trakcyjne odwarstwienie siatkówki

Trakcyjne odwarstwienie siatkówki to rodzaj odwarstwienia, w którym siatkówka jest odciągana od naczyniówki na skutek działania sił pociągających z ciała szklistego lub błon włóknistych. W przeciwieństwie do odwarstwienia przedarciowego, w tym przypadku nie dochodzi do powstania rozdarcia siatkówki, przez które płyn mógłby przedostawać się pod nią.

Najczęstszą przyczyną trakcyjnego odwarstwienia siatkówki jest proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, w której dochodzi do powstawania nieprawidłowych naczyń i błon włóknisto-naczyniowych, które kurczą się i ciągną siatkówkę. Inne przyczyny to urazy gałki ocznej, retinopatia wcześniacza, czy zaawansowane stany zapalne.

Diagnostyka obejmuje badanie dna oka, ultrasonografię gałki ocznej oraz optyczną koherentną tomografię (OCT). Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne i polega na wykonaniu witrektomii, czyli usunięciu ciała szklistego wraz z błonami pociągającymi siatkówkę, co pozwala na jej ponowne przyleganie. W przypadkach zaawansowanych konieczne może być zastosowanie oleju silikonowego lub gazu jako wypełnienia oka.

Rokowanie zależy od czasu trwania odwarstwienia, jego rozległości oraz choroby podstawowej. Trakcyjne odwarstwienie siatkówki nieleczone prowadzi do pogorszenia ostrości wzroku, a w zaawansowanych przypadkach do całkowitej utraty widzenia w chorym oku.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Epidemiologia

Odwarstwienie siatkówki (RRD) to poważne schorzenie okulistyczne, którego roczna zapadalność wynosi około 6,3-17,9 na 100 000 osób, z wyższą częstością w Europie i regionie Zachodniego Pacyfiku. Ryzyko całkowite w ciągu życia szacuje się na 1:300, wzrastające do 3% w wieku 85 lat, a po incydencie w jednym oku ryzyko w drugim oku wynosi około 10%. Najczęściej dotyczy osób w wieku 40-70 lat, z bimodalnym rozkładem zachorowań – młodsze osoby z wysoką krótkowzrocznością i urazami oraz starsze między 60. a 69. rokiem życia. Kluczowymi czynnikami ryzyka są krótkowzroczność (zwłaszcza >3 dioptrii, gdzie ryzyko RRD wzrasta nawet 39-krotnie do 868,83 na 100 000 osobolat), wcześniejsza operacja zaćmy (ryzyko do 1%, wzrastające po kapsulotomii laserowej Nd:YAG), urazy oka, zwyrodnienie typu kratowego, rodzinne występowanie oraz choroby współistniejące jak cukrzyca czy zapalenia błony naczyniowej. Epidemiologia wskazuje na różnice w ryzyku w zależności od płci i pochodzenia etnicznego, choć dane są niejednoznaczne.
badanie dna oka, depresja twardówki, krótkowzroczność, krwotok do ciała szklistego, nabłonek barwnikowy siatkówki, odłączenie ciała szklistego, odwarstwienie ciała szklistego, odwarstwienie naczyniówki, plomba nadtwardówkowa, proliferacyjna witreoretinopatia, przedarcie siatkówki, retinopatia wcześniaków, rhegmatogenne odwarstwienie siatkówki, trakcja szklistkowo-siatkówkowa, trakcyjne odwarstwienie siatkówki, usunięcie zaćmy, witrektomia przez pars plana, zapalenie błony naczyniowej, zespół Sticklera, zwyrodnienie plamki żółtej
Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Zapobieganie i profilaktyka

Odwarstwienie siatkówki stanowi poważne zagrożenie dla widzenia, wynikające z oddzielenia siatkówki od naczyniówki. Profilaktyka opiera się na regularnych, kompleksowych badaniach okulistycznych z rozszerzeniem źrenicy, szczególnie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby po operacji zaćmy, z wysoką krótkowzrocznością (>3 dioptrie), cukrzycą czy przebytym urazem oka. Kluczowe jest wczesne wykrycie zmian siatkówkowych (przedarcia, ścieńczenia) i zastosowanie profilaktycznego leczenia laserowego (fotokoagulacja) lub krioterapii, które wykazują skuteczność powyżej 95% w zapobieganiu progresji do pełnego odwarstwienia. Wskazane jest także stosowanie ochrony oczu podczas aktywności narażonych na urazy oraz kontrola chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze i hipercholesterolemia, które zwiększają ryzyko odwarstwienia typu trakcyjnego.
błyski światła, ciśnienie tętnicze, fotokoagulacja laserowa, fotopsja, krioterapia, laseroterapia, metamorfopsja, męty w polu widzenia, odłączenie ciała szklistego, odwarstwienie siatkówki, olbrzymie przedarcie siatkówki, operacja wewnątrzgałkowa, operacja zaćmy, plomba nadtwardówkowa, przedarcie siatkówki, retinopatia cukrzycowa, siatkówka obwodowa, trakcja szklistkowo-siatkówkowa, trakcyjne odwarstwienie siatkówki, wysoka krótkowzroczność, zespół Sticklera, zwyrodnienie kraciaste
Leksykon chorób i schorzeń
Retinopatia cukrzycowa – Leczenie

Retinopatia cukrzycowa jest poważnym powikłaniem cukrzycy, które może prowadzić do utraty wzroku. Podstawą leczenia jest ścisła kontrola glikemii, utrzymanie poziomu HbA1c w zakresie 6-7% oraz ciśnienia tętniczego, co znacząco zmniejsza ryzyko progresji choroby. W zaawansowanych stadiach, takich jak obrzęk plamki żółtej (DME) czy proliferacyjna retinopatia cukrzycowa (PDR), stosuje się iniekcje doszklistkowe leków anty-VEGF (np. ranibizumab, aflibercept, faricimab), które poprawiają ostrość wzroku o 8-12 liter w testach wizualnych. Alternatywnie lub uzupełniająco stosuje się iniekcje kortykosteroidów (triamcynolon, implanty deksametazonu lub fluocinolonu), które dają średnią poprawę o 7 liter, jednak wiążą się z ryzykiem zaćmy i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Fotokoagulacja laserowa, zarówno ogniskowa w DME, jak i panretinalna (PRP) w PDR, pozostaje ważnym elementem terapii, zmniejszając ryzyko umiarkowanej utraty wzroku o około 50% oraz ciężkiej utraty wzroku o ponad 50% odpowiednio.
aflibercept, angiografia fluoresceinowa, bariera krew-siatkówka, bewacyzumab, ciało szkliste, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, faricimab, fotokoagulacja laserowa, implant deksametazonu, inhibitory VEGF, iniekcja doszklistkowa, komórki macierzyste, neowaskularyzacja, nieprawidłowe naczynia krwionośne, nieproliferacyjna retinopatia cukrzycowa, obrzęk plamki żółtej, odwarstwienie siatkówki, olej silikonowy, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, poziom HbA1c, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, ranibizumab, retinopatia cukrzycowa, terapia genowa, trakcyjne odwarstwienie siatkówki, triamcynolon, witrektomia, zaćma
Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Patofizjologia i mechanizm

Urazy oczu, stanowiące istotną przyczynę jednoocznej utraty widzenia, dzielą się na urazy otwarte (penetrujące i perforujące) oraz zamknięte, z przewagą tych drugich (80,3%). Kluczowa jest klasyfikacja według Birmingham Eye Trauma Terminology (BETT), uwzględniająca lokalizację i mechanizm urazu, co wpływa na rokowanie i strategię terapeutyczną. Urazy tępe mogą prowadzić do podwichnięcia soczewki, odwarcia siatkówki, neuropatii nerwu wzrokowego oraz krwotoków, natomiast urazy penetrujące często związane są z ciałami obcymi wewnątrzgałkowymi (do 40% przypadków) i wysoką prędkością pocisków. Urazy chemiczne, zwłaszcza alkaliczne, powodują głębokie uszkodzenia rogówki i siatkówki, z udziałem mediatorów zapalnych takich jak TNF-alfa, co prowadzi do neurodegeneracji. Uszkodzenia bariery krew-siatkówka inicjują procesy zapalne i proliferacyjne (PVR), z udziałem czynników wzrostu (PDGF, HGF, TGF-β, CTGF, VEGF), które determinują przebieg gojenia i powikłań.
bariera krew-siatkówka, bliznowacenie rogówki, ciało obce wewnątrzgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, czynnik martwicy nowotworów alfa, hyphema, jaskra pourazowa, kantotomia boczna, krwotok do ciała szklistego, nerw wzrokowy, płytkopochodny czynnik wzrostu, podwichnięcie soczewki, symblefaron, trakcyjne odwarstwienie siatkówki, uraz chemiczny oka, uraz otwartej gałki ocznej, uraz penetrujący, uraz perforujący, uraz tępy, uraz zamkniętej gałki ocznej, zespół przedziału oczodołowego

trakcyjne odwarstwienie siatkówki

Powiązane wpisy

Odwarstwienie siatkówki – Epidemiologia

Odwarstwienie siatkówki – Zapobieganie i profilaktyka

Retinopatia cukrzycowa – Leczenie

Urazy oczu – Patofizjologia i mechanizm