badanie rakotwórczości
Badanie rakotwórczości (karcinogenności) to proces naukowy oceniający zdolność substancji chemicznych, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania nowotworów. Badania te są kluczowym elementem oceny bezpieczeństwa substancji, z którymi mamy kontakt w życiu codziennym, środowisku pracy czy procedurach medycznych.
Metodologia badań rakotwórczości obejmuje zarówno testy in vitro (na liniach komórkowych), jak i badania in vivo (na modelach zwierzęcych). Standardowe procedury testowe zostały opracowane przez organizacje międzynarodowe, takie jak OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) czy IARC (Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem), która klasyfikuje czynniki według stopnia ich rakotwórczości.
W praktyce klinicznej znajomość potencjału rakotwórczego substancji ma znaczenie przy ocenie ryzyka ekspozycji zawodowej pacjentów, planowaniu diagnostyki u osób narażonych na karcinogeny oraz w medycynie prewencyjnej. Lekarze powinni być świadomi, że niektóre leki (np. cytostatyki), procedury diagnostyczne (np. promieniowanie jonizujące) czy substancje stosowane w placówkach medycznych mogą wykazywać działanie rakotwórcze, co wymaga odpowiednich środków ostrożności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitromint 0,4 mg/dawkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne triazotanu glicerolu, substancji czynnej aerozolu podjęzykowego Nitromint (0,4 mg/dawkę), wykazały potencjalne działanie rakotwórcze u szczurów przy podawaniu doustnym w wysokich dawkach do 434 mg/kg/dobę przez 2 lata. Zaobserwowano zależne od dawki zmiany nowotworowe w wątrobie (w tym raka wątrobowokomórkowego z częstością 52% vs. 0% w grupie kontrolnej) oraz nowotwory komórek śródmiąższowych jąder (52% vs. 8%). W badaniach na myszach, którym podawano dawki do 1058 mg/kg/dobę, nie stwierdzono indukcji nowotworów. Triazotan glicerolu wykazywał słabe właściwości mutagenne w teście Ames’a in vitro, jednak badania in vivo u szczurów (dawki do 363 mg/kg/dobę) oraz testy cytogenetyczne in vitro na tkankach szczura i psa nie potwierdziły działania mutagennego.
aerozol podjęzykowy, badanie cytogenetyczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, nowotwór jąder, rak wątrobowokomórkowy, spermatogeneza, spożycie pokarmu, test Amesa, triazotan glicerolu, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Duracef 500 mg
W przypadku cefadroksylu, substancji czynnej preparatu DURACEF 500 mg, dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa są ograniczone. Nie przeprowadzono kompleksowych, długoterminowych badań oceniających potencjał rakotwórczy tej substancji, co uniemożliwia pełną ocenę jej kancerogenności. Ponadto, brak jest informacji o wykonaniu testów toksyczności genetycznej, takich jak testy mutacji genowych, aberracji chromosomowych czy uszkodzeń DNA, co stanowi istotną lukę w ocenie profilu bezpieczeństwa cefadroksylu.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 30 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) wykazały, że substancja ta wywołuje u zwierząt efekt pobudzający ośrodkowy układ nerwowy z opóźnionym początkiem i ograniczonym czasem trwania, a jej potencjał uzależniający jest niższy niż metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu obserwowano zwiększoną aktywność, zmniejszenie masy ciała, redukcję apetytu oraz spowolnienie wzrostu, co wiązano z nasilonym działaniem farmakologicznym. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy) nie wykazały działania genotoksycznego. Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości dla lisdeksamfetaminy, jednak badania na myszach i szczurach z mieszaniną enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę (myszy) i 5 mg/kg mc./dobę (szczury) nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, funkcja seksualna, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, środek psychostymulujący, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, toksyczny wpływ na rozwój, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenie pamięci, zaburzenie rozrodu, zaburzenie uczenia się, zmiana neurochemiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vimetso 50 mg + 850 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Vimetso, zawierającego wildagliptynę i metforminę chlorowodorku, wykazały brak nowych działań toksycznych w porównaniu do profilu bezpieczeństwa poszczególnych substancji. W badaniach toksykologicznych na zwierzętach (do 13 tygodni) zaobserwowano u psów opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce NOAEL 15 mg/kg mc. (7-krotność ekspozycji u ludzi na podstawie Cmax). U szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach przy dawkach NOAEL odpowiednio 25 mg/kg mc. (5-krotność ekspozycji AUC u ludzi) i 750 mg/kg mc. (142-krotność ekspozycji AUC u ludzi). U małp cynomolgus zmiany skórne pojawiały się przy dawce ≥ 5 mg/kg mc./dobę (ekspozycja zbliżona do AUC u ludzi), z nasileniem objawów przy wyższych dawkach. Wildagliptyna nie wykazywała działania mutagennego in vitro i in vivo. Badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie wykazały istotnych zaburzeń płodności ani rozwoju zarodkowego przy dawkach NOAEL odpowiednio 75 mg/kg mc. i 50 mg/kg mc., co stanowi odpowiednio 10- i 9-krotność ekspozycji u ludzi. W badaniach rakotwórczości na szczurach (do 900 mg/kg mc.) nie stwierdzono zwiększonego ryzyka nowotworowego, natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolakoraka sutków i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach do 1000 mg/kg mc., jednak uznano to za mało istotne ryzyko dla ludzi ze względu na brak działania genotoksycznego i specyfikę gatunkową.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka NOAEL, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, ekspozycja na produkt leczniczy, faliste żebra, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, margines bezpieczeństwa, naczyniakomięsak krwionośny, piankowate makrofagi pęcherzykowe, rakotwórczość, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, toksyczne działanie na zarodek, wildagliptyna i metformina chlorowodorek, zaburzenie płodności, zmiana kośćca, zmiana martwicza, zmiana skórna - Leksykon substancji czynnych
Magnez węglan ciężki – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące magnezu węglanu ciężkiego (Magnesii subcarbonas ponderosus) wskazują na brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych, takich jak 73,50 mg na tabletkę w produkcie Rennie Extra. Badania wielokrotnej toksyczności, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego nie wykazały negatywnego wpływu na zdrowie człowieka. Ponadto, ocena wpływu na funkcje rozrodcze, przebieg ciąży, rozwój płodu i potomstwa nie ujawniła żadnych niekorzystnych efektów, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej substancji czynnej w standardowych dawkach terapeutycznych.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dane przedkliniczne, genotoksyczność, kwas alginowy, magnez węglan ciężki, potencjał karcynogenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie materiału genetycznego, wapń węglan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tenaxum 1 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne rylmenidyny, substancji czynnej leku Tenaxum, obejmowały ocenę toksyczności ostrej oraz przewlekłej, a także wpływu na funkcje rozrodcze. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa klinicznego stosowania w dawkach terapeutycznych. Zaobserwowano jedynie zmniejszenie masy ciała noworodków przy dawkach toksycznych dla ciężarnych samic, co wskazuje na minimalne ryzyko dla rozwoju płodu i potomstwa w warunkach terapeutycznych. Brak było specyficznych działań niepożądanych w standardowych testach reprodukcyjnych, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa w tym zakresie.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, genotoksyczność, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, okno terapeutyczne, profil bezpieczeństwa, rozwój nowotworów, rozwój pourodzeniowy, rylmenidyna, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie genetyczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rennie Extra 625 mg + 73,5 mg + 150 mg
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego Rennie Extra, zawierającego węglan wapnia (625 mg), węglan magnezu ciężki (73,50 mg) oraz kwas alginowy (150 mg), opierała się na analizie danych dotyczących poszczególnych substancji czynnych, gdyż nie przeprowadzono bezpośrednich badań przedklinicznych samego preparatu jako kombinacji. Standardowe testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa tych składników. Dodatkowo, badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wskazały na potencjał mutagenny ani zwiększone ryzyko nowotworów związane z ich stosowaniem.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, efekt toksyczny, kwas alginowy, płodność, potencjał mutagenny, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rejestracja produktu leczniczego, rozwój embrionalny, rozwój nowotworów, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, węglan magnezu ciężki, węglan wapnia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moilec 7,5 mg
Badania przedkliniczne meloksykamu wykazały typowy dla NLPZ profil bezpieczeństwa, obejmujący toksyczność ogólną, wpływ na reprodukcję oraz potencjał mutagenny i rakotwórczy. W modelach zwierzęcych obserwowano działania niepożądane charakterystyczne dla długotrwałego stosowania wysokich dawek, takie jak owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwica brodawek nerkowych. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki ≥1 mg/kg mc. powodowały zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczność, jednak nie wykazano działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg mc. u szczurów i 80 mg/kg mc. u królików, co stanowi 5-10-krotność dawek terapeutycznych stosowanych u ludzi (7,5-15 mg, przeliczone na mg/kg dla osoby 75 kg). Meloksykam wykazuje toksyczny wpływ na płód w III trymestrze ciąży, co uzasadnia przeciwwskazanie do stosowania w tym okresie.
badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie i nadżerka, przenikanie do mleka matki, toksyczne działanie na płód, zahamowanie implantacji, zmniejszenie owulacji - Leksykon substancji czynnych
Leuprorelina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Leuprorelina, stosowana w preparatach takich jak Eligard, Leuprostin, Librexa i Lutrate Depot, wykazuje w badaniach przedklinicznych brak specjalnego ryzyka toksycznego dla ludzi. W badaniach na szczurach i królikach zaobserwowano przemijające zmiany w układzie rozrodczym, takie jak zwiększenie masy narządów rodnych oraz podwyższone poziomy hormonów, które ustępują po zaprzestaniu leczenia. Dawkowanie w badaniach wynosiło od 10 μg do 40 μg podskórnie u szczurów, a także do 200 μg/kg mc./dobę w badaniach trwających 3 miesiące. U królików stwierdzono toksyczne działanie embriotoksyczne przy dawkach powyżej 0,24 μg/kg, jednak nie wykazano działania teratogennego. W badaniach toksyczności ostrej dawki śmiertelne wynosiły 2 000–5 000 mg octanu leuproreliny. Długoterminowe podawanie (do 32 mg/kg mc./miesiąc) wiązało się z miejscowymi reakcjami skórnymi i zmianami zanikowymi w narządach rozrodczych, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem substancji.
badanie in vitro i in vivo, badanie rakotwórczości, bezpieczeństwo farmakologiczne, ciałko żółte, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak, gruczolak przysadki, gruczolak wyspowo-komórkowy trzustki, leuprorelina, nabłonek kanalików nerkowych, narządy rodne, octan leuproreliny, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, układ rozrodczy, zahamowanie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flavamed 30 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne ambroksolu chlorowodorku, substancji czynnej Flavamed 30 mg, wykazały brak istotnych działań niepożądanych przy dawkach NOAEL wynoszących odpowiednio: 150 mg/kg mc./dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg mc./dobę u szczurów (52 i 78 tygodni), 40 mg/kg mc./dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg mc./dobę u psów (52 tygodnie). Podawanie dożylne w dawkach do 64 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 120 mg/kg mc./dobę u psów nie wywołało ciężkich objawów toksyczności, a obserwowane działania niepożądane miały charakter przemijający. Ambroksol nie wykazał działania embriotoksycznego ani teratogennego w dawkach do 3000 mg/kg mc./dobę u szczurów i 200 mg/kg mc./dobę u królików, a dawki do 500 mg/kg mc./dobę nie wpływały na płodność u szczurów. W okresie okołourodzeniowym dawka 50 mg/kg mc./dobę była bezpieczna, natomiast 500 mg/kg mc./dobę wykazała nieznaczną toksyczność manifestującą się opóźnieniem przyrostu masy ciała i zmniejszeniem liczebności miotu.
aberracja chromosomowa, ambroksol chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie embriotoksyczne, działanie guzotwórcze, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, narząd docelowy, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność wielokrotnego podania, zaburzenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nifux 2 mg/g
Nitrofural, będący składnikiem aktywnym maści Nifux (2 mg/g), wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjał rakotwórczy przy doustnym podaniu w dużych dawkach u samic szczurów, manifestujący się powstawaniem nowotworów gruczołów mlecznych. Badania te ograniczają się jednak do jednego gatunku i płci, co utrudnia bezpośrednią extrapolację wyników na ludzi. Ponadto, brak jest danych dotyczących rakotwórczości nitrofuralu przy miejscowym stosowaniu u ludzi, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa klinicznego preparatu Nifux, stosowanego miejscowo w stężeniu 2 mg/g.
aplikacja na powierzchnię skóry, badanie rakotwórczości, bezpieczeństwo długoterminowe, dane przedkliniczne, działanie rakotwórcze, model zwierzęcy, Nifux, nitrofural, nowotwór gruczołów mlecznych, podanie doustne, potencjał rakotwórczy, ryzyko terapeutyczne, stężenie leku, stężenie ogólnoustrojowe, stosowanie miejscowe, wchłanianie ogólnoustrojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kornam 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa terazosyny wykazały brak działania teratogennego nawet przy doustnym podawaniu dawek przekraczających maksymalne dawki zalecane u ludzi odpowiednio 1330- lub 165-krotnie, w zależności od gatunku zwierząt. Pomimo tych obiecujących wyników, brak jest odpowiednich badań dotyczących stosowania terazosyny u kobiet w ciąży, co wymaga ostrożności przy interpretacji danych i stosowaniu leku w tej populacji. Długoterminowe badania karcynogenności nie wykazały ogólnego działania rakotwórczego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa terazosyny w kontekście ryzyka nowotworowego.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliptivil Combo 50 mg + 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu Gliptivil Combo, zawierającego wildagliptynę i metforminę, wykazały brak nowych działań toksycznych przy stosowaniu kombinacji substancji czynnych w badaniach trwających do 13 tygodni. Wildagliptyna wykazywała efekty zależne od dawki i gatunku, m.in. opóźnienia przewodzenia impulsów sercowych u psów przy dawce NOEL 15 mg/kg (7-krotność ekspozycji u ludzi według Cmax) oraz gromadzenie piankowatych makrofagów w płucach szczurów i myszy przy dawkach NOEL odpowiednio 25 mg/kg (5-krotność ekspozycji u ludzi według AUC) i 750 mg/kg (142-krotność ekspozycji). Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików potwierdziły brak istotnych zaburzeń płodności i rozwoju przy dawkach NOEL do 75 mg/kg (10-krotność ekspozycji u ludzi). Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworowego, natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolakoraka sutków i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach do 1000 mg/kg, co jednak nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi ze względu na brak działania genotoksycznego i specyficzność gatunkową.
badanie rakotwórczości, Cmax, dawka NOEL, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, ekspozycja leku, faliste żebra, genotoksyczność, Gliptivil Combo, gruczolakorak sutka, interakcja toksykologiczna, margines bezpieczeństwa, naczyniakomięsak krwionośny, objawy przewodu pokarmowego, piankowate makrofagi pęcherzykowe, toksyczne działanie na zarodek, wewnątrzsercowe przewodzenie impulsów, wildagliptyna i metformina, zmiana martwicza, zmniejszona aktywność ruchowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Glenmark 250 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące fulwestrantu wskazują na jego niską toksyczność ostrą oraz dobrą tolerancję w badaniach wielokrotnego podawania u różnych gatunków zwierząt. Obserwowane reakcje miejscowe, takie jak zapalenie mięśni i ziarniniaki, wiązały się głównie z substancjami pomocniczymi. W badaniach na szczurach i psach ujawniono efekty antyestrogenowe, obejmujące zmiany w żeńskim układzie rozrodczym oraz narządach wrażliwych na hormony u obu płci. U psów po 12-miesięcznej terapii odnotowano zapalenie tętnic. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy (uniesienie odcinka ST, zahamowanie zatokowe) wystąpił przy stężeniach wielokrotnie przekraczających maksymalne stężenia u ludzi (Cmax >15-krotnie wyższe), co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Fulwestrant nie wykazuje działania genotoksycznego, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dystocja, działanie antyestrogenowe, działanie genotoksyczne, nowotwór sznura płciowego, nowotwór z komórek Leydiga, obumieranie zarodka, patologiczne zgięcie śródstopia, rak piersi, uniesienie odcinka ST, zaburzenie hormonalnego sprzężenia zwrotnego, zahamowanie zatokowe, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, ziarniniak, ziarniszczak jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlodipine Bluefish 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny wykazały, że dawki około 50-krotnie wyższe od maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała) powodowały u szczurów i myszy opóźnienie porodu, wydłużenie czasu trwania akcji porodowej oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa. W badaniach płodności u szczurów, podawanie amlodypiny do 10 mg/kg/dobę (osiem razy wyższe niż dawka maksymalna dla ludzi w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała) nie wykazało negatywnego wpływu na zdolność rozrodczą. Jednakże, w innym badaniu, podawanie dawki porównywalnej do stosowanej u ludzi skutkowało obniżeniem stężenia FSH i testosteronu w osoczu, zmniejszeniem gęstości nasienia, liczby dojrzałych spermatyd oraz komórek Sertoliego, co wskazuje na potencjalny wpływ na parametry nasienia i funkcję gonad u samców.
aberracja chromosomowa, akcja porodowa, badanie rakotwórczości, bezylan amlodypiny, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, modele zwierzęce, mutagenność, profil bezpieczeństwa, przeżywalność potomstwa, spermatydy, testosteron, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Revival 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olmesartanu medoksomilu wykazały typowy dla antagonistów receptora angiotensyny II (AT1) profil toksyczności przewlekłej, obejmujący zwiększenie stężenia mocznika (BUN) i kreatyniny w surowicy, zmniejszenie masy mięśnia sercowego oraz obniżenie parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, hemoglobina, hematokryt). Histopatologicznie stwierdzono zmiany regeneracyjne nabłonka nerkowego, pogrubienie błony podstawnej i poszerzenie cewek nerkowych. Zwiększona aktywność reniny w osoczu oraz przerost komórek aparatu przykłębuszkowego były obserwowane u szczurów i psów, co jest charakterystyczne dla leków z tej grupy i nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Działania niepożądane można było ograniczyć przez jednoczesne podawanie chlorku sodu. W badaniach genotoksyczności olmesartan medoksomil zwiększał częstość pęknięć chromosomów in vitro, jednak nie wykazano istotnego działania genotoksycznego in vivo nawet przy dawkach do 2000 mg/kg.
antagonista receptora angiotensyny II, aparat przykłębuszkowy nerek, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, błona podstawna, cewki nerkowe, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, erytrocyty, genotoksyczność, hematokryt, inhibitor konwertazy angiotensyny, masa mięśnia sercowego, miedniczka nerkowa, nabłonek nerkowy, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, pęknięcie chromosomu, potencjał rakotwórczy, renina w osoczu, stężenie hemoglobiny, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność przewlekła - Leksykon substancji czynnych
Deksamfetamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy, wskazują na stosunkowo korzystny profil bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach wykazały, że substancja ta wywołuje subiektywne efekty pobudzające ośrodkowy układ nerwowy z opóźnionym początkiem i przemijającym charakterem, a jej potencjał uzależniający jest niższy niż metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu obserwowano typowe dla psychostymulantów objawy, takie jak zwiększona aktywność, zmniejszenie masy ciała, apetytu oraz spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (Amesa, komórek chłoniaka myszy, mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Brak jest danych dotyczących rakotwórczości lisdeksamfetaminy, jednak badania na mieszaninie enancjomerów amfetaminy (D i L, 1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów nie potwierdziły działania kancerogennego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach stosowano dawki do 40 mg/kg mc./dobę i 120 mg/kg mc./dobę odpowiednio, bez negatywnego wpływu na rozwój zarodków i płodów.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, deksamfetamina, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcje seksualne, genotoksyczność, lisdeksamfetaminy dimezylan, mieszanina enancjomerów, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, podatność na nadużywanie, potencjał genotoksyczny, potencjał uzależniający, rakotwórczość, środek psychostymulujący, substancja psychostymulująca, szpik kostny, test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podawaniu, toksyczność przewlekła, trudności w połykaniu, włókna nerwowe, wpływ na rozród, zaburzenia pamięci, zaburzenia rozrodu, zaburzenia uczenia, zmiany neurochemiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diaprel MR 60 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gliklazydu, substancji czynnej Diaprel MR 60 mg, wykazały brak istotnych efektów toksycznych przy powtórzonym podawaniu, co wskazuje na niski potencjał zagrożenia dla pacjentów. Testy genotoksyczności nie ujawniły działania mutagennego ani uszkadzającego DNA, potwierdzając bezpieczeństwo genetyczne substancji. Należy jednak podkreślić, że nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, co pozostawia lukę w pełnej ocenie bezpieczeństwa długotrwałego stosowania leku.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, gliklazyd, margines bezpieczeństwa, masa ciała płodu, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa płodu, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dermitopic 0,03 %
Dermitopic, zawierający takrolimus jednowodny w stężeniu 0,03% w formie maści, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Wielokrotne miejscowe stosowanie u zwierząt laboratoryjnych (szczury, króliki, świnie miniaturowe) powodowało głównie miejscowe reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, obrzęk i grudki. U szczurów przy długotrwałym stosowaniu zaobserwowano objawy toksyczności układowej obejmujące zmiany patologiczne w nerkach, trzustce, oczach oraz układzie nerwowym, co wiązało się z wysoką absorpcją takrolimusu przez skórę tych zwierząt. U świń miniaturowych stosujących 3% maść odnotowano jedynie zmniejszony przyrost masy ciała u samic. Króliki wykazywały szczególną wrażliwość na dożylne podanie takrolimusu, manifestując odwracalne efekty kardiotoksyczne. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału mutagennego leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie toksyczne, fotorakotwórczość, immunosupresja, kardiotoksyczność, nowotwór skóry, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rak płaskokomórkowy, takrolimus jednowodny, toksyczne działanie substancji, toksyczność układowa, upośledzenie płodności, zmiany w nerkach - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nintedanib STADA 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne nintedanibu wykazały niewielką toksyczność po jednorazowej dawce u szczurów i myszy, natomiast po wielokrotnym podaniu zaobserwowano charakterystyczne, nieodwracalne zmiany w szkliwie i zębinie szybko rosnących siekaczy u młodych szczurów oraz odwracalne pogrubienie chrząstek nasadowych. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka i wymioty, występowały u zwierząt innych niż gryzonie, co prowadziło do zmniejszenia masy ciała. Nie stwierdzono istotnego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych u szczurów i psów, a u makaków rezus odnotowano jedynie łagodne zwiększenie enzymów bez poważnych działań niepożądanych. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagennego ani kancerogennego działania nintedanibu, co potwierdza jego akceptowalny profil bezpieczeństwa w tych aspektach.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, chrząstka nasadowa, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, enzym wątrobowy, inhibitor VEGFR-2, letalność zarodkowa, maksymalna zalecana dawka, nintedanib, potencjał genotoksyczny, przenikanie do mleka, przewód pokarmowy, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, szkielet osiowy, układ sercowo-naczyniowy, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amoxicillin Aurovitas 1000 mg
Amoksycylina, substancja czynna leku Amoxicillin Aurovitas, została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej akceptowalny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne wykazały brak istotnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły klinicznie istotnych zmian patologicznych w narządach, co wskazuje na brak przewlekłej toksyczności. Ponadto, badania genotoksyczności, obejmujące ocenę mutacji genowych, aberracji chromosomowych oraz uszkodzeń DNA, nie wykazały potencjału genotoksycznego amoksycyliny.
aberracja chromosomowa, amoksycylina, Amoxicillin Aurovitas, antybiotyk β-laktamowy, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, efekt toksyczny, funkcja rozrodcza, mechanizm działania, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój pourodzeniowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, zmiana patologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Symamis 400 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne amisulprydu wykazały brak istotnego ryzyka toksyczności ogólnoustrojowej, narządowej, teratogennej, mutagennej oraz rakotwórczej. Maksymalne tolerowane dawki u zwierząt (szczury: 200 mg/kg/dobę, psy: 120 mg/kg/dobę) odpowiadały ekspozycji 2-7-krotnie wyższej (mierzonej jako AUC) niż u ludzi stosujących dawki terapeutyczne. W badaniach rakotwórczości na myszach (do 120 mg/kg/dobę) i szczurach (do 240 mg/kg/dobę) nie zaobserwowano działania kancerogennego, a badania reprodukcyjne na szczurach, królikach i myszach nie wykazały efektów teratogennych.
amisulpryd, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja AUC, maksymalna tolerowana dawka, model zwierzęcy, ocena bezpieczeństwa leku, profil bezpieczeństwa substancji, ryzyko ogólnoustrojowe, Symamis, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mobilat (0,2 g + 1 g + 2 g)/100 g
Produkt leczniczy Mobilat zawiera trzy składniki aktywne: kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan oraz ekstrakt z kory nadnerczy. Kwas salicylowy szybko przenika przez skórę, jednak przy stosowaniu miejscowym zgodnie z zaleceniami nie osiąga się stężeń w surowicy przekraczających 30 mg/dl, co eliminuje ryzyko toksyczności. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących mutagenności i kancerogenności kwasu salicylowego, natomiast badania teratogenności wskazują na potencjalne ryzyko przy regularnym stosowaniu u zwierząt, obejmujące zaburzenia zagnieżdżania zarodków oraz toksyczność wobec zarodków i płodów. Mukopolisacharydowy polisiarczan wykazuje toksyczność zarodkową przy dawce 32 mg/kg, objawiającą się zmniejszoną masą ciała, zwiększoną resorpcją zarodków i obniżoną przeżywalnością płodów, jednak bez działania teratogennego; nie stwierdzono mutagenności, a badania rakotwórczości nie zostały przeprowadzone.
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekstrakt z kory nadnerczy, hormon kory nadnerczy, kortykosteroid, kwas salicylowy, mukopolisacharydowy polisiarczan, podrażnienie miejsca podania, potencjał kancerogenny, powiększenie węzłów chłonnych, przenikanie przez skórę, stężenie ogólnoustrojowe, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy krwi, test Amesa, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodkowa, zatrucie kwasem salicylowym - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Toramide 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne torasemidu wykazały bardzo niski poziom toksyczności ostrej, co potwierdza wysoki margines bezpieczeństwa przy jednorazowym podaniu nawet dużych dawek. W badaniach toksyczności przewlekłej na psach i szczurach zaobserwowano zmiany takie jak zmniejszenie masy ciała, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy oraz rozszerzenie kanalików nerkowych i śródmiąższowe zapalenie nerek, które były odwracalne i związane z farmakodynamicznym działaniem leku (zwiększoną diurezą). Wyniki te wskazują, że obserwowane efekty nie wynikają z toksyczności narządowej, lecz z mechanizmu działania torasemidu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania przy zachowaniu odpowiednich dawek terapeutycznych.
badanie rakotwórczości, diureza, działanie farmakodynamiczne, działanie mutagenne, filtracja nerkowa, indeks terapeutyczny, kanaliki nerkowe, kreatynina i mocznik, lek moczopędny, mutacja genetyczna, potencjał kancerogenny, potencjał teratogenny, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczność leku, toksyczność narządowa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wady rozwojowe płodu - Leksykon substancji czynnych
Gestoden – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Gestoden, syntetyczny progestagen stosowany w hormonalnych środkach antykoncepcyjnych, wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne i toksykologiczne, w tym badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności in vitro i in vivo oraz długoterminowe badania rakotwórczości, nie wykazały istotnego ryzyka mutagennego, kancerogennego ani toksycznego dla organizmu ludzkiego. Badania reprodukcyjne potwierdziły brak teratogenności przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami, choć zaleca się przerwanie stosowania w przypadku nieumyślnego przyjęcia na początku ciąży. Ponadto, toksykologiczne badania przedawkowania nie wskazały na ryzyko ciężkich działań niepożądanych.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, etynyloestradiol, genotoksyczność, gestoden, hormonalny środek antykoncepcyjny, nowotwór hormonozależny, preparat antykoncepcyjny, progestagen syntetyczny, przedawkowanie, steroid płciowy, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levetiracetam Aurovitas 100 mg/ml
Lewetyracetam, substancja czynna leku Levetiracetam Aurovitas, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające bezpieczeństwo stosowania. W badaniach na szczurach i myszach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie (zwiększenie masy, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe, podwyższenie enzymów wątrobowych), które nie występowały u ludzi w badaniach klinicznych. Badania reprodukcyjne na szczurach przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD w mg/m²) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność i reprodukcję. W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego na szczurach dawka NOAEL dla ciężarnych wyniosła 3600 mg/kg mc./dobę (12-krotność MRHD), a dla płodów 1200 mg/kg mc./dobę, przy czym najwyższa dawka wiązała się z niewielkim zmniejszeniem masy płodu i marginalnym wzrostem nieprawidłowości szkieletowych, bez zwiększenia wad rozwojowych czy śmiertelności zarodków.
badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, enzym wątrobowy, genotoksyczność, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przerost zrazika, punkt końcowy, reakcja adaptacyjna, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodków, toksyczność ciążowa, wada rozwojowa, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kwiatów dziewanny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące wyciągu z kwiatów dziewanny (Verbasci floris extractum fluidum), będącego głównym składnikiem preparatu Noverban (0,96 g wyciągu w 5 ml syropu), są ograniczone i nie obejmują standardowych badań toksykologicznych, takich jak toksyczność ostra, podprzewlekła i przewlekła. Brak jest również danych dotyczących potencjału mutagennego, kancerogennego oraz toksyczności reprodukcyjnej, w tym wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy. Wyciąg pozyskiwany jest z gatunków Verbascum thapsus L., V. densiflorum Bertol. i V. phlomoides L. przy użyciu 40% etanolu (V/V), a końcowy produkt zawiera 4-7% etanolu oraz około 3,8 g sacharozy w 5 ml syropu. Ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na długoletnim doświadczeniu klinicznym i tradycyjnym stosowaniu w medycynie, a nie na szczegółowych badaniach farmakologicznych i toksykologicznych.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne i farmakologiczne, etanol 40%, farmakologia bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał mutagenny i kancerogenny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rozwój prenatalny i postnatalny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, Verbascum densiflorum, Verbascum phlomoides, Verbascum thapsus, wyciąg płynny z kwiatów dziewanny, wyciąg z kwiatów dziewanny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zali 150 mg
Dane przedkliniczne dotyczące dabigatranu eteksylanu nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi w standardowych badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa, toksyczności wielokrotnej dawki oraz genotoksyczności. Efekty toksyczne obserwowane w badaniach wielokrotnego podawania były związane głównie z nasilonym działaniem farmakodynamicznym leku jako inhibitora krzepnięcia krwi. W badaniach na zwierzętach stwierdzono wpływ na płodność samic przy dawce 70 mg/kg (5-krotność ekspozycji u ludzi), objawiający się zmniejszeniem liczby zagnieżdżeń zapłodnionego jaja oraz zwiększoną utratą przed zagnieżdżeniem. Dodatkowo, przy dawkach 5-10-krotnie wyższych niż u ludzi, zaobserwowano toksyczność dla płodów (zmniejszenie masy ciała, obniżona przeżywalność, wzrost wad rozwojowych), a w badaniach pre- i postnatalnych dawka 4-krotna powodowała zwiększoną umieralność płodów.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dabigatran, dabigatran eteksylat, dabigatran eteksylat mezylan, dawka toksyczna dla matki, działanie guzotwórcze, epizod krwawienia, genotoksyczność, incydent krwawienia, inhibitor krzepnięcia krwi, nadmierna aktywność farmakologiczna, potencjał rakotwórczy, rozwój prenatalny i postnatalny, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnej dawki, umieralność płodu, wada rozwojowa płodu, wpływ na płodność, zagnieżdżenie zapłodnionego jaja - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etadron 25 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa eksemestanu, substancji czynnej leku Etadron, obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych, mutagenności, wpływu na reprodukcję oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na szczurach i psach po wielokrotnym podaniu dominowały efekty toksyczne związane z mechanizmem działania inhibitora aromatazy, głównie dotyczące narządów rozrodczych. Działania toksyczne na wątrobę, nerki i ośrodkowy układ nerwowy obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalną ekspozycję u ludzi (25 mg/dobę). Testy genotoksyczności wykazały brak działania genotoksycznego in vivo, mimo że in vitro eksemestan wykazywał działanie klastogenne na limfocytach. W badaniach reprodukcyjnych stwierdzono embriotoksyczność u szczurów i królików przy dawkach odpowiadających 25 mg/dobę, bez obserwacji teratogenności, co wskazuje na przeciwwskazanie stosowania leku w ciąży.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, eksemestan, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak nerki, hepatocyty szczurze, inhibitor aromatazy, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, przewlekła nefropatia, test Amesa, test jąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Badania przedkliniczne lanreotydu, substancji czynnej Somatuline Autogel, wykazały brak istotnych efektów toksycznych przy ekspozycjach odpowiadających lub przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi. W testach rakotwórczości na szczurach i myszach nie zaobserwowano zmian nowotworowych, choć odnotowano zwiększoną częstość guzów podskórnych w miejscach iniekcji, co przypisano częstszemu podawaniu leku u zwierząt (codziennie) w porównaniu do schematu u ludzi (raz w miesiącu). Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały potencjału genotoksycznego lanreotydu, co potwierdza jego bezpieczeństwo farmakologiczne. Ponadto, lanreotyd nie wykazywał działania teratogennego u szczurów i królików, jednak zaobserwowano toksyczność zarodkowo-płodową, manifestującą się zwiększoną utratą zarodków przed implantacją u szczurów oraz po implantacji u królików.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie reprodukcyjne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja lekowa, guz podskórny, lanreotyd, przeżywalność płodów, przeżywalność zarodków, rozwój zarodkowo-płodowy, Somatuline Autogel, test genotoksyczności, toksyczność zarodkowa, utrata zarodków poimplantacyjna, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pazopanib Zentiva 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pazopanibu, przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, małpy), wykazały wieloukładową toksyczność obejmującą kości, zęby, narządy rozrodcze, tkanki hematologiczne, nerki i trzustkę, związane z mechanizmem hamowania VEGFR. Działania niepożądane pojawiały się przy stężeniach osoczowych niższych niż kliniczne. U młodych szczurów obserwowano zwiększoną wrażliwość, z efektami takimi jak zahamowanie wzrostu, łamliwość kości i przebudowa zębów już przy dawkach odpowiadających 0,1-0,2 klinicznej ekspozycji (AUC). Embriotoksyczność i teratogenność stwierdzono u szczurów i królików przy ekspozycji ponad 300-krotnie mniejszej niż u ludzi, obejmując wady rozwojowe układu krążenia, resorpcje i zmniejszoną płodność. U samców szczurów odnotowano zmniejszenie masy jąder i najądrzy oraz zaburzenia parametrów nasienia przy 0,3-krotnej ekspozycji klinicznej (AUC).
aberracja chromosomalna, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, ciałko żółte, embriotoksyczność, gruczolak wątroby, gruczolakorak dwunastnicy, inhibitor kinazy tyrozynowej, łamliwość kości, narząd rozrodczy, nieprawidłowy rozwój nerek, obumieranie zarodka, ognisko eozynofilii, pazopanib, płodność samca, potencjał genotoksyczny, przebudowa zębów, receptor czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego, ruchomość plemników, stężenie plemników, strata przedimplantacyjna, szlak sygnalizacyjny VEGF, teratogenność, test Amesa, test mikrojądrowy, tkanka hematologiczna, torbiel jajnika, wada rozwojowa układu krążenia, wczesna resorpcja, wpływ na rozrodczość, wytwarzanie plemników, zanik jajnika, zmniejszenie masy jąder, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – GluaMet 50 mg + 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego GluaMet, łączącego wildagliptynę i metforminę, przeprowadzono na zwierzętach do 13 tygodni. Nie wykazano nowych działań toksycznych w porównaniu do podawania substancji osobno. U psów zaobserwowano opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce NOEL 15 mg/kg m.c., co odpowiada 7-krotności ekspozycji u ludzi (Cmax). W płucach szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych, z dawką NOAEL odpowiednio 25 mg/kg (5x AUC u ludzi) i 750 mg/kg (142x AUC u ludzi). Objawy ze strony przewodu pokarmowego u psów obejmowały biegunkę i krwawienia, bez ustalonej dawki NOEL/NOAEL. Wildagliptyna nie wykazała działania mutagennego in vitro i in vivo, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie potwierdziły zaburzeń płodności ani rozwoju zarodka przy dawkach do 75 mg/kg (10x ekspozycji u ludzi). W badaniach rozwoju przed- i pourodzeniowego u szczurów toksyczność pojawiała się przy dawkach ≥150 mg/kg m.c.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie rozrodu, dawka NOAEL, dawka NOEL, działanie mutagenne, działanie toksyczne, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, kardiotoksyczność, makrofagi pęcherzykowe, metformina, metformina chlorowodorek, naczyniakomięsak krwionośny, objawy żołądkowo-jelitowe, potencjał genotoksyczny, przewodzenie wewnątrzsercowe, rozwój pourodzeniowy, toksyczność płucna, toksyczność skórna, toksyczność zarodkowa, toksyczność żołądkowo-jelitowa, wildagliptyna, wpływ na płodność, zmiana martwicza, zmiana skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amiodaron hameln 50 mg/ml
Badania przedkliniczne amiodaronu wykazały istotne toksyczne działanie na płuca, wątrobę oraz tarczycę u zwierząt laboratoryjnych. W toksyczności przewlekłej obserwowano zwłóknienie i fosfolipidozę płuc u chomików, szczurów i psów, co wiąże się z mechanizmami stresu oksydacyjnego i zaburzeń energetycznych w komórkach. Hepatotoksyczność potwierdzono u szczurów. Testy genotoksyczności, w tym test Amesa in vitro oraz badanie mikrojąder in vivo na komórkach szpiku myszy, wykazały brak działania mutagennego amiodaronu. Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów ujawniły wzrost liczby guzów pęcherzykowych tarczycy (gruczolaki i/lub raki), prawdopodobnie o mechanizmie epigenetycznym, natomiast u myszy stwierdzono jedynie rozrost pęcherzykowy tarczycy zależny od dawki.
alkohol benzylowy, amiodaron, badanie rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, fosfolipidoza, guz pęcherzykowy tarczycy, hepatotoksyczność, hormon tarczycy, mechanizm epigenetyczny, potencjał genotoksyczny, rozrost pęcherzykowy tarczycy, stres oksydacyjny, szpik kostny, test Amesa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie chromosomu, wolny rodnik, zwłóknienie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Augmentin MFF (400 mg + 57 mg)/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amoksycyliny z kwasem klawulanowym (Augmentin MFF) nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, w tym sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy genotoksyczności, obejmujące standardowe badania mutagenności i klastogenności in vitro i in vivo, nie potwierdziły potencjału uszkadzającego DNA ani mutagennego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania. Ponadto, badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodka, płodu ani rozwój okołoporodowy i poporodowy, co eliminuje ryzyko teratogenności i zaburzeń rozwojowych potomstwa po ekspozycji prenatalnej. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym na psach zaobserwowano działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak podrażnienie błony śluzowej żołądka (zmiany histopatologiczne), wymioty oraz przebarwienia języka, co koreluje z klinicznym profilem działań niepożądanych leku. Nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących potencjału rakotwórczego Augmentin MFF, jednak brak danych wskazujących na karcynogenność jest zgodny z charakterystyką beta-laktamów oraz krótkotrwałym stosowaniem antybiotyków w praktyce klinicznej. Podsumowując, profil bezpieczeństwa amoksycyliny z kwasem klawulanowym jest korzystny, bez istotnych zagrożeń farmakologicznych, genotoksycznych i reprodukcyjnych, a obserwowane działania niepożądane są zgodne z dotychczasową praktyką kliniczną.
aberracja chromosomowa, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, Augmentin MFF, badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, działanie teratogenne, mutacja genowa, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej żołądka, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, ryzyko karcynogenezy, test klastogenności, test mutagenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 25 mikrogramów/godzinę system transdermalny 25 mcg/h
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa fentanylu, stosowanego w systemie transdermalnym Matrifen, obejmowała szeroki zakres badań toksykologicznych i farmakologicznych. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczności nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach stwierdzono brak wpływu na płodność samców, natomiast u samic zaobserwowano zmniejszoną płodność oraz zwiększoną śmiertelność zarodków, co przypisano toksyczności matczynej, a nie bezpośredniemu działaniu fentanylu. Badania teratogenności na szczurach i królikach nie wykazały działania teratogennego. W rozwoju pourodzeniowym odnotowano znamienne zmniejszenie przeżywalności potomstwa przy dawkach powodujących nieznaczne obniżenie masy ciała samic, bez wpływu na rozwój fizyczny i zachowanie potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl, genotoksyczność, hodowla komórkowa ssaków, opioidowy lek przeciwbólowy, parenteralna droga podania, płodność samców, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, śmiertelność zarodków, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Buscopan 10 mg
Butylobromek hioscyny, substancja czynna leku Buscopan, wykazuje niski profil toksyczności ostrej, z LD50 po podaniu doustnym wynoszącym 1000-3300 mg/kg m.c. u myszy i szczurów oraz 600 mg/kg m.c. u psów, natomiast po podaniu dożylnym LD50 spada do 10-23 mg/kg m.c. u myszy i 18 mg/kg m.c. u szczurów. Objawy toksyczności obejmują ataksję, zmniejszone napięcie mięśni, drżenia i drgawki u myszy oraz mydriasis, suchość błon śluzowych i tachykardię u psów. W badaniach przewlekłych NOAEL ustalono na poziomie 500 mg/kg m.c. (4 tygodnie, szczury), 200 mg/kg m.c. (26 tygodni, szczury) oraz 30 mg/kg m.c. (39 tygodni, psy). Wyższe dawki powodowały hamowanie czynności przewodu pokarmowego, zaparcia, śmiertelność oraz objawy neurologiczne. Miejscowa tolerancja była dobra, choć przy podaniu domięśniowym dawki ≥10 mg/kg m.c. obserwowano uszkodzenia mięśni w miejscu iniekcji.
aberracja chromosomalna, ataksja, badanie histopatologiczne, badanie rakotwórczości, butylobromek hioscyny, dawka śmiertelna 50, drgawki, działanie embriotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hipotonia mięśniowa, kserostomia, mutacja genowa, mutagenność, mydriasis, nabłonek łożyska, ognisko martwicze, podanie domięśniowe, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, zaparcie, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hydrocortison VUAB 100 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne hydrokortyzonu wykazały brak mutagenności w testach bakteryjnych, jednakże zaobserwowano indukcję aberracji chromosomowych w limfocytach ludzkich in vitro oraz u myszy in vivo. Mimo tych obserwacji, dwuletnie badania rakotwórczości nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów, co sugeruje ograniczony potencjał rakotwórczy hydrokortyzonu. Wyniki te podkreślają konieczność dalszej oceny klinicznej, zwłaszcza w kontekście długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykoid, hydrokortyzon, kortykosteroid, limfocyt ludzki, mutagenność bakteryjna, poronienie, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozszczep podniebienia, śmiertelność zarodka i płodu, wada rozwojowa, wada szkieletowa, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu, wpływ na reprodukcję, zgon wewnątrzmaciczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Acnelec 1 mg/g
Adapalen, substancja czynna Acnelec, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu miejscowym, co potwierdzają długoterminowe badania na królikach (6 miesięcy) oraz myszach (2 lata) bez istotnych reakcji niepożądanych. Badania toksyczności ogólnoustrojowej po podaniu doustnym ujawniły objawy charakterystyczne dla retinoidów, takie jak hyperwitaminoza A, zanik kości, podwyższona aktywność fosfatazy alkalicznej oraz niewielka niedokrwistość. Objawy te dotyczyły głównie układu nerwowego, sercowo-naczyniowego i oddechowego i pojawiały się jedynie przy dawkach doustnych znacznie przekraczających ekspozycję kliniczną stosowaną miejscowo.
aberracja chromosomowa, adapalen, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, fosfataza alkaliczna, genotoksyczność, hyperwitaminoza A, mutacja genetyczna, niedokrwistość, pheochromocytoma, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rak chromochłonny rdzenia nadnerczy, toksyczność ogólnoustrojowa, tolerancja miejscowa, układ nerwowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, zanik kości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Entekavir Adamed 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa entekawiru wykazały przemijające zapalenia okołonaczyniowe w OUN u psów przy narażeniu 10-19-krotnie wyższym niż u ludzi, bez podobnych zmian u innych gatunków, w tym małp z narażeniem >100-krotnym. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono obniżenia płodności, jednak przy narażeniu ≥26-krotnym zaobserwowano degenerację nasieniowodów u gryzoni i psów, nieobecną u małp. W badaniach teratologicznych u szczurów i królików przy dawkach >21-krotnych odnotowano toksyczność u ciężarnych, embriotoksyczność, zmiany kostne i resorpcje. Entakawir przenikał do mleka szczurów, a u młodych zwierząt przy ekspozycji ≥92-krotnej względem ludzi zaobserwowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, prawdopodobnie bez znaczenia klinicznego. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności, z wyjątkiem zmian chromosomalnych w ludzkich limfocytach przy stężeniach znacznie przekraczających kliniczne.
aberracje chromosomowe, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, degeneracja nasieniowodów, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, specyficzność gatunkowa, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność ciążowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, zaburzenia słuchu, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiany jąder