ostre zapalenie dróg moczowych
Ostre zapalenie dróg moczowych (OZDM) to stan zapalny obejmujący układ moczowy, najczęściej spowodowany infekcją bakteryjną. Najczęstszym patogenem odpowiedzialnym za to schorzenie jest Escherichia coli, która odpowiada za około 70-95% przypadków. Inne częste patogeny to Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Enterococcus oraz Staphylococcus saprophyticus.
Klinicznie ostre zapalenie dróg moczowych charakteryzuje się dyzurią, częstomoczem, naglącym parciem na mocz, bólem w podbrzuszu oraz niekiedy krwiomoczem. W przypadku zajęcia górnych dróg moczowych (odmiedniczkowe zapalenie nerek) mogą wystąpić gorączka, ból w okolicy lędźwiowej oraz nudności i wymioty.
Diagnostyka OZDM obejmuje badanie ogólne moczu, w którym stwierdza się obecność leukocytów, bakterii oraz często erytrocytów. Posiew moczu pozwala na identyfikację patogenu i określenie jego wrażliwości na antybiotyki. W przypadkach niepowikłanych u kobiet, rozpoznanie można często postawić na podstawie objawów klinicznych i badania ogólnego moczu.
Leczenie obejmuje antybiotykoterapię empiryczną, najczęściej z zastosowaniem fluorochinolonów, kotrimoksazolu, fosfomycyny lub nitrofurantoiny. W przypadku pyelonephritis konieczne jest stosowanie antybiotyków o lepszej penetracji do tkanek nerek. Nawadnianie pacjenta, leczenie przeciwbólowe oraz monitorowanie odpowiedzi na leczenie stanowią istotne elementy postępowania terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Trimetoprim – Dawkowanie i sposób podawania
Trimetoprim stosowany jest zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z sulfametoksazolem (kotrimoksazol). W monoterapii u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat zaleca się dawkę 100-200 mg dwa razy na dobę, natomiast w leczeniu ostrych niepowikłanych zakażeń dróg moczowych – 200 mg co 12 godzin. Dzieci w wieku 6-12 lat otrzymują 2-4 mg/kg masy ciała dwa razy na dobę, a w profilaktyce nawracających zakażeń dróg moczowych dawkę 1-2 mg/kg masy ciała raz na dobę. W przypadku kotrimoksazolu dawkowanie jest uzależnione od postaci leku i wskazań klinicznych: zawiesina Biseptol (200 mg sulfametoksazolu + 40 mg trimetoprimu/5 ml) podawana jest co 12 godzin w dawkach od 2,5 ml u niemowląt (6 tygodni – 5 miesięcy) do 20 ml u dorosłych. Tabletki Biseptol dostępne są w dawkach 120, 480 i 960 mg (stosunek sulfametoksazolu do trimetoprimu 5:1), a standardowa dawka u dorosłych w zakażeniach dróg moczowych i przewodu pokarmowego wynosi 960 mg dwa razy na dobę przez 5-14 dni, w zależności od wskazania.
biegunka podróżnych, biseptol, dializa otrzewnowa, dysfagia, enteropatogenny E. coli, hemodializa, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, niewydolność nerek, ostre zapalenie dróg moczowych, preparat dożylny, profilaktyka zakażeń, przewlekłe zapalenie oskrzeli, roztwór do infuzji, Trimesan, Trimesolphar, trimetoprim, Urotrim, zakażenie dróg moczowych, zakażenie pałeczkami Shigella, zakażenie przewodu pokarmowego, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zapalenie ucha środkowego - Leksykon substancji czynnych
Sulfametoksazol – Dawkowanie i sposób podawania
Sulfametoksazol, najczęściej stosowany w połączeniu z trimetoprymem (kotrimoksazol), wykazuje zróżnicowane dawkowanie w zależności od wskazań klinicznych i postaci leku. U dorosłych standardowa dawka w zakażeniach dróg moczowych, przewodu pokarmowego i zaostrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli wynosi 960 mg kotrimoksazolu (800 mg sulfametoksazolu) dwa razy na dobę, natomiast w postaci zawiesiny doustnej Biseptol – 20 ml co 12 godzin (200 mg sulfametoksazolu/5 ml). W ciężkich zakażeniach dawkę można zwiększyć o 50% lub podać 30 ml zawiesiny co 12 godzin. W terapii dożylnej (Trimesolphar) stosuje się 2 ampułki (10 ml) co 12 godzin, co odpowiada 800 mg sulfametoksazolu na dawkę. W leczeniu Pneumocystis jirovecii zalecana dawka lecznicza wynosi 75-100 mg sulfametoksazolu/kg mc./dobę podawana co 6 godzin przez 14-21 dni, a profilaktycznie 800 mg sulfametoksazolu raz na dobę przez 7 dni. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do wieku, masy ciała lub powierzchni ciała, z maksymalną dawką dobową 1600 mg sulfametoksazolu, a u pacjentów z niewydolnością nerek dawka powinna być modyfikowana zgodnie z klirensem kreatyniny, z całkowitym przeciwwskazaniem przy klirensie <15 ml/min.
biegunka podróżnych, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zakażenie, dializa otrzewnowa, enteropatogenny E. coli, hemodializa, klirens kreatyniny, koncentrat do roztworu, kotrimoksazol, niewydolność nerek, ostre zapalenie dróg moczowych, pacjent dializowany, Pneumocystis jirovecii, pneumocystoza, postać dożylna, przewlekłe zapalenie oskrzeli, stężenie leku w surowicy, stężenie sulfametoksazolu, stężenie sulfametoksazolu w surowicy, sulfametoksazol, trimetoprim, zaburzenie czynności nerek, zakażenie dróg moczowych, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie Shigella, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Biseptol 480 400 mg + 80 mg
Biseptol (kotrimoksazol) jest dostępny w trzech dawkach: 120 mg (100 mg sulfametoksazolu + 20 mg trimetoprimu), 480 mg (400 mg + 80 mg) oraz 960 mg (800 mg + 160 mg). Dawkowanie zależy od rodzaju zakażenia, wieku i stanu klinicznego pacjenta. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w zakażeniach dróg moczowych, przewodu pokarmowego (Shigella) oraz zaostrzeniach przewlekłego zapalenia oskrzeli stosuje się 960 mg kotrimoksazolu 2 razy na dobę przez 5-14 dni, w zależności od wskazania. W ostrym, niepowikłanym zapaleniu dróg moczowych możliwa jest dawka jednorazowa 1920-2880 mg. U dzieci dawka wynosi 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu na kg masy ciała na dobę, podzielona na 2 dawki co 12 godzin, z maksymalną dawką nieprzekraczającą dawek dla dorosłych. W leczeniu Pneumocystis jirovecii zapalenia płuc zalecana dawka to 90-120 mg/kg/dobę podzielone na dawki co 6 godzin przez 21 dni, z dawkami dostosowanymi do masy ciała (np. dla 40 kg – 1200 mg co 6 godzin). Profilaktyka u dorosłych to 960 mg raz na dobę przez 7 dni, u dzieci 900 mg/m² powierzchni ciała na dobę podzielone na 2 dawki przez 3 dni w tygodniu, maksymalnie 1920 mg/dobę.
biegunka podróżnych, biseptol, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, enteropatogenne E. coli, hemodializa, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, niewydolność nerek, ostre zapalenie dróg moczowych, ostre zapalenie ucha środkowego, pacjent z HIV, Pneumocystis jirovecii, profilaktyka zakażeń, przewlekłe zapalenie oskrzeli, sulfametoksazol, trimetoprim, zachłyśnięcie, zakażenie dróg moczowych, zakażenie pałeczkami Shigella, zakażenie przewodu pokarmowego, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Biseptol 960 800 mg + 160 mg
Biseptol 960 zawiera 800 mg sulfametoksazolu i 160 mg trimetoprimu w jednej tabletce, stosowany jest w leczeniu zakażeń bakteryjnych dróg moczowych, przewodu pokarmowego (Shigella), zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz profilaktyce i leczeniu zakażeń Pneumocystis jirovecii. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się dawkę 960 mg kotrimoksazolu (1 tabletka) 2 razy na dobę, z czasem leczenia zależnym od rodzaju infekcji (np. 10-14 dni przy zakażeniach dróg moczowych, 5 dni przy Shigella). U dzieci dawka wynosi 6 mg trimetoprimu i 30 mg sulfametoksazolu/kg masy ciała na dobę, podzielona na 2 dawki co 12 godzin, z maksymalną dawką nieprzekraczającą dawki dorosłych. W leczeniu Pneumocystis jirovecii stosuje się dawkę 90-120 mg/kg/dobę kotrimoksazolu podawaną co 6 godzin przez 21 dni, a w profilaktyce u dorosłych 960 mg raz na dobę przez 7 dni, z możliwością zmniejszenia dawki do 480 mg w przypadku nietolerancji.
biegunka podróżnych, dializa otrzewnowa, hemodializa, kamica nerkowa, klirens kreatyniny, kotrimoksazol, lek przeciwbakteryjny, niewydolność nerek, ostre zapalenie dróg moczowych, ostre zapalenie ucha środkowego, pałeczka Shigella, przewlekłe zapalenie oskrzeli, sulfametoksazol, trimetoprim, zakażenie dróg moczowych, zakażenie Pneumocystis jirovecii, zakażenie wirusem HIV, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii