Właściwości farmakodynamiczne
Lustork 100 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Lustork

Lustork zawiera 100 mg progesteronu w postaci tabletek dopochwowych. Progesteron zawarty w tym produkcie leczniczym jest syntetycznie otrzymywanym hormonem, który pod względem budowy i działania jest identyczny z naturalnym hormonem wytwarzanym przez ciałko żółte jajnika.¹

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Progesteron należy do grupy farmakoterapeutycznej: Hormony płciowe i modulatory układu płciowego; Progestageny; Pochodne pregnenu (4), kod ATC: G03DA04.²

Mechanizm działania

W warunkach fizjologicznych progesteron jest wytwarzany przez organizm w kilku lokalizacjach:

• zluteinizowanych komórkach ziarnistych ciałka żółtego jajnika
• zespolni kosmków łożyska (od ok. 14-18 tygodnia ciąży)
• warstwie pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy
• ośrodkowym układzie nerwowym

³

Biosynteza progesteronu rozpoczyna się od cholesterolu, który jest jego prekursorem. Cholesterol pochodzi zarówno z syntezy z acetylo-CoA, jak i z lipoprotein o niskiej gęstości (LDL). W błonie wewnętrznej mitochondriów cholesterol pod wpływem hormonu luteinizującego (LH) ulega konwersji do pregnenolonu, który następnie przekształca się bezpośrednio w progesteron.⁴

W prawidłowym cyklu miesiączkowym ciałko żółte jajnika wytwarza progesteron w drugiej fazie cyklu owulacyjnego. Produkcja tego hormonu charakteryzuje się wydzielaniem pulsacyjnym oraz zmiennością ilościową – wzrasta od około 5 do 55 mg na dobę w 20.-22. dniu cyklu, a następnie zmniejsza się do 27. dnia cyklu.⁵

Mechanizm działania progesteronu opiera się na oddziaływaniu poprzez specyficzne receptory zlokalizowane w różnych tkankach organizmu kobiety, przede wszystkim w:

• macicy
• gruczołach sutkowych
• ośrodkowym układzie nerwowym, w tym w przysadce mózgowej

⁶

Ludzki receptor dla progesteronu występuje jako dwie izoformy: PR-A i PR-B. Dwoistość funkcjonalna receptora PR-A, który może pełnić rolę zarówno inhibitora, jak i aktywatora transkrypcji, umożliwia różnorodne działania tkankowe progesteronu.⁷

Efekty farmakodynamiczne

Progesteron wywiera szereg istotnych działań w układzie rozrodczym kobiety. Do najważniejszych efektów farmakodynamicznych należą:⁸

• Umożliwienie owulacji – progesteron nasila proteolizę ścianek pęcherzyka Graafa, co jest kluczowym elementem procesu owulacji
• Sekrecyjna przemiana endometrium – przygotowanie błony śluzowej macicy do implantacji zapłodnionego jaja
• Hamowanie nadmiernego rozrostu endometrium wywołanego przez estrogeny
• Wywoływanie cyklicznych zmian w nabłonku jajowodów, szyjki macicy i pochwy

W odniesieniu do gruczołu sutkowego, progesteron działa synergistycznie z estrogenami, stymulując wzrost pęcherzyków gruczołowych i nabłonka przewodów mlecznych. Dodatkowo uczestniczy w ekspresji receptorów niezbędnych do wywołania laktacji.⁹

Rola progesteronu w ciąży

Progesteron jest hormonem o krytycznym znaczeniu dla utrzymania ciąży przez cały okres jej trwania. Spełnia następujące funkcje:¹⁰

• Hamowanie odpowiedzi immunologicznej matki na antygeny płodu, co zapobiega odrzuceniu ciąży
• Stanowi substrat do wytwarzania glikokortykosteroidów i mineralokortykosteroidów płodu
• Hamuje samoistną czynność skurczową ciężarnej macicy, zapobiegając przedwczesnemu porodowi
• Jest niezbędny do uruchomienia procesów inicjujących poród

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Liczne kontrolowane badania kliniczne potwierdziły skuteczność progesteronu w terapii schorzeń związanych z niedoborem endogennego hormonu. Wykazano również, że progesteron skutecznie zapobiega nadmiernemu rozrostowi endometrium.¹¹

Terapia progesteronem znajduje zastosowanie w następujących wskazaniach:¹²

• Leczenie niepłodności związanej z niedoborem endogennego hormonu
• Leczenie cykli bezowulacyjnych
• Indukcja owulacji
• Poronienia nawykowe i zagrażające
• Techniki wspomaganego rozrodu, w tym programy zapłodnienia in vitro

Profil bezpieczeństwa progesteronu jest korzystny. Na podstawie badań klinicznych stwierdzono niewielką częstość występowania działań niepożądanych oraz ich umiarkowane nasilenie, co świadczy o wysokim poziomie bezpieczeństwa stosowania tego hormonu.¹³