lipoproteina X

Lipoproteina X (Lp-X) to nietypowa cząsteczka lipoproteinowa, która pojawia się w surowicy krwi pacjentów z cholestazą, zwłaszcza w przypadku cholestazy wewnątrzwątrobowej. Jest ona bogata w fosfolipidy i wolny cholesterol, natomiast zawiera bardzo niewielkie ilości estrów cholesterolu i trójglicerydów.

Strukturalnie Lp-X różni się od innych lipoprotein, ponieważ nie posiada typowego rdzenia hydrofobowego. Zamiast tego, składa się głównie z dwuwarstwy fosfolipidowej z wbudowanym wolnym cholesterolem. Jako białka strukturalne zawiera głównie albuminę i apolipoproteinę C, natomiast brakuje w niej apolipoproteiny B, charakterystycznej dla LDL.

Obecność lipoproteiny X w surowicy krwi jest ważnym biomarkerem diagnostycznym w chorobach wątroby związanych z cholestazą. Jej wykrycie może wspierać diagnozę pierwotnej żółciowej marskości wątroby, pierwotnego stwardniającego zapalenia dróg żółciowych czy innych stanów chorobowych przebiegających z zastojem żółci. Lp-X przyczynia się również do powstawania żółtaczki i świądu skóry u pacjentów z cholestazą.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Kwas linolowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Kwas linolowy, jako niezbędny wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, jest kluczowym składnikiem emulsji tłuszczowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, obecnym m.in. w preparatach Lipidem, Lipofundin MCT/LCT 10% i 20%. Podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie stężenia triglicerydów w surowicy, zwłaszcza u noworodków, niemowląt, pacjentów z zaburzeniami metabolizmu tłuszczów oraz osób z ryzykiem hiperlipidemii. Progi interwencji obejmują stężenia triglicerydów powyżej 4,6 mmol/l (400 mg/dl) u dorosłych, z przerwaniem infuzji przy przekroczeniu 11,4 mmol/l (1000 mg/dl), natomiast u niemowląt dawkę należy rozważyć do zmniejszenia już przy 2,8 mmol/l (250 mg/dl). W trakcie podawania preparatów należy także kontrolować elektrolity, bilans płynów, równowagę kwasowo-zasadową, morfologię, parametry krzepnięcia oraz funkcję wątroby, nerek i układu sercowo-naczyniowego. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z niewydolnością nerek, cukrzycą, zapaleniem trzustki, zaburzeniami wątroby, niedoczynnością tarczycy, posocznicą oraz zespołem metabolicznym, ze względu na ryzyko zaburzeń metabolizmu lipidów i konieczność częstszej kontroli stężeń triglicerydów.
dehydrogenaza mleczanowa, emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kwas linolowy, kwasica metaboliczna, lipoproteina X, morfologia krwi, ostre zapalenie trzustki, parametry krzepnięcia, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, triglicerydy w surowicy, wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, zaburzenie metabolizmu tłuszczów, zatorowość, zespół metaboliczny, złożona hiperlipidemia, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Preparat Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do żywienia pozajelitowego zawierająca trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (MCT) oraz olej sojowy, dostarczająca niezbędnych kwasów tłuszczowych: linolowego (48-58 g/1000 ml) i α-linolenowego (5-11 g/1000 ml). Emulsja ma wartość energetyczną 8095 kJ (1935 kcal) i osmolarność teoretyczną 380 mOsm/l. Podawanie preparatu wymaga monitorowania poziomu triglicerydów w osoczu, z koniecznością dostosowania prędkości infuzji przy stężeniu >4,6 mmol/l oraz przerwania infuzji w przypadku ostrej hiperlipidemii (>11,4 mmol/l). Przed terapią należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe i kwasowo-zasadowe, a w trakcie monitorować gospodarkę wodno-elektrolitową, równowagę kwasowo-zasadową oraz funkcje układu sercowo-naczyniowego. Długotrwałe stosowanie wymaga kontroli układu krzepnięcia, czynności szpiku i wątroby.
czynność wątroby, emulsja oleju w wodzie, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, leukocyty, lipoproteina X, nadwrażliwość, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, ostra hiperlipidemia, płytki krwi, reakcja alergiczna, równowaga kwasowo-zasadowa, szpik kostny, triglicerydy w surowicy, trójglicerydy MCT, układ krzepnięcia, układ sercowo-naczyniowy, wolne kwasy tłuszczowe, zator, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lipofundin MCT/LCT 20%

Lipofundin MCT/LCT 20% to emulsja do infuzji zawierająca po 100 mg/ml oleju sojowego i trójglicerydów o średniej długości łańcucha, stosowana jako źródło lipidów w żywieniu pozajelitowym. Terapia wymaga ścisłego monitorowania poziomu triglicerydów w osoczu, z zaleceniem redukcji prędkości infuzji przy stężeniu >4,6 mmol/l oraz natychmiastowego przerwania podawania przy ostrej hiperlipidemii (>11,4 mmol/l). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wyrównanie zaburzeń elektrolitowych i równowagi kwasowo-zasadowej. W trakcie leczenia należy kontrolować gospodarkę wodno-elektrolitową, równowagę kwasowo-zasadową oraz funkcję układu sercowo-naczyniowego, a w przypadku długotrwałego stosowania także parametry koagulologiczne, morfologię krwi oraz funkcję wątroby. Należy zwracać uwagę na rzadkie reakcje alergiczne, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na białka sojowe lub lecytynę jajową, i w razie objawów takich jak gorączka, dreszcze, wysypka czy duszności natychmiast przerwać infuzję i wdrożyć leczenie przeciwalergiczne.
czynność wątroby, emulsja oleju w wodzie, enzymy wątrobowe, fosfolipidy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipertriglicerydemia, kwasica metaboliczna, lipoproteina X, ostra hiperlipidemia, parametry koagulologiczne, równowaga kwasowo-zasadowa, szpik kostny, triglicerydy w osoczu, trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, układ krzepnięcia, układ sercowo-naczyniowy, wolne kwasy tłuszczowe, złamanie emulsji, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lipofundin MCT/LCT 10%

Lipofundin MCT/LCT 10% to emulsja lipidowa do żywienia pozajelitowego, zawierająca 50 g oleju sojowego oraz 50 g triglicerydów nasyconych kwasów tłuszczowych na litr, dostarczająca 1035 kcal/l (4330 kJ/l). Produkt stanowi źródło niezbędnych kwasów tłuszczowych, w tym kwasu linolowego (24,0-29,0 g/l) i α-linolenowego (2,5-5,5 g/l). Podczas infuzji konieczne jest regularne monitorowanie poziomu triglicerydów w osoczu, gospodarki wodno-elektrolitowej, równowagi kwasowo-zasadowej oraz funkcji układu sercowo-naczyniowego. W przypadku długotrwałego stosowania należy dodatkowo kontrolować układ krzepnięcia, czynność szpiku kostnego oraz wątroby. Przekroczenie stężenia triglicerydów powyżej 4,6 mmol/l wymaga zmniejszenia prędkości infuzji, a poziom >11,4 mmol/l (1000 mg/dl) stanowi wskazanie do natychmiastowego przerwania podawania.
emulsja do infuzji, funkcja wątroby, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, kwas linolowy, kwas α-linolenowy, kwasica metaboliczna, lipoproteina X, olej sojowy oczyszczony, osmolarność, ostra hiperlipidemia, reakcja nadwrażliwości, równowaga kwasowo-zasadowa, szpik kostny, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, triglicerydy w osoczu, układ krzepnięcia, układ sercowo-naczyniowy, wolne kwasy tłuszczowe, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zator naczyniowy, złamanie emulsji, żywienie pozajelitowe

lipoproteina X

Powiązane wpisy

Kwas linolowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Trójglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Specjalne ostrzeżenia – Lipofundin MCT/LCT 20%

Specjalne ostrzeżenia – Lipofundin MCT/LCT 10%