uraz penetrujący
Uraz penetrujący to rodzaj obrażenia, w którym ciało obce (np. nóż, pocisk, odłamek) narusza ciągłość powłok ciała i wnika do tkanek lub jam ciała. Jest to stan nagły wymagający szybkiej interwencji medycznej ze względu na wysokie ryzyko uszkodzenia struktur wewnętrznych, krwawienia oraz infekcji.
Diagnostyka urazów penetrujących obejmuje ocenę kliniczną oraz badania obrazowe (RTG, USG, tomografia komputerowa), które pozwalają określić tor przebiegu przedmiotu penetrującego oraz ocenić zakres uszkodzeń narządów wewnętrznych. W przypadku urazów penetrujących klatki piersiowej szczególnej uwagi wymagają potencjalne uszkodzenia płuc, serca, dużych naczyń i przepony.
Postępowanie z pacjentem z urazem penetrującym opiera się na protokołach ATLS (Advanced Trauma Life Support) i zależy od lokalizacji oraz charakteru urazu. Obejmuje stabilizację stanu pacjenta, ocenę drożności dróg oddechowych, wydolności oddechowej i krążenia. W przypadku aktywnego krwawienia kluczowe jest szybkie opanowanie utraty krwi oraz chirurgiczne zaopatrzenie rany, które może obejmować zarówno proste zeszycie rany, jak i rozległe zabiegi operacyjne.
Powikłania urazów penetrujących mogą obejmować wstrząs krwotoczny, infekcje (w tym zapalenie otrzewnej czy ropień), niewydolność wielonarządową oraz zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC). Rokowanie zależy od lokalizacji urazu, czasu od urazu do podjęcia leczenia, obecności uszkodzeń narządów wewnętrznych oraz doświadczenia zespołu terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel naskórkowa – Patofizjologia i mechanizm
Torbiel naskórkowa (cystis epidermalis) to łagodna zmiana podskórna powstająca w wyniku proliferacji komórek naskórkowych w obrębie skóry właściwej, najczęściej z górnej części mieszka włosowego (lejka). Charakteryzuje się wyściółką nabłonka wielowarstwowego płaskiego, który produkuje keratynę gromadzącą się w jamie torbieli jako gęsta, żółtawa masa. Patogeneza obejmuje zaczopowanie ujścia mieszka włosowego, proliferację komórek naskórkowych i brak komunikacji z powierzchnią skóry, co prowadzi do tworzenia torbieli. Wtórne torbiele mogą powstawać po urazach lub zabiegach chirurgicznych, a także u pacjentów z trądzikiem pospolitym, gdzie uszkodzenie mieszków włosowych sprzyja ich powstawaniu. W badaniach immunohistochemicznych wykazano ekspresję cytokeratyn 1 i 10, a także obecność keratohialiny i rogowacenie naskórkowe. Torbiele mogą ulegać zapaleniu, zwłaszcza po pęknięciu, co prowadzi do reakcji zapalnej i ryzyka infekcji beztlenowej. Rzadko obserwuje się złośliwą transformację do raka płaskonabłonkowego lub podstawnokomórkowego, z częstością 0,011-0,045%.
antygen karcinoembrionalny, hialuronidaza, inhibitor BRAF, jednostka włosowo-łojowa, kolagenaza, kwas hialuronowy, mieszek włosowy, nabłonek wielowarstwowy płaski, promieniowanie ultrafioletowe, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja zapalna, skóra właściwa, terapia enzymatyczna, torbiel naskórkowa, torbiel włączeniowa naskórka, trądzik pospolity, uraz penetrujący, uszkodzenie słoneczne, wirus brodawczaka ludzkiego, zaczopowanie mieszka włosowego, zaskórnik, złuszczanie - Leksykon chorób i schorzeń
Pęknięta śledziona – Etiologia i przyczyny
Pęknięcie śledziony jest stanem zagrożenia życia, najczęściej wynikającym z urazów tępych, które stanowią 50-75% przypadków, z dominującą etiologią wypadków komunikacyjnych oraz bezpośrednich urazów lewego górnego kwadrantu brzucha. Rzadziej spotykane są urazy penetrujące (około 9%). Spontaniczne pęknięcie śledziony, stanowiące mniejszość przypadków, jest zwykle związane z patologią narządu, w tym nowotworami hematologicznymi i pierwotnymi (30%), infekcjami (30%) takimi jak mononukleoza zakaźna (0,1-0,5% pacjentów), malaria czy cytomegalowirus, chorobami zapalnymi (15%), lekami (10%) oraz przyczynami mechanicznymi (7%). Splenomegalia, obecna w około 95% spontanicznych przypadków, znacząco zwiększa ryzyko pęknięcia poprzez osłabienie torebki śledziony.
antybiotykoterapia profilaktyczna, antykoagulant, bakteria otoczkowa, chłoniak rozlany z dużych komórek B, choroba Gauchera, choroba Niemanna-Picka, dur brzuszny, gruźlica, krwawienie do jamy brzusznej, krwiak podtorebkowy, lek przeciwpłytkowy, malaria, mononukleoza zakaźna, naczyniakomięsak, nadciśnienie wrotne, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór hematologiczny, pęknięta śledziona, przerzut nowotworowy, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, sferocytoza wrodzona, splenektomia, splenomegalia, spontaniczne pęknięcie śledziony, talasemia, tępy uraz jamy brzusznej, tętniak tętnicy śledzionowej, toczeń, tromboliza, uraz penetrujący, uszkodzenie jatrogenne, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs krwotoczny, zakażenie HIV, zakrzepica żyły wrotnej, zapalenie trzustki, zawał śledziony, złamanie żebra - Leksykon chorób i schorzeń
Urazowe uszkodzenie mózgu – Etiologia i przyczyny
Urazowe uszkodzenie mózgu (TBI) definiuje się jako uszkodzenie funkcji lub struktury mózgu spowodowane siłą zewnętrzną, obejmujące urazy penetrujące i niepenetrujące. Klasyfikacja TBI uwzględnia ciężkość urazu: łagodne (wstrząśnienie mózgu, >75% przypadków), umiarkowane oraz ciężkie, często związane z utratą przytomności i śpiączką. Uszkodzenia dzielą się na pierwotne (stłuczenia, krwawienia, uszkodzenia neuronalne) oraz wtórne (obrzęk mózgu, niedotlenienie, wzrost ciśnienia śródczaszkowego). Główne przyczyny TBI to upadki (48-50% hospitalizacji, szczególnie u osób >65 r.ż. i dzieci), wypadki komunikacyjne (14-20%), urazy sportowe (10-15%), przemoc (10-11%) oraz urazy bojowe. Mechanizmy uszkodzeń obejmują m.in. coup-contrecoup oraz rozlane uszkodzenie aksonalne (DAI), które jest charakterystyczne dla urazów z gwałtownym przyspieszeniem-hamowaniem i może prowadzić do trwałej niepełnosprawności.
choroba Alzheimera, ciśnienie śródczaszkowe, gen APOE-e4, hipoksja mózgu, krwawienie śródczaszkowe, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok podtwardówkowy, mechanizm coup-contrecoup, obrzęk mózgu, padaczka pourazowa, przewlekła encefalopatia pourazowa, rozlane uszkodzenie aksonalne, stłuczenie mózgu, upadek z wysokości, uraz niepenetrujący, uraz penetrujący, urazowe uszkodzenie mózgu, uszkodzenie tkanki mózgowej, wgłobienie mózgu, wstrząśnienie mózgu, zaburzenie lękowe, zespół dziecka potrząsanego, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Pęknięta błona bębenkowa (perforacja błony bębenkowej) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Perforacja błony bębenkowej, będąca ubytkiem w cienkiej tkance oddzielającej przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego, charakteryzuje się zazwyczaj korzystnym rokowaniem. Spontaniczne gojenie występuje w około 94% przypadków perforacji traumatycznych, zwłaszcza gdy ubytek jest niewielki, a pacjent młody. Małe perforacje zamykają się zwykle w ciągu 3-4 tygodni, a większość goi się całkowicie w ciągu 2 miesięcy. Czynniki wpływające na tempo gojenia to rozmiar i lokalizacja perforacji, wiek pacjenta, obecność infekcji wtórnej oraz mechanizm urazu, przy czym urazy penetrujące i płukanie ucha zwiększają ryzyko braku samoistnego zamknięcia. Utrata słuchu związana z perforacją jest najczęściej tymczasowa i ustępuje po wygojeniu, choć w rzadkich przypadkach przewlekła perforacja może prowadzić do trwałej dysfunkcji słuchu.
- Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Diagnostyka i diagnoza
Urazy oczu obejmują szerokie spektrum uszkodzeń, takich jak urazy penetrujące, otwartego gałki ocznej, tępe, chemiczne, termiczne oraz związane z promieniowaniem. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i natychmiastowa konsultacja okulistyczna w przypadku objawów alarmujących, takich jak znaczny ból, zaburzenia widzenia, obecność ciała obcego, krwawienie w oku czy deformacje źrenicy. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu ostrości wzroku, ocenie źrenic, ruchomości gałek ocznych, badaniu w lampie szczelinowej z barwnikiem fluoresceinowym oraz pomiarze ciśnienia wewnątrzgałkowego. W przypadku podejrzenia urazu otwartej gałki ocznej badanie należy przerwać i skierować pacjenta na pilną konsultację okulistyczną. Test Seidela oraz gonioskopia są pomocne w ocenie uszkodzeń rogówki i kąta przesączania. W diagnostyce obrazowej stosuje się tomografię komputerową (TK), rezonans magnetyczny (MRI), zdjęcia rentgenowskie oraz ultrasonografię (USG B-scan, ultrabiomikroskopia, POCUS), które charakteryzują się wysoką czułością (95,7–100%) i swoistością (98,7–99,8%) w wykrywaniu urazów, z wyjątkiem odwarstwienia siatkówki (czułość 88,9%).
angiografia fluoresceinowa, autofluorescencja dna oka, badanie dna oka, badanie źrenicy, ból oka, ciało obce, elektrookulografia, elektroretinogram, gonioskopia, hyphema, jaskra wtórna, krwiak pozagałkowy, krwotok do przedniej komory oka, lampa szczelinowa, OCT, odwarstwienie siatkówki, oparzenie termiczne, ostrość wzroku, rezonans magnetyczny głowy, tonometria, uraz chemiczny, uraz oka, uraz otwartej gałki ocznej, uraz penetrujący, uraz tępy, USG oka, uszkodzenie gałki ocznej, uszkodzenie oka, utrata widzenia, zaburzenie widzenia - Leksykon chorób i schorzeń
Pęknięta śledziona – Epidemiologia
Pęknięta śledziona jest najczęstszym uszkodzeniem narządu miąższowego jamy brzusznej, stanowiącym około 25% przypadków tępych urazów jamy brzusznej w ośrodkach urazowych poziomu I. Epidemiologicznie dominuje populacja mężczyzn (proporcja 2:1), szczególnie w wieku 18-34 lat. Urazy komunikacyjne odpowiadają za 50-75% przypadków, a inne przyczyny to urazy sportowe, upadki i urazy w miejscu pracy. Samoistne pęknięcia śledziony, choć rzadsze, związane są z chorobami powodującymi splenomegalię (np. mononukleoza zakaźna, białaczka, malaria) oraz nowotworami i zakażeniami. Śmiertelność w izolowanych urazach śledziony wynosi około 5,4%, natomiast w samoistnych pęknięciach wzrasta do 12-20%. Opóźnione pęknięcia charakteryzują się śmiertelnością 5-15%, a w przypadku pęknięcia tętniaków tętnicy śledzionowej sięga 25%. Uszkodzenia naczyniowe, takie jak pseudotętniaki, występują u 8,3-14,5% pacjentów z urazem śledziony, a ich opóźnione formy notuje się w 3-20% przypadków.
angioembolizacja, badanie FAST, embolizacja tętnicy śledzionowej, gorączka denga, leczenie zachowawcze, mononukleoza zakaźna, niestabilność hemodynamiczna, pęknięta śledziona, powiększenie śledziony, przetoka tętniczo-żylna, samoistne pęknięcie śledziony, splenektomia, splenomegalia, tępy uraz jamy brzusznej, tętniak tętnicy śledzionowej, toczeń rumieniowaty układowy, tomografia komputerowa, ultrasonografia z kontrastem, uraz komunikacyjny, uraz penetrujący, uszkodzenie śledziony, wstrząs krwotoczny - Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Urazy oczu obejmują szeroki zakres uszkodzeń, od siniaków i abrazyj rogówki po urazy penetrujące i oparzenia chemiczne, które mogą prowadzić do czasowego lub trwałego upośledzenia widzenia. Rocznie w USA odnotowuje się około 2,5 miliona takich przypadków, z czego urazy oczu są najczęstszą przyczyną trwałej utraty wzroku u dzieci w wieku 0-4 lat. Diagnostyka powinna obejmować ocenę ostrości wzroku, ruchomości gałki ocznej, pól widzenia, źrenic, powiek, spojówek, rogówki, przedniej komory, tęczówki oraz dna oka, a także badanie palpacyjne oczodołu i ewentualne pomiary ciśnienia śródgałkowego. W przypadku podejrzenia urazu penetrującego należy przerwać badanie i natychmiast skierować pacjenta do okulisty, stosując osłonę ochronną na oko i wykonując tomografię komputerową oczodołu, jeśli istnieje ryzyko obecności ciała obcego. Leczenie różni się w zależności od rodzaju urazu i może obejmować płukanie oka (np. w oparzeniach chemicznych przez 15-20 minut), stosowanie leków przeciwbólowych, antybiotyków miejscowych, kropli nawilżających oraz, w cięższych przypadkach, interwencje chirurgiczne.
abrazja rogówki, bliznowacenie, ciało obce rogówki, fotopsja, gałka oczna, krwiak przedniej komory oka, okulista, oparzenie oka, optometrysta, podwójne widzenie, przednia komora oka, rogówka, spojówka, tęczówka, twardówka, uraz chemiczny, uraz oka, uraz otwartej gałki ocznej, uraz penetrujący, uraz powieki, uraz tępy, wytrzeszcz, zadrapanie rogówki, złamanie oczodołu - Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Zapobieganie i profilaktyka
Urazy oczu stanowią istotny problem zdrowotny, dotykający rocznie około 2,5 miliona osób w USA, z czego niemal milion doświadcza trwałej utraty wzroku. Profilaktyka opiera się na hierarchii kontroli (HOC), gdzie priorytetem jest eliminacja zagrożeń, zastąpienie niebezpiecznych substancji, zastosowanie środków inżynieryjnych, administracyjnych oraz indywidualnej ochrony oczu (okulary ochronne, gogle). W miejscu pracy codziennie dochodzi do około 2000 urazów oczu, generujących koszty przekraczające 3 miliony dolarów rocznie. Odpowiednia ochrona oczu, zgodna z normami ANSI Z87.1 lub AS/NZS 1337.6, może zmniejszyć ryzyko urazów nawet o 90%. W domu, gdzie dochodzi do niemal połowy urazów, zaleca się stosowanie okularów ochronnych spełniających normy ANSI, szczególnie podczas prac domowych, ogrodowych i z użyciem narzędzi elektrycznych. Dzieci, jako grupa szczególnie narażona, powinny nosić okulary ochronne z soczewkami poliwęglanowymi podczas sportów i unikać kontaktu z niebezpiecznymi substancjami oraz fajerwerkami.
Amerykańska Akademia Okulistyki, badanie wzroku, ciało obce w oku, jaskra, niedowidzenie, nowotwór oka, odwarstwienie siatkówki, okulary ochronne, okulista, osłona twarzy, ostrość wzroku, promieniowanie UV, promieniowanie UVA i UVB, rogówka, słabe widzenie, ślepota jednooczna, uraz chemiczny oka, uraz oka, uraz penetrujący, uraz penetrujący oka, utrata wzroku, zaćma, zadrapanie rogówki, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Etiologia i przyczyny
Urazy oczu stanowią istotny problem zdrowotny, dotykający rocznie około 2,5 miliona osób globalnie, z czego 100 000 przypadków odnotowuje się w USA. Dominują urazy mechaniczne, zarówno tępe (np. siniaki, krwawienia wewnątrzgałkowe, złamania oczodołu), jak i penetrujące (przerwanie ciągłości rogówki lub twardówki). Urazy chemiczne, szczególnie zasadowe, powodują głębokie uszkodzenia tkanek oka, a oparzenia termiczne i promieniowanie UV (np. keratitis photoelectrica) stanowią dodatkowe zagrożenia. W środowisku pracy urazy oczu są częste, zwłaszcza w sektorach produkcji, budownictwa i rolnictwa, gdzie dominują latające odpryski i kontakt z chemikaliami. Ryzyko urazów zwiększa brak stosowania środków ochrony oczu (PED), co jest związane z barierami takimi jak dyskomfort, koszty i niska świadomość. Dzieci i osoby starsze są szczególnie narażone na urazy w domu i podczas aktywności rekreacyjnych, a upadki stanowią główną przyczynę hospitalizacji z powodu urazów oczu u osób powyżej 60. roku życia.
abrazja rogówki, bliznowacenie oka, infekcja oka, infekcja pooperacyjna, jaskra, jaskra pourazowa, krwawienie wewnątrzgałkowe, krwiak pozagałkowy, oparzenie chemiczne, otarcie rogówki, perforacja gałki ocznej, promieniowanie ultrafioletowe, przemieszczenie soczewki, ślepota, substancja chemiczna, tęczówka, uraz chemiczny, uraz mechaniczny, uraz oka, uraz penetrujący, uraz sportowy, uraz tępy, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki fotoelektryczne, zapalenie spojówek, złamanie oczodołu, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon chorób i schorzeń
Zgorzel – Etiologia i przyczyny
Zgorzel (gangrena) to stan patologiczny charakteryzujący się martwicą tkanek spowodowaną niedokrwieniem lub zakażeniem bakteryjnym. Główne mechanizmy etiopatogenetyczne obejmują niedokrwienie wynikające z miażdżycy, choroby tętnic obwodowych, cukrzycy, zakrzepów czy chorób naczyń (np. Raynauda, Buergera) oraz zakażenia bakteryjne, w tym szczególnie groźną zgorzel gazową wywołaną przez Clostridium perfringens i inne bakterie beztlenowe. Zgorzel sucha to martwica skrzepowa rozwijająca się w wyniku przewlekłego niedokrwienia, natomiast zgorzel wilgotna i gazowa wiążą się z infekcją bakteryjną i mają gorsze rokowanie, z wysoką śmiertelnością sięgającą do 25-100% w przypadku zgorzeli gazowej. Czynniki ryzyka to m.in. cukrzyca (20-70% przypadków zgorzeli Fourniera), palenie tytoniu, immunosupresja, otyłość, niewydolność nerek oraz wiek powyżej 60 lat.
choroba Buergera, choroba Raynauda, choroba tętnic obwodowych, Clostridium perfringens, cukrzyca, Escherichia coli, gronkowiec złocisty, hiperlipidemia, martwica mięśni, martwica skrzepowa, martwica tkanek, martwicze zapalenie powięzi, miażdżyca naczyń, mikrokrążenie, neuropatia, neutropenia, niedokrwienie tkanek, niedotlenienie tkanek, odmrożenie, paciorkowiec grupy A, pałeczka okrężnicy, posocznica, powikłanie pooperacyjne, ropień okołoodbytniczy, Staphylococcus aureus, uraz penetrujący, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg moczowych, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zgorzel, zgorzel Fourniera, zgorzel gazowa, zgorzel sucha, zgorzel wilgotna, złamanie otwarte - Leksykon chorób i schorzeń
Urazy oczu – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Urazy oczu, zwłaszcza otwartej gałki ocznej, stanowią poważne wyzwanie kliniczne ze względu na wysokie ryzyko długotrwałej niepełnosprawności wzrokowej. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są początkowa ostrość wzroku, obecność względnego dośrodkowego defektu źrenicznego (RAPD), mechanizm urazu, lokalizacja rany oraz powikłania takie jak zapalenie wnętrza gałki ocznej, odwarstwienie siatkówki i wielokrotne operacje. Modele prognostyczne, takie jak Ocular Trauma Score (OTS), wykorzystujące sześć zmiennych (m.in. początkową ostrość wzroku, RAPD, pęknięcie gałki ocznej, zapalenie wnętrza gałki ocznej, uraz perforujący, odwarstwienie siatkówki), umożliwiają realistyczne przewidywanie końcowej ostrości wzroku i wspierają decyzje terapeutyczne. W badaniach wykazano, że OTS przewyższa model CART pod względem dokładności prognostycznej, a nowoczesne metody uczenia maszynowego, takie jak sztuczne sieci neuronowe (ANN) czy model VisionGo, dodatkowo poprawiają precyzję prognozowania wyników po witrektomii u pacjentów z urazem otwartej gałki ocznej i brakiem poczucia światła (OGI-NLP). Dla populacji pediatrycznej opracowano dedykowane narzędzia prognostyczne, takie jak Toddlers Ocular Trauma Score (TOTS) i Pediatric Ocular Trauma Score (POTS), które wykazują wyższą skuteczność niż OTS w przewidywaniu wyników po urazach mechanicznych.
ciało obce wewnątrzgałkowe, Classification and Regression Tree, czerwony refleks, enukleacja, krwotok do ciała szklistego, krwotok do przedniej komory oka, model uczenia maszynowego, odwarstwienie naczyniówki, odwarstwienie siatkówki, ostrość wzroku, podwichnięcie soczewki, sztuczna sieć neuronowa, upośledzenie wzroku, uraz penetrujący, uraz perforujący, witrektomia, zaćma pourazowa, zapalenie ciała szklistego, zapalenie wnętrza gałki ocznej - Leksykon chorób i schorzeń
Iryt – Etiologia i przyczyny
Iryt, czyli zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka, jest najczęstszą formą zapalenia błony naczyniowej, z około 50-70% przypadków o etiologii idiopatycznej. Idiopatyczny iryt może mieć charakter jednorazowy lub nawracający, a mechanizm jego powstawania często wiąże się z podłożem autoimmunologicznym. Drugą najczęstszą przyczyną jest obecność antygenu HLA-B27, która zwiększa ryzyko rozwoju irytu około 15-krotnie i odpowiada za 40-70% przypadków, charakteryzując się ostrym, jednostronnym przebiegiem i częstymi nawrotami. Inne istotne etiologie obejmują choroby autoimmunologiczne (np. seronegatywne spondyloartropatie, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, sarkoidozę, toczeń rumieniowaty układowy), infekcje (wirusy HSV, VZV, CMV; bakterie: kiła, gruźlica, borelioza; pasożyty: toksoplazmoza) oraz urazy oka, które odpowiadają za około 20% przypadków. Mechanizmy patogenetyczne obejmują reakcje nadwrażliwości, odkładanie kompleksów immunologicznych oraz miejscową odpowiedź zapalną indukowaną przez produkty martwicze i kontaminację mikrobiologiczną.
abrazja rogówki, antygen HLA-B27, bisfosfonian, borelioza, choroba autoimmunologiczna, choroba Behçeta, choroba kociego pazura, choroba Leśniowskiego-Crohna, cidofovir, fluorochinolon, gruźlica, histoplazmoza, idiopatyczny, inhibitor kinazy białkowej, inhibitor punktów kontrolnych, iryt, kandydoza, kiła, kompleks immunologiczny, lek antyangiogenny, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, oparzenie chemiczne, półpasiec oczny, rifabutyna, sarkoidoza, spondyloartropatia seronegatywna, stwardnienie rozsiane, sulfonamid, tępy uraz oka, toczeń rumieniowaty układowy, toksokaroza, toksoplazmoza, uraz penetrujący, wirus cytomegalii, wirus opryszczki pospolitej, wirus półpaśca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej, zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej oka, zapalenie tylnego odcinka błony naczyniowej, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa