATC preparatu to G03DA04, a progesteron jest pochodną pregnenu, należącą do grupy hormonów płciowych i modulatorów układu płciowego.
cholesterol, ciałko żółte, działanie tokolityczne, endometrium, estrogeny, faza lutealna, glikokortykosteroidy, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, lipoproteiny niskiej gęstości, mineralokortykosteroidy, ośrodkowy układ nerwowy, owulacja, pęcherzyk Graafa, pregnenolon, progestagen, przysadka mózgowa, wspomagany rozród, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lustork 100 mg
Lustork zawiera 100 mg syntetycznego progesteronu w postaci tabletek dopochwowych, identycznego pod względem struktury i działania z naturalnym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika. Progesteron, należący do grupy progestagenów (kod ATC: G03DA04), jest biosyntetyzowany z cholesterolu w mitochondriach pod wpływem hormonu luteinizującego (LH). W cyklu miesiączkowym jego wydzielanie jest pulsacyjne, osiągając szczyt 55 mg/dobę w 20.-22. dniu cyklu. Działa poprzez receptory PR-A i PR-B, obecne w macicy, gruczołach sutkowych oraz ośrodkowym układzie nerwowym, modulując procesy takie jak owulacja, przemiana endometrium, hamowanie nadmiernego rozrostu błony śluzowej oraz przygotowanie narządów rozrodczych do implantacji i laktacji.
biosynteza progesteronu, cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl bezowulacyjny, cykl miesiączkowy, cykl owulacyjny, czynność skurczowa macicy, endometrium, glikokortykosteroidy, gruczoł sutkowy, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, indukcja owulacji, kora nadnerczy, kosmki łożyska, lipoproteiny niskiej gęstości, mineralokortykosteroidy, odpowiedź immunologiczna, ośrodkowy układ nerwowy, owulacja, pęcherzyk Graafa, poronienie nawykowe, pregnenolon, progesteron, przedwczesny poród, przewody mleczne, receptor progesteronu, receptory progesteronu, rozrost endometrium, wspomagany rozród, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Luteina 100 mg
Luteina w dawce 100 mg w formie tabletek dopochwowych zawiera syntetyczny progesteron, identyczny z naturalnym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika. Progesteron, należący do grupy progestagenów (kod ATC: G03DA04), jest biosyntetyzowany z cholesterolu pod wpływem hormonu luteinizującego (LH) i wydzielany głównie przez ciałko żółte, łożysko, korę nadnerczy oraz ośrodkowy układ nerwowy. W cyklu menstruacyjnym jego stężenie wzrasta od około 5 do 55 mg/dobę w 20-22 dniu cyklu, a następnie spada do 27. dnia. Hormon działa poprzez specyficzne receptory w macicy, gruczołach sutkowych oraz OUN, regulując procesy owulacji, przemianę endometrium, cykliczne zmiany nabłonka dróg rodnych oraz stymulując rozwój gruczołów sutkowych i przygotowując je do laktacji.
cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl bezowulacyjny, cykl owulacyjny, czynność skurczowa macicy, działanie immunomodulujące, endometrium, glikokortykosteroidy, gruczoł sutkowy, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, indukcja owulacji, kora nadnerczy, lipoproteiny niskiej gęstości, mineralokortykosteroidy, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherzyk Graafa, poronienie nawykowe, pregnenolon, progesteron, receptory hormonalne, rozrost endometrium, techniki rozrodu wspomaganego, zapłodnienie in vitro - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Luteina 200 mg
Luteina to preparat zawierający 200 mg progesteronu w formie tabletek dopochwowych, należący do grupy progestagenów (kod ATC: G03DA04). Progesteron w Luteinie jest syntetycznym hormonem identycznym strukturalnie z naturalnym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika, łożysko, korę nadnerczy oraz ośrodkowy układ nerwowy. W fizjologii kobiety progesteron jest syntetyzowany z cholesterolu, a jego wydzielanie przez ciałko żółte charakteryzuje się pulsacyjnym rytmem, osiągając maksymalnie około 55 mg/dobę w 20-22 dniu cyklu. Hormon działa poprzez specyficzne receptory w macicy, gruczołach sutkowych i OUN, regulując owulację, przemianę endometrium, hamując nadmierny rozrost błony śluzowej oraz wpływając na nabłonek jajowodów, szyjki macicy i pochwy. W gruczole sutkowym progesteron współdziała z estrogenami, stymulując rozwój pęcherzyków gruczołowych i przygotowując tkanki do laktacji.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Luteina 50 50 mg
Luteina 50 to lek zawierający 50 mg syntetycznego progesteronu, hormonu ciałka żółtego jajnika, należącego do grupy progestagenów (kod ATC: G03DA04). Progesteron jest produkowany pulsacyjnie w drugiej fazie cyklu miesiączkowego, osiągając maksymalnie 55 mg/dobę w 20-22 dniu cyklu. Działa poprzez receptory PR-A i PR-B obecne w macicy, gruczołach sutkowych, OUN i przysadce, regulując owulację, modyfikując i chroniąc endometrium oraz modulując nabłonki dróg rodnych. Kluczową rolą progesteronu jest utrzymanie ciąży poprzez immunosupresję, hamowanie skurczów macicy i udział w inicjacji porodu. Współdziała z estrogenami w rozwoju gruczołu sutkowego, przygotowując go do laktacji.
5-alfa reduktaza, acetylokoenzym A, aldosteron, cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl płciowy, czynność skurczowa macicy, dihydrotestosteron, działanie przeciwandrogenne, efekt diuretyczny, efekt termogeniczny, endometrium, estrogen, gruczoł sutkowy, homeostaza, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, kora nadnerczy, lipoproteiny niskiej gęstości, łożysko, mineralokortykosteroidy, nefron, ośrodkowy układ nerwowy, owulacja, pęcherzyk Graafa, poród przedwczesny, pregnenolon, progesteron, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lustork 200 mg
Progesteron zawarty w produkcie leczniczym Lustork (200 mg tabletki dopochwowe) jest syntetycznym hormonem identycznym z naturalnym progesteronem produkowanym przez ciałko żółte jajnika, łożysko, korę nadnerczy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Jego biosynteza rozpoczyna się od cholesterolu, a kluczowy etap zachodzi w mitochondriach pod wpływem hormonu luteinizującego (LH). W fazie lutealnej cyklu owulacyjnego stężenie progesteronu wzrasta od około 5 mg/dobę do 55 mg/dobę w 20.-22. dniu cyklu, po czym spada. Progesteron działa poprzez specyficzne receptory w macicy, gruczołach sutkowych, OUN i przysadce, inicjując ekspresję genów odpowiedzialnych za regulację owulacji, przygotowanie endometrium do implantacji, działanie antyproliferacyjne oraz modulację funkcji narządów rozrodczych.
cholesterol, ciałko żółte jajnika, cykl menstruacyjny, działanie antyproliferacyjne, działanie tokolityczne, endometrium, faza lutealna, glikokortykosteroid, gruczoł sutkowy, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, kora nadnerczy, lipoproteiny niskiej gęstości, mineralokortykosteroid, modulacja immunologiczna, nabłonek jajowodu, ośrodkowy układ nerwowy, owulacja, pęcherzyk Graafa, pregnenolon, progesteron, przewód mleczny, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy, suplementacja progesteronu, wspomagany rozród, zapłodnienie pozaustrojowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lutezin 100 mg
Lutezin to preparat zawierający 100 mg progesteronu w postaci tabletek dopochwowych, należący do grupy progestagenów (kod ATC: G03DA04). Progesteron jest syntetycznym hormonem identycznym z naturalnym hormonem ciałka żółtego jajnika, produkowanym również w łożysku, korze nadnerczy oraz ośrodkowym układzie nerwowym. Jego biosynteza rozpoczyna się od cholesterolu, a produkcja w ciałku żółtym wykazuje pulsacyjny charakter, osiągając szczyt około 55 mg/dobę w 20.-22. dniu cyklu. Progesteron działa poprzez receptory PR-A i PR-B, obecne w macicy, gruczołach sutkowych i OUN, regulując procesy owulacji, przemiany endometrium, hamując nadmierny rozrost błony śluzowej macicy oraz wpływając na cykliczne zmiany nabłonka dróg rodnych. W ciąży hormon ten pełni kluczową rolę w immunomodulacji, hamowaniu przedwczesnych skurczów macicy oraz wspomaganiu rozwoju płodu.
Progesteron wykazuje potwierdzoną skuteczność kliniczną w leczeniu niedoboru endogennego hormonu, zapobieganiu nadmiernemu rozrostowi endometrium, terapii niepłodności, indukcji owulacji, profilaktyce i leczeniu poronień nawykowych oraz wspomaganiu technik rozrodu wspomaganego, w tym IVF. Preparat cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, z niską częstością i umiarkowanym nasileniem działań niepożądanych. Lutezin stanowi zatem istotne narzędzie terapeutyczne w ginekologii i położnictwie, szczególnie w kontekście wspierania prawidłowego przebiegu cyklu miesiączkowego oraz utrzymania ciąży.
ciałko żółte jajnika, cykl bezowulacyjny, cykl owulacyjny, czynność skurczowa macicy, gruczoł sutkowy, hormon luteinizujący, implantacja zapłodnionego jaja, indukcja owulacji, kora nadnerczy, lipoproteiny niskiej gęstości, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherzyk Graafa, poronienie nawykowe, pregnenolon, progesteron, przysadka mózgowa, receptor progesteronowy, rozród wspomagany, rozrost endometrium, zapłodnienie in vitro - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Właściwości farmakodynamiczne
Abirateron, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkance nowotworowej gruczołu krokowego, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu w osoczu do wartości nieoznaczalnych standardowymi testami. W połączeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, abirateron skutecznie zmniejsza poziomy androgenów, przewyższając klasyczne terapie supresji androgenowej. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę znacząco poprawiło przeżycie całkowite (OS) i przeżycie bez progresji radiograficznej (rPFS). Mediana OS w badaniu 3011 wyniosła 53,3 miesiąca w grupie abirateronu vs. 36,5 miesiąca w grupie placebo (HR=0,66; p<0,0001), a mediana rPFS 33,02 vs. 14,78 miesiąca (HR=0,466; p<0,0001). W badaniu 302 mediana OS wyniosła 34,7 vs. 30,3 miesiąca (HR=0,806; p=0,0033), a mediana rPFS nie została osiągnięta vs. 8,3 miesiąca (HR=0,425; p<0,0001). W populacji po chemioterapii (badanie 301) mediana OS wyniosła 14,8 vs. 10,9 miesiąca (HR=0,646; p<0,0001), a mediana rPFS 5,6 vs. 3,6 miesiąca (HR=0,673; p<0,0001). Odpowiedź PSA ≥50% uzyskano u 38% pacjentów leczonych abirateronem w porównaniu do 10% w grupie placebo (p<0,0001).
17α-hydroksylaza, analogi LHRH, androgeny, biosynteza androgenów, ból nowotworowy, chemioterapia cytotoksyczna, dehydroepiandrosteron, enzym CYP17, gruczoł krokowy, inhibitor biosyntezy androgenów, mediana przeżycia, mineralokortykosteroidy, paliacja bólu, prednizon, pregnenolon, progresja radiograficzna, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, radioterapia paliatywna, receptor androgenowy, skala ECOG, skala Gleasona, supresja androgenowa, swoisty antygen sterczowy, testosteron, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z kośćcem, złamanie patologiczne