kwas α-linolenowy
Kwas α-linolenowy (ALA) to wielonienasycony kwas tłuszczowy z rodziny omega-3, posiadający 18 atomów węgla i trzy wiązania podwójne w pozycjach 9, 12 i 15. Jest to niezbędny kwas tłuszczowy, którego organizm ludzki nie potrafi syntetyzować, dlatego musi być dostarczany z pożywieniem.
Z punktu widzenia medycznego, kwas α-linolenowy pełni kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia układu sercowo-naczyniowego. Badania kliniczne wskazują na jego działanie przeciwzapalne oraz zdolność do obniżania stężenia cholesterolu LDL i trójglicerydów we krwi, co przyczynia się do zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
W organizmie ALA może być częściowo przekształcany do innych kwasów omega-3 o dłuższym łańcuchu – EPA (kwas eikozapentaenowy) i DHA (kwas dokozaheksaenowy), które wykazują jeszcze silniejsze działanie prozdrowotne. Wydajność tej konwersji jest jednak stosunkowo niska, szczególnie u mężczyzn.
Bogate źródła kwasu α-linolenowego obejmują olej lniany, nasiona chia, orzechy włoskie oraz niektóre zielone warzywa liściaste. W praktyce klinicznej, suplementacja ALA może być rozważana u pacjentów z dyslipidemią, stanami zapalnymi oraz jako element profilaktyki chorób układu krążenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Preparat Lipofundin MCT/LCT 20% został oceniony pod kątem bezpieczeństwa na podstawie ograniczonych danych przedklinicznych, obejmujących głównie badania toksyczności na psach i królikach przy dawkach do 6 g tłuszczów/kg masy ciała oraz prędkościach infuzji znacznie przekraczających zalecane u ludzi. W trakcie sześciotygodniowych badań nie zaobserwowano istotnych objawów toksyczności, uszkodzeń wątroby ani innych narządów, a także nie wykazano działania uczulającego. Brak badań dotyczących potencjału rakotwórczego, mutagenności oraz teratogenności uzasadniono naturalnym pochodzeniem składników i ich rolą jako pośrednich produktów metabolizmu fizjologicznego, co wskazuje na niskie ryzyko takich działań. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych nie wykazały negatywnego wpływu na płodność i rozrodczość.
badanie toksyczności, dawka dożylna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, emulsja tłuszczowa, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasy tłuszczowe o średniej długości łańcucha, Lipofundin MCT/LCT, niezbędne kwasy tłuszczowe, osmolarność teoretyczna, potencjał rakotwórczy, potencjał rakotwórczy i mutagenny, restrykcja sodowa, uszkodzenie wątroby, wartość kaloryczna, właściwość uczulająca, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SMOFlipid –
SMOFlipid to emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca łącznie 200 g olejów na 1000 ml: 60 g oleju sojowego (źródło kwasów omega-6 i omega-3, w tym kwasu linolowego i α-linolenowego), 60 g triglicerydów o średniej długości łańcucha (MCT) zapewniających szybkie źródło energii, 50 g oleju z oliwek (bogatego w jednonienasycone kwasy tłuszczowe o niskiej podatności na peroksydację) oraz 30 g oleju rybnego (dostarczającego EPA i DHA, kluczowych dla funkcji błon komórkowych i modulacji procesów zapalnych). Obecność witaminy E pełni rolę antyoksydantu, chroniąc nienasycone kwasy tłuszczowe przed peroksydacją lipidową, co zwiększa stabilność i bezpieczeństwo preparatu. Wielkość cząstek emulsji jest zbliżona do naturalnych chylomikronów, co sprzyja efektywnemu metabolizmowi i biodostępności składników odżywczych.
antyoksydant, białko wiążące retinol, BMI, chylomikron, DHA, eikozanoid, eikozanoidy, emulsja tłuszczowa, EPA, fosfolipid erytrocytów, immunomodulacja, jednonienasycony kwas tłuszczowy, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, kwas α-linolenowy, lipoproteina osocza, MCT, niezbędny kwas tłuszczowy, parametr antropometryczny, peroksydacja lipidowa, prealbumina, triglicerydy średniołańcuchowe, witamina E, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja do infuzji typu „oleju w wodzie”, zawierająca 50 g oleju sojowego oraz 50 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych na 1000 ml. Produkt dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (24,0-29,0 g/l) oraz kwas α-linolenowy (2,5-5,5 g/l). Wartość energetyczna emulsji wynosi 4330 kJ/l (1035 kcal/l), a osmolarność teoretyczna 345 mOsm/l, co jest istotne przy dożylnym podawaniu. pH emulsji mieści się w zakresie 6,5-8,8, z kwasowością miareczkową <0,5 mmol/l, a zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest ważne dla pacjentów z ograniczoną podażą sodu. Substancje pomocnicze to m.in. glicerol, lecytyna z jaja, α-tokoferol oraz sodu oleinian, które stabilizują emulsję i chronią lipidy przed utlenianiem.
Produkt dostępny jest w butelkach szklanych o pojemnościach 100, 250 i 500 ml, przechowywany w temperaturze poniżej 25°C, chroniony przed światłem i mrożeniem. Lipofundin MCT/LCT 10% nie może być stosowany jako nośnik dla koncentratów elektrolitów ani mieszany z innymi roztworami bez potwierdzenia farmaceutycznej zgodności, szczególnie przy jednoczesnym podawaniu jonów dwuwartościowych (Ca2+, Mg2+). Przed podaniem emulsję należy delikatnie wstrząsnąć i doprowadzić do temperatury pokojowej bez podgrzewania. Produkt jest przeznaczony do jednorazowego użytku, a po otwarciu należy go zużyć niezwłocznie. Szczególną ostrożność zaleca się u dzieci od wcześniaka do 2 lat, chroniąc emulsję przed światłem podczas całego okresu infuzji, aby zapobiec powstawaniu nadtlenków i produktów rozpadu.
emulsja do infuzji, emulsja oleju w wodzie, glicerol, infuzja emulsji tłuszczowej, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasowość miareczkowa, lecytyna jaja, nadtlenki, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność teoretyczna, produkty rozpadu, sodu oleinian, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość kaloryczna, woda do wstrzykiwań, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Lipofundin MCT/LCT 10% 10%
Lipofundin MCT/LCT 10% to mlecznobiała emulsja do infuzji zawierająca 50 g/1000 ml oleju sojowego oraz 50 g/1000 ml triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych, dostarczająca niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (24,0-29,0 g/1000 ml) i α-linolenowego (2,5-5,5 g/1000 ml). Preparat charakteryzuje się wartością kaloryczną 4330 kJ/l (1035 kcal/l) oraz osmolarnością 345 mOsm/l. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, masy ciała, wydolności narządowej oraz wieku (szczególnie u noworodków i niemowląt). U dorosłych standardowa dawka wynosi 0,7-1,5 g tłuszczów/kg mc./dobę, z maksymalną dawką do 2,0 g/kg mc./dobę w stanach zwiększonego zapotrzebowania energetycznego, np. u pacjentów onkologicznych. W pediatrii dawki początkowe u wcześniaków to 0,5-1,0 g/kg mc./dobę, z maksymalną dawką do 3,0-4,0 g/kg mc./dobę, podawane w infuzji ciągłej przez 24 godziny, z koniecznością ścisłego monitorowania stężenia triglicerydów w celu zapobiegania hiperlipidemii.
emulsja do infuzji, emulsja oleju w wodzie, hiperlipidemia, infuzja ciągła, kalorie pozabiałkowe, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność teoretyczna, podanie dożylne, roztwór aminokwasów, stężenie triglicerydów, terapia żywieniowa pozajelitowa, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wcześniak, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji o mlecznobiałym zabarwieniu, zawierająca 100 g oleju sojowego oraz 100 g trójglicerydów średniołańcuchowych na 1000 ml. Preparat dostarcza niezbędne kwasy tłuszczowe: kwas linolowy (48-58 g/l, omega-6) oraz kwas α-linolenowy (5-11 g/l, omega-3). W składzie pomocniczym znajdują się m.in. glicerol, fosfolipidy z jaja kurzego, α-tokoferol oraz sodu oleinian. Produkt charakteryzuje się wartością kaloryczną 8095 kJ/l (1935 kcal/l), osmolarnością teoretyczną 380 mOsm/l oraz pH w zakresie 6,0–8,5. Zawartość sodu jest niska (<1 mmol/l), co jest istotne dla pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Preparat jest dostępny w butelkach o pojemności 100, 250 i 500 ml i przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użytku.
destabilizacja emulsji, emulsja do infuzji, fosfolipidy z jaja kurzego, glicerol, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasowość miareczkowa, nadtlenek, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, sodu oleinian, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, wartość kaloryczna, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-3, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lipofundin MCT/LCT 20% 20%
Lipofundin MCT/LCT 20% (100 mg/ml + 100 mg/ml) jest emulsją lipidową do żywienia pozajelitowego, dostarczającą 8095 kJ/l (1935 kcal/l) energii. Preparat zawiera równomierne proporcje trójglicerydów średniołańcuchowych (MCT) oraz długołańcuchowych (LCT) pochodzących z oleju sojowego, co umożliwia szybki metabolizm tłuszczów oraz dostarczenie niezbędnych kwasów tłuszczowych. Kluczowymi składnikami są kwas linolowy (omega-6) w ilości 48,0-58,0 g/1000 ml oraz kwas α-linolenowy (omega-3) w ilości 5,0-11,0 g/1000 ml, które wspierają prawidłową strukturę błon komórkowych, syntezę eikozanoidów i procesy przeciwzapalne u pacjentów długotrwale żywionych pozajelitowo.
błona komórkowa, długołańcuchowy kwas tłuszczowy, emulsja oleju w wodzie, kwas linolowy, kwas tłuszczowy omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, kwas α-linolenowy, MCT, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niezbędny kwas tłuszczowy, obrzęk, olej sojowy, osmolarność, proces przeciwzapalny, synteza eikozanoidów, trójglicerydy kwasów tłuszczowych, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy – Wskazania do stosowania
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest istotnym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostarczającym około 9 kcal/g tłuszczu energii oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), w tym kwasu linolowego (omega-6) i α-linolenowego (omega-3). Stanowi podstawę wielu preparatów, zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi olejami (np. MCT, olej z oliwek, olej rybi), co pozwala na optymalizację profilu kwasów tłuszczowych i dostosowanie do potrzeb metabolicznych pacjentów. Energia pochodząca z tłuszczów w tych emulsjach stanowi zwykle 30-50% całkowitej wartości energetycznej, co umożliwia właściwy bilans z węglowodanami i białkami. Wskazania do stosowania obejmują pacjentów z niewydolnością przewodu pokarmowego, przeciwwskazaniami do żywienia doustnego lub dojelitowego, stany kataboliczne o różnym nasileniu, niedobory NNKT, a także żywienie noworodków, wcześniaków, pacjentów chirurgicznych i onkologicznych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zwyrodnieniowa stawów, emulsja tłuszczowa, kacheksja, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, niedobór NNKT, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, niezbędne kwasy tłuszczowe, ostra niewydolność jelit, profil kwasów tłuszczowych, przetoka przewodu pokarmowego, stan kataboliczny, terapia żywieniowa, triglicerydy MCT, wcześniaki, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia wchłaniania tłuszczów, zapalenie trzustki, zespół jelita drażliwego, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe, żywienie wcześniaków