endogenny czynnik krzepnięcia

Endogenny czynnik krzepnięcia to białko naturalnie występujące w organizmie człowieka, które uczestniczy w kaskadzie krzepnięcia krwi. W klasycznym modelu hemostazy wyróżnia się drogę wewnątrzpochodną (endogenną) i zewnątrzpochodną (egzogenną), które zbiegają się w końcowym, wspólnym szlaku prowadzącym do wytworzenia fibryny.

Do endogennych czynników krzepnięcia należą przede wszystkim czynniki XII, XI, IX oraz VIII, które inicjują i uczestniczą w tak zwanej wewnętrznej drodze krzepnięcia. Proces ten rozpoczyna się od aktywacji czynnika XII po kontakcie z ujemnie naładowaną powierzchnią (np. kolagen odsłonięty w uszkodzonym naczyniu), a następnie poprzez kaskadę reakcji enzymatycznych prowadzi do aktywacji kolejnych czynników.

Niedobory endogennych czynników krzepnięcia mogą prowadzić do zaburzeń hemostazy manifestujących się skłonnością do krwawień. Najbardziej znane są hemofilia A (niedobór czynnika VIII) i hemofilia B (niedobór czynnika IX). Diagnostyka tych zaburzeń opiera się na specjalistycznych testach koagulologicznych, takich jak pomiar czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT), który ocenia sprawność wewnętrznej drogi krzepnięcia.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl