badanie rakotwórczości
Badanie rakotwórczości (karcinogenności) to proces naukowy oceniający zdolność substancji chemicznych, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania nowotworów. Badania te są kluczowym elementem oceny bezpieczeństwa substancji, z którymi mamy kontakt w życiu codziennym, środowisku pracy czy procedurach medycznych.
Metodologia badań rakotwórczości obejmuje zarówno testy in vitro (na liniach komórkowych), jak i badania in vivo (na modelach zwierzęcych). Standardowe procedury testowe zostały opracowane przez organizacje międzynarodowe, takie jak OECD (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) czy IARC (Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem), która klasyfikuje czynniki według stopnia ich rakotwórczości.
W praktyce klinicznej znajomość potencjału rakotwórczego substancji ma znaczenie przy ocenie ryzyka ekspozycji zawodowej pacjentów, planowaniu diagnostyki u osób narażonych na karcinogeny oraz w medycynie prewencyjnej. Lekarze powinni być świadomi, że niektóre leki (np. cytostatyki), procedury diagnostyczne (np. promieniowanie jonizujące) czy substancje stosowane w placówkach medycznych mogą wykazywać działanie rakotwórcze, co wymaga odpowiednich środków ostrożności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amisulpryd Holsten 200 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne amisulprydu wykazały brak ogólnego ryzyka toksyczności oraz specyficznego działania toksycznego na narządy. Nie stwierdzono potencjału teratogennego, genotoksycznego ani rakotwórczego. Maksymalne tolerowane dawki wynosiły 200 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz 120 mg/kg mc./dobę u psów, co odpowiadało wartościom AUC odpowiednio 2- i 7-krotnie wyższym niż u ludzi stosujących dawki terapeutyczne. Zmiany obserwowane w badaniach na zwierzętach przy dawkach poniżej maksymalnych były związane z działaniem farmakologicznym lub nie miały istotnego znaczenia toksykologicznego.
amisulpryd, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, maksymalna dawka tolerowana, model zwierzęcy, pole pod krzywą stężenia, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, ryzyko toksyczności, substancja lecznicza, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość - Leksykon substancji czynnych
Entekawir – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne entekawiru wykazały, że substancja charakteryzuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi. W badaniach na psach zaobserwowano przemijające zapalenia okołonaczyniowe w ośrodkowym układzie nerwowym przy ekspozycji 10-19-krotnie przewyższającej narażenie u ludzi, jednak efekt ten był gatunkowo specyficzny i nie występował u innych gatunków, w tym małp z ekspozycją >100-krotną. Toksyczność na jądra (degeneracja nasieniowodów) pojawiła się jedynie przy bardzo wysokim narażeniu ≥26-krotnym, a embriotoksyczność i toksyczne działanie na zarodek/płód obserwowano u szczurów i królików przy dawkach przekraczających 21-krotne narażenie u ludzi, manifestujące się m.in. wadami kostnymi i resorpcją. W badaniach około- i pourodzeniowych nie stwierdzono negatywnego wpływu na potomstwo, a entekawir przenikał do mleka szczurów przy dawce 10 mg/kg. U młodych szczurów przy bardzo wysokich ekspozycjach (AUC ≥92x) odnotowano umiarkowane osłabienie reakcji na bodziec akustyczny, co jednak prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, bodziec akustyczny, degeneracja nasieniowodów, działanie niepożądane, embriotoksyczność, entekawir, genotoksyczność, glejak mózgu, gruczolak wątroby, guz naczyniowy, margines bezpieczeństwa, mutacja genetyczna, naprawa DNA, nowotwór płuc, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, proliferacja pneumocytów, rak wątroby, resorpcja płodu, test Amesa, test transformacji, toksyczność zarodkowa, zaburzenie kostnienia, zapalenie okołonaczyniowe, zmiana chromosomalna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Iloprost Zentiva 20 mcg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące iloprostu wykazały, że jednorazowe dawki dożylne lub doustne około 100-krotnie wyższe od terapeutycznych mogą wywoływać objawy toksyczności, w tym niedociśnienie, zaczerwienienie skóry, hamowanie funkcji płytek krwi, niewydolność oddechową oraz objawy ogólne zatrucia. W badaniach przewlekłych (do 26 tygodni) u gryzoni i nie-gryzoni, przy ekspozycji 14-47-krotnie wyższej niż u ludzi, nie stwierdzono toksycznego wpływu na narządy, a obserwowane efekty ograniczały się do farmakologicznie przewidywanych działań, takich jak niedociśnienie i duszność. W inhalacyjnym badaniu długoterminowym u szczurów dawka NOAEL wyniosła 48,7 µg/kg mc./dobę, co odpowiada ekspozycji ponad 10-krotnie wyższej niż u ludzi (Cmax i AUC). Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności, a testy rakotwórczości na szczurach i myszach potwierdziły brak potencjału kancerogennego iloprostu.
W badaniach embriotoksyczności u szczurów zaobserwowano nieprawidłowości pojedynczych paliczków przednich łap, niezależnie od dawki, co interpretowano jako opóźnienie wzrostu związane z hemodynamicznymi efektami iloprostu w późnej organogenezie, bez cech teratogenności. Nie stwierdzono zaburzeń rozwoju pourodzeniowego ani zdolności rozrodczych potomstwa. Badania na królikach i małpach, nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających ludzkie, nie wykazały poważnych anomalii rozwojowych. Iloprost przenika do mleka w stopniu <1% dawki dożylnej, bez wpływu na rozwój pourodzeniowy i rozrodczość. Testy inhalacyjne (20 µg/ml przez 26 tygodni) nie wykazały miejscowego podrażnienia dróg oddechowych, a testy skórne i antygenowości nie potwierdziły działania uczulającego, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa preparatu Iloprost Zentiva.
badanie embriotoksyczności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, drogi oddechowe, duszność, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, działanie uczulające, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, hamowanie czynności płytek krwi, jednostka płodowo-łożyskowa, miejscowe podrażnienie, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, objaw zatrucia, organogeneza, perystaltyka jelit, rakotwórczość, rozszerzenie naczyń, stężenie w osoczu krwi, toksyczność ogólna, toksyczny wpływ na rozrodczość, zaburzenie chodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fervex ból i gorączka Forte 1 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa paracetamolu, substancji czynnej leku Efferalgan Forte (1 g), obejmowały długoterminowe testy rakotwórczości, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W dwuletnich badaniach na szczurach i myszach stosowano stężenia 0, 600, 3000 oraz 6000 ppm. Wyniki wykazały brak działania rakotwórczego u samców szczurów oraz u myszy obu płci, natomiast u samic szczurów zaobserwowano niejednoznaczne oznaki zwiększonego występowania białaczki z komórek jednojądrzastych. Dane literaturowe wskazują, że potencjalne działanie rakotwórcze paracetamolu pojawia się jedynie przy bardzo wysokich, cytotoksycznych dawkach, natomiast dawki nietoksyczne dla wątroby nie wykazują takiego ryzyka.
badanie rakotwórczości, białaczka z komórek jednojądrzastych, dawka cytotoksyczna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, genotoksyczność, paracetamol, rakotwórczość, szpik kostny, toksyczność wątroby, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, wątroba, wpływ na reprodukcję, zaburzenie hematopoezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Agapurin 100 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne pentoksyfiliny wykazały niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi 1385 mg/kg mc. (doustnie u myszy), 230 mg/kg mc. (dożylnie u szczurów) oraz 1770 mg/kg mc. (doustnie u szczurów). Długoterminowe podawanie leku w dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 100 mg/kg mc./dobę u psów przez okres roku nie powodowało toksycznego uszkodzenia narządów. Natomiast dawki przekraczające 320 mg/kg mc./dobę u psów przez rok indukowały objawy toksyczne, takie jak zaburzenia neurologiczne (słaba koordynacja ruchów), niewydolność krążenia, krwawienia, obrzęk płuc oraz patologiczne zmiany w jądrach (komórki olbrzymie). Badania reprodukcyjne wykazały zwiększony odsetek zgonów wewnątrzmacicznych płodów przy bardzo wysokich dawkach u szczurów, jednak nie stwierdzono działania teratogennego, embriotoksycznego ani negatywnego wpływu na płodność i rozwój okołoporodowy w badaniach na różnych gatunkach (myszy, szczury, króliki, psy).
badanie rakotwórczości, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, komórki olbrzymie, mechanizm krzepnięcia, mutacja genetyczna, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, pentoksyfilina, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, test Amesa, toksyczne uszkodzenie narządów, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia neurologiczne, zgon wewnątrzmaciczny płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 37,5 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki, krwotoki), nadnerczach (przekrwienie, martwica, włóknienie), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce zewnątrzwydzielniczej (martwica komórek pęcherzykowych), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządach rozrodczych (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię in vitro; genotoksyczność metabolitu aktywnego nie została oceniona. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono wzrost częstości nowotworów przewodu pokarmowego i nadnerczy przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę, odpowiadających ekspozycji wielokrotnie przekraczającej AUC u pacjentów.
aberracje chromosomalne, atrezja pęcherzyków, badanie rakotwórczości, ciałko żółte, dysplazja chrząstki, działanie klastogenne, ekspozycja układowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, komórki mezangium, kostnienie kręgów, krwotok z przewodu pokarmowego, nadnercza, nasady kostne, odstęp QTc, organogeneza, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, przewód pokarmowy, rakotwórczość, rdzeń nadnerczy, resorpcja, rozrost błony śluzowej, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój prenatalny i postnatalny, ślinianki, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wady rozwojowe szkieletu, właściwości mutagenne, zagnieżdżenie zarodka, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Xanconalon 10 mg + 5 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa produktu leczniczego Xanconalon, zawierającego oksykodon i nalokson, obejmowała badania toksyczności reprodukcyjnej, rakotwórczości oraz mutagenności. Oksykodon w dawkach do 8 mg/kg masy ciała nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodków u szczurów i królików, choć przy dawce 125 mg/kg u królików zaobserwowano zmiany rozwojowe, takie jak zwiększona częstość występowania 27. kręgu podkrzyżowego i dodatkowej pary żeber. U szczurów dawka NOAEL wyniosła 2 mg/kg masy ciała, przy czym dawka 6 mg/kg na dobę wiązała się z mniejszą masą ciała potomstwa, co było powiązane z obniżoną masą ciała matek i zmniejszonym spożyciem pokarmu. Nalokson w dużych dawkach doustnych (do 800 mg/kg/dobę) nie wykazywał działania teratogennego, jednak przy najwyższych dawkach obserwowano toksyczność u matek oraz zwiększoną śmiertelność noworodków szczurów, bez negatywnego wpływu na rozwój przeżyłych osobników.
badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, dawka lecznicza, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutagenność, nalokson, NOAEL, ocena przedkliniczna, oksykodon, oksykodon z naloksonem, potencjał klastogenny, potencjał mutagenny, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anastrozole Eugia 1 mg
Przedkliniczne badania anastrozolu obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, wpływu na rozród oraz potencjału rakotwórczego. Toksyczność obserwowano jedynie przy wysokich dawkach znacznie przekraczających kliniczne (LD50 doustne u gryzoni >100 mg/kg mc./dobę, dootrzewnowe >50 mg/kg mc./dobę, u psów >45 mg/kg mc./dobę). Dawki terapeutyczne (1 mg/kg mc./dobę u szczurów, 3 mg/kg mc./dobę u psów) nie wywoływały istotnej toksyczności narządowej. Anastrozol nie wykazywał działania mutagennego ani klastogennego. Wpływ na płodność był odwracalny i związany z mechanizmem inhibitora aromatazy, przy czym u samic dawka 1 mg/kg mc./dobę powodowała niepłodność, a 0,2 mg/kg mc./dobę zwiększała utratę zarodka przed implantacją. Badania teratogenności nie wykazały wad rozwojowych przy dawkach do 1 mg/kg mc./dobę u szczurów i 0,2 mg/kg mc./dobę u królików, choć obserwowano farmakologicznie związane zmiany, takie jak powiększenie łożyska i poronienia.
anastrozol, badanie na zwierzętach, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak tarczycy, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, LD50, mięsak histiocytarny, mutacja genowa, NOAEL, nowotwór jajnika, nowotwór wątroby, toksyczność jednorazowa, toksyczność wielokrotna, uszkodzenie chromosomu, utrata zarodka, zahamowanie aromatazy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Submena 200 mcg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej leku Submena, obejmują szerokie badania farmakologiczne, toksykologiczne oraz oceny mutagenności i rakotwórczości. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano istotne zmniejszenie płodności oraz zwiększoną śmiertelność płodów u szczurów, jednak bez wykazania działania teratogennego. Testy mutagenne na bakteriach i gryzoniach były negatywne, natomiast in vitro na komórkach ssaków wykazały mutagenność fentanylu przy bardzo wysokich stężeniach, znacznie przekraczających te stosowane klinicznie. Badania rakotwórczości, w tym 26-tygodniowy test na transgenicznych myszach Tg.AC oraz dwuletnie badanie u szczurów, nie wykazały potencjału onkogennego fentanylu.
badanie bakteryjne, badanie in vitro, badanie na gryzoniach, badanie rakotwórczości, cytrynian fentanylu, dawka początkowa, dawkowanie, działanie niepożądane, działanie teratogenne, fentanyl, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, potencjał onkogenny, preparat histologiczny, skórny test biologiczny, śmiertelność płodu - Leksykon substancji czynnych
Cichorium intybus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cichorium intybus, stanowiący 65 mg w każdej tabletce preparatu Liv.52, wykazuje niski profil toksyczności potwierdzony w badaniach przedklinicznych. W testach toksyczności ostrej na szczurach i królikach podawano dawki do 5000 mg/kg masy ciała bez obserwacji zgonów, co uniemożliwiło określenie maksymalnej dawki tolerowanej i minimalnej dawki śmiertelnej. Długoterminowe badania toksyczności przewlekłej trwające 9 miesięcy, z dawkami od 1000 do 3000 mg/kg masy ciała, nie wykazały negatywnego wpływu na masę ciała zwierząt. Ponadto, badania reprodukcyjne na szczurach nie wykazały działań teratogennych ani embriotoksycznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania substancji w okresie ciąży i laktacji.
badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, cykoria podróżnik, dominująca mutacja letalna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, erytrocyty ssaków, maksymalna dawka tolerowana, minimalna dawka śmiertelna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidone Aurovitas 267 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu, obejmujące farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi. W badaniach toksyczności zaobserwowano zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost u myszy, szczurów i psów, zmiany te były odwracalne po zakończeniu terapii. U szczurów stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby, co wiązało się z indukcją mikrosomalnych enzymów wątrobowych, mechanizmem nieobserwowanym u pacjentów. U samic szczurów dawka 1500 mg/kg mc./dobę (37-krotność dawki ludzkiej 2403 mg/dobę) powodowała wzrost częstości guzów macicy, co jest efektem specyficznego dla szczurów zaburzenia hormonalnego zależnego od dopaminy i nie ma zastosowania klinicznego u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój pourodzeniowy ani teratogenność (szczury: 1000 mg/kg mc./dobę, króliki: 300 mg/kg mc./dobę).
badanie rakotwórczości, centralnozrazikowy przerost wątroby, działanie fototoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz macicy, guz wątroby, laktacja, łożysko, mechanizm endokrynologiczny, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pirfenidon, płyn owodniowy, przerost wątroby, test fotoklastogenny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenie równowagi hormonalnej - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania tenofowiru dizoproksylu wykazały istotne działania toksyczne, zwłaszcza przy podaniu wielokrotnym u szczurów, psów i małp, obejmujące nefrotoksyczność, osteomalację oraz zmniejszenie stężenia fosforanów w surowicy. Toksyczne efekty kostne, takie jak rozmiękanie kości u małp i obniżenie gęstości mineralnej kości (BMD) u szczurów i psów, pojawiały się przy narażeniu co najmniej 5-krotnie wyższym niż u pacjentów, a u młodocianych małp przy narażeniu ≥40-krotnym. Mechanizm działania na układ kostny wiązał się ze zmniejszonym wchłanianiem fosforanów w jelicie cienkim. Badania genotoksyczności wykazały pozytywne wyniki in vitro, jednak testy in vivo, w tym analiza mikrojąder w szpiku kostnym myszy, były negatywne, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczności u ludzi. Badania rakotwórczości ujawniły sporadyczne guzy dwunastnicy u myszy przy ekstremalnie wysokich dawkach, co jest mało prawdopodobne do przeniesienia na klinikę.
badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, dysfunkcja nerek, emtrycytabina, funkcja nerek, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, hepatocyt szczurzy, hipofosfatemia, lek przeciwretrowirusowy, osteomalacja, pacjent pediatryczny, spontaniczna synteza DNA, szpik kostny, tenofowir dizoproksyl, terapia skojarzona, test Amesa, test chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy, toksyczność kostna, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie fosforanów, zakażenie HIV - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Skinatan 1 mg/g
Przedkliniczne badania metyloprednizolonu aceponianu, substancji czynnej emulsji Skinatan (1 mg/g), wykazały profil bezpieczeństwa zgodny z charakterystyką glikokortykosteroidów. Ocena tolerancji ogólnoustrojowej po wielokrotnym podaniu miejscowym i podskórnym nie ujawniła działań niepożądanych wykraczających poza typowe dla tej grupy leków, nawet przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły działania mutagennego, a analiza farmakologiczna i toksykologiczna nie wskazała na ryzyko rakotwórczości. Tolerancja miejscowa na skórę i błony śluzowe była dobra, bez występowania nietypowych działań niepożądanych, a testy na świnkach morskich wykluczyły potencjał uczulający.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, błona śluzowa, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja immunosupresyjna, glikokortykosteroid, kortykosteroid, metyloprednizolon aceponin, mutacja chromosomalna, mutacja genowa, opatrunek okluzyjny, potencjał embriotoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, potencjał uczulający, śmierć zarodka, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg
Badania przedkliniczne abirateronu octanu wykazały istotne obniżenie stężeń testosteronu, co skutkowało zmianami morfologicznymi i histopatologicznymi w narządach rozrodczych, nadnerczach, przysadce oraz sutkach. Zmiany te były całkowicie lub częściowo odwracalne, z normalizacją w ciągu 4 tygodni po zakończeniu ekspozycji. W badaniach na szczurach odnotowano przejściowe obniżenie płodności u obu płci, z pełnym powrotem do normy w okresie 4-16 tygodni po zaprzestaniu podawania leku. Wpływ na rozwój prenatalny obejmował zmniejszenie masy płodu, obniżenie wskaźników przeżycia oraz zmiany w zewnętrznych narządach płciowych, jednak bez działania teratogennego, co jest zgodne z farmakologicznym profilem abirateronu. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz rakotwórczości nie wykazały istotnych zagrożeń dla ludzi poza zmianami w narządach rozrodczych wynikającymi z mechanizmu działania leku.
abirateron octan, badanie płodności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie teratogenne, genotoksyczność, gospodarka hormonalna, masa narządów, mechanizm działania leku, nadnercza, narządy rozrodcze, narządy wrażliwe na androgeny, nowotwór komórek interstycjalnych, potencjał rakotwórczy, profil farmakologiczny, przysadka, sutki, testosteron krążący, toksyczność rozwojowa, zmiana hormonalna, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Carvetrend 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne karwedylolu (Carvetrend) wykazały brak działania rakotwórczego u szczurów i myszy przy dawkach odpowiednio do 75 mg/kg/dobę (38-krotność MRHD) oraz 200 mg/kg/dobę (100-krotność MRHD). Testy mutagenności in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału mutagennego substancji. W zakresie wpływu na rozrodczość, wysokie dawki karwedylolu (≥200 mg/kg, ≥100-krotność MRHD) u samic szczurów indukowały zaburzenia płodności, takie jak osłabienie aktywności reprodukcyjnej, zmniejszenie liczby ciałek żółtych oraz zaburzenia zagnieżdżania zarodka. Nie stwierdzono jednak teratogenności, choć dawki przekraczające 60 mg/kg (>30-krotność MRHD) powodowały opóźnienia w fizycznym wzroście i rozwoju potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenności, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo genetyczne, ciałko żółte, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, karwedylol, maksymalna zalecana dawka, margines bezpieczeństwa, model zwierzęcy, potencjał mutagenny, ryzyko onkogenne, toksyczność karwedylolu, wada rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenie płodności, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sartesta 10 mg + 160 mg
Przedkliniczne badania produktu leczniczego Sartesta, zawierającego amlodypinę i walsartan, wykazały istotne działania niepożądane dotyczące głównie układu pokarmowego, nerkowego oraz rozwoju zarodka i płodu. W układzie pokarmowym obserwowano zapalenie i owrzodzenia błony śluzowej żołądka przy narażeniu 1,9-2,6-krotnym dawki klinicznej (walsartan 160 mg, amlodypina 10 mg), a przy wyższych dawkach zmiany te nasilały się. W nerkach stwierdzono zmiany degeneracyjne kanalików, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne oraz przerost błony środkowej tętniczek przy narażeniu 7-13-krotnym dawki klinicznej. W badaniach rozwojowych u szczurów dawki około 10-12-krotnie wyższe od klinicznych powodowały rozszerzenie moczowodów, zaburzenia kostnienia mostka oraz opóźnienie kostnienia paliczków kończyn przednich. Maksymalna dawka bez efektów rozwojowych wynosiła 3-4-krotność dawki klinicznej (AUC). Nie wykazano działania mutagennego, klastogennego ani rakotwórczego dla poszczególnych składników.
amlodypina i walsartan, azot mocznikowy, badanie rakotwórczości, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hormon folikulotropowy, klastogenność, komórki Sertoliego, kreatynina, mutagenność, nadżerki błony śluzowej żołądka, nefropatia, niedociśnienie tętnicze, opóźnienie kostnienia, opóźnienie porodu, parametry krwinek czerwonych, przerost błony środkowej tętniczek, przerost komórek przykłębuszkowych, rakotwórczość, rozrost kanalików nerkowych, rozstrzeń kanalików nerkowych, rozszerzenie moczowodów, spermatydy, stan zapalny żołądka, stężenie hemoglobiny, szkliwienie kanalików nerkowych, testosteron, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wałeczki nerkowe, zaburzenia kostnienia, zapalenie śródmiąższowe, zmniejszona przeżywalność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anastrozol Teva 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące anastrozolu wskazują na brak istotnego zagrożenia dla człowieka w konwencjonalnych badaniach farmakologicznych, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa. Toksyczność obserwowano jedynie przy wysokich dawkach, np. LD50 u gryzoni przekraczała 100 mg/kg masy ciała (doustnie) i 50 mg/kg (dootrzewnowo), a u psów LD50 doustnie była >45 mg/kg. W badaniach wielokrotnego podawania na szczurach i psach nie określono NOAEL, a efekty przy dawkach 1-5 mg/kg/dobę wiązały się z farmakologicznym działaniem anastrozolu, bez istotnych zmian toksycznych. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności. Wpływ na płodność u szczurów był odwracalny i dawko-zależny, z dawkami 50 i 400 mg/l w wodzie do picia powodującymi zmniejszenie płodności, a dawki kliniczne (0,02-1 mg/kg/dobę) wywoływały bezpłodność i zwiększoną utratę zarodków, co może mieć implikacje dla mężczyzn stosujących lek.
anastrozol, badanie rakotwórczości, chłoniak, działanie teratogenne, gruczolak tarczycy, hamowanie aktywności aromatazy, indukcja enzymów, inhibitor aromatazy, łagodny guz jajnika, mediana dawki śmiertelnej, mutacja genetyczna, niepowodzenie ciąży, NOAEL, nowotwór wątroby, powiększenie łożyska, toksyczność anastrozolu, toksyczność genetyczna, uszkodzenie chromosomów, utrata zarodka przed implantacją, właściwości mutagenne, zmniejszenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Abirateron, stosowany w onkologii, wykazuje mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy androgenów, co prowadzi do znaczącego obniżenia stężenia testosteronu. Badania toksyczności na modelach zwierzęcych wykazały zmniejszenie masy narządów rozrodczych, zmiany morfologiczne i histopatologiczne w nadnerczach, przysadce mózgowej oraz tkance gruczołowej sutków, które były całkowicie lub częściowo odwracalne po 4 tygodniach od zakończenia terapii. Wpływ na płodność u szczurów był przemijający, z powrotem do normy w ciągu 4-16 tygodni po odstawieniu leku. W badaniach rozwojowych odnotowano zmniejszenie masy płodu i obniżenie wskaźników przeżycia, bez działania teratogennego, co potwierdza, że efekty te wynikają z farmakologicznego wpływu na gospodarkę hormonalną.
abirateron, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dysfagia, działanie teratogenne, gospodarka hormonalna, komórki śródmiąższowe, lecznictwo onkologiczne, mechanizm farmakologiczny, model zwierzęcy, narządy wrażliwe na androgeny, nowotwór komórek interstycjalnych, octan abirateronu, potencjał rakotwórczy, przysadka mózgowa, rozwój płodu, synteza androgenów, testosteron, wady wrodzone, zmiany histopatologiczne nadnerczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elestar 40 mg + 5 mg
Przedkliniczne dane dotyczące kombinacji olmesartanu medoksomilu i amlodypiny (produkt Elestar) wskazują na zróżnicowany, ale nie nasilony profil toksyczności, wynikający z odmiennych miejsc działania obu substancji – nerki dla olmesartanu i serce dla amlodypiny. W badaniach toksyczności wielokrotnej u szczurów zaobserwowano zmniejszenie parametrów czerwonokrwinkowych, zmiany nerkowe (olmesartan), zmiany w jelitach, nadnerczach oraz przerost przewodów mlecznych w gruczołach sutkowych (amlodypina). Nie stwierdzono synergii toksyczności ani nowych form działań niepożądanych. Olmesartan medoksomil wykazywał typowe dla antagonistów receptorów AT1 efekty, takie jak wzrost stężenia BUN i kreatyniny, zmniejszenie masy serca oraz histologiczne uszkodzenia nerek, które można było częściowo złagodzić podaniem chlorku sodu. Genotoksyczność olmesartanu była wykrywalna in vitro (pęknięcia chromosomów), jednak brak było istotnych efektów in vivo nawet przy dawkach do 2000 mg/kg. Badania rakotwórczości nie wykazały działania kancerogennego po 2 latach ekspozycji u szczurów i mysz.
amlodypina, antagonista angiotensyny II, antagonista receptora AT1, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hematokryt, hemoglobina, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, komórki przykłębuszkowe nerek, kreatynina, mocznik, olmesartan medoksomil, parametry czerwonokrwinkowe, poszerzenie miedniczek nerkowych, potencjał genotoksyczny, renina, testosteron, uszkodzenie nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Minorga 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa minoksydylu, substancji czynnej produktu Minorga (20 mg/ml, roztwór na skórę), wykazały, że potencjalne ryzyko negatywnego wpływu na płodność oraz rozwój zarodka i płodu pojawia się jedynie przy ekspozycji na dawki znacznie przekraczające te stosowane klinicznie. Minoksydyl nie wykazuje działania genotoksycznego, co potwierdzają badania braku mutagenności i aberracji chromosomowych. W badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy zaobserwowano wzrost częstości nowotworów hormonozależnych, jednak mechanizm ten był wtórny do hiperprolaktynemii indukowanej wysokimi dawkami, co jest specyficzne dla gryzoni i nie przekłada się na ryzyko u ludzi stosujących standardowe dawki terapeutyczne.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie onkogenne, hiperprolaktynemia, immunoglobulina E, minoksydyl, Minorga, nowotwór hormonozależny, podrażnienie skóry, podwyższony poziom prolaktyny, potencjał alergizujący, potencjał genotoksyczny, procesy reprodukcyjne, profil bezpieczeństwa leku, reakcja alergiczna, reakcja fotoalergiczna, rozwój zarodka, stosowanie miejscowe, tolerancja miejscowa, uszkodzenie materiału genetycznego, wpływ na organizm, zaburzenia rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fentanylu, substancji czynnej w systemach transdermalnych Matrifen, obejmowały toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność, wpływ na rozrodczość oraz potencjał rakotwórczy. Wyniki nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka: brak działania teratogennego u szczurów i królików, brak mutagenności in vivo oraz brak działania onkogennego po 2-letnim podskórnym podawaniu u szczurów Sprague Dawley. W badaniach reprodukcyjnych stwierdzono, że fentanyl nie wpływa na płodność samców szczurów, natomiast u samic obserwowano zmniejszoną płodność i zwiększoną śmiertelność zarodków, co wiązano z toksycznością matczyną, a nie bezpośrednim działaniem na zarodek. Dawki stosowane w systemach transdermalnych wynosiły od 12 do 100 µg/godzinę.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, ból przewlekły, chlorowodorek fentanylu, działanie mutagenne, działanie onkogenne, działanie teratogenne, fentanyl transdermalny, genotoksyczność, opioidowy lek przeciwbólowy, potencjał rakotwórczy, rozwój płodowy i pourodzeniowy, silny opioid, śmiertelność zarodków, substancja czynna, system transdermalny Matrifen, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ fentanylu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlessa 4 mg + 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Amlessa, zawierającego peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę w postaci bezylanu, wykazały, że peryndopryl wykazuje nefrotoksyczność przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, z odwracalnym uszkodzeniem nerek u szczurów i małp. Badania mutagenności i kancerogenności peryndoprylu nie potwierdziły potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego. W zakresie reprodukcji, peryndopryl nie wykazał embriotoksyczności ani teratogenności, jednak jako inhibitor konwertazy angiotensyny może powodować działania niepożądane w późnym okresie rozwoju płodowego, takie jak zmiany nerek płodu, zwiększona umieralność okołoporodowa i wady wrodzone. Parametry płodności szczurów pozostawały niezaburzone po podawaniu peryndoprylu.
antagonista wapnia, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie rozrodczości, działanie teratogenne, gęstość spermy, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, nefrotoksyczność, nerka płodu, plemnik, płodność, potencjał embriotoksyczny, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, rozwój płodu, testosteron, toksyczność ostra i przewlekła, umieralność okołoporodowa, uszkodzenie nerek, wada wrodzona, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tenofovir disoproxil Accord 245 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne fumaranu tenofowiru dizoproksylu wykazały potencjalne ryzyko nefrotoksyczności oraz zaburzeń kostnych, w tym rozmiękania kości u małp i zmniejszenia gęstości mineralnej kości (BMD) u szczurów i psów, powiązane ze zmniejszonym stężeniem fosforanów w surowicy. Efekty te były obserwowane przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym kliniczne (≥5-krotne u młodych dorosłych szczurów i psów, ≥40-krotne u młodocianych małp). Mechanizm zaburzeń kostnych może wynikać ze zmniejszonego wchłaniania fosforanów w jelicie cienkim. Badania genotoksyczności dały wyniki niejednoznaczne in vitro, natomiast testy in vivo wykazały niski potencjał genotoksyczny. W badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy stwierdzono sporadyczne guzy dwunastnicy jedynie przy ekstremalnie wysokich dawkach, co wskazuje na niskie ryzyko kliniczne dla ludzi.
badanie rakotwórczości, fumaran tenofowiru dizoproksylu, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, hepatocyty, hipofosfatemia, nefrotoksyczność, osteomalacja, spontaniczna synteza DNA, szpik kostny, test Amesa, test chłoniaka mysiego, test mikrojądrowy, toksyczność pourodzeniowa, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie fosforanów, zaburzenia kostne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anagrelid Nordic 0,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności anagrelidu wykazały istotne zmiany kardiotoksyczne u psów przy dawkach ≥ 1 mg/kg mc./dobę (12-16-krotność dawki terapeutycznej u ludzi), manifestujące się krwotokami podwsierdziowymi oraz ogniskową martwicą mięśnia sercowego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach, przy dawce 60 mg/kg mc./dobę (720-krotność dawki ludzkiej), zaobserwowano zwiększoną resorpcję zarodków i obumarcie płodów, wskazując na potencjalne działanie embriotoksyczne. Testy genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności, co potwierdza korzystny profil genotoksyczny leku.
anagrelid, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, embriotoksyczność, enzym CYP1, gruczolakorak macicy, guz chromochłonny nadnerczy, kardiotoksyczność, krwotok podwsierdziowy, martwica mięśnia sercowego, mutacja genowa, obumarcie płodu, potencjał mutagenny, potencjał onkogenny, potencjał rakotwórczy, resorpcja zarodka, ryzyko genotoksyczne, toksyczność przewlekła, układ hormonalny, uszkodzenie chromosomu, wartość AUC - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Biotifem 5 mg
Bezpieczeństwo stosowania biotyny, substancji czynnej produktu leczniczego Biotifem (5 mg, tabletki), zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych. Analizy farmakologiczne nie wykazały istotnych zaburzeń funkcjonalnych w układzie sercowo-naczyniowym, oddechowym ani ośrodkowym układzie nerwowym. Długotrwałe podawanie biotyny nie powodowało toksyczności narządowej, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo nie potwierdziły potencjału mutagennego ani uszkodzeń DNA, a badania rakotwórczości na modelach zwierzęcych nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworów.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, biotyna, działanie teratogenne, genotoksyczność, margines bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, ryzyko genotoksyczne, substancja czynna, toksyczność dawek wielokrotnych, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – HeliPico 27,78 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego HeliPico, zawierającego 27,78 mg/5 ml suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.), wykazały brak potencjału mutagennego w teście Amesa, co wskazuje na brak genotoksyczności tego składnika aktywnego. Test Amesa, oparty na zdolności indukowania mutacji powrotnych w szczepach Salmonella typhimurium i Escherichia coli, jest standardową metodą oceny mutagenności, a negatywny wynik potwierdza bezpieczeństwo w tym zakresie. Jednakże, w dostępnej dokumentacji brak jest danych dotyczących badań rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na reprodukcję, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa preparatu, zwłaszcza w kontekście długoterminowego stosowania i stosowania u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, działanie karcynogenne, Escherichia coli, Hedera helix, HeliPico, mutacja powrotna, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ, właściwość mutagenna, wyciąg z liści bluszczu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doreta 37,5 mg + 325 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Doreta, zawierającego 37,5 mg tramadolu chlorowodorku oraz 325 mg paracetamolu, wykazały brak działania teratogennego w standardowych dawkach. W badaniach na szczurach podawano dawki toksyczne produktu złożonego (50/434 mg/kg tramadolu/paracetamolu), co stanowiło 8,3-krotność maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi, i zaobserwowano embriotoksyczność oraz uszkodzenia płodu, takie jak zmniejszenie masy ciała płodu i wzrost częstości występowania nadliczbowych żeber. Niższe dawki (10/87 oraz 25/217 mg/kg) nie wykazywały toksycznego wpływu na zarodek i płód. Tramadol przenika przez łożysko, jednak nie wpływa na płodność samców i samic, a badania mutagenności i rakotwórczości nie wykazały potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego w dawkach terapeutycznych.
badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, Doreta, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, nadliczbowe żebra, paracetamol, płodność, potencjał genotoksyczny, produkt złożony, przenikanie przez łożysko, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, toksyczny wpływ na matkę, tramadol chlorowodorek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lamivudine Mylan 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lamiwudyny wykazały korzystny profil toksyczności ostrej, bez istotnej toksyczności narządowej nawet przy bardzo dużych dawkach. Zaobserwowano jedynie przemijające zmiany w parametrach biochemicznych i hematologicznych, w tym niewielki wpływ na funkcję nerek i wątroby oraz sporadyczne zmniejszenie masy wątroby. Zmniejszenie liczby erytrocytów i neutrofilów sugeruje konieczność monitorowania parametrów hematologicznych podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami hematologicznymi. Ocena genotoksyczności wykazała brak działania mutagennego in vivo, pomimo wykrycia efektów cytogenetycznych in vitro, co wskazuje na niskie ryzyko genotoksyczne u pacjentów. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność, jednak odnotowano śmiertelność zarodków u królików przy dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej, co wymaga ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży.
analog nukleozydowy, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, czynność nerek, czynność wątroby, działanie rakotwórcze, erytrocyty, lamiwudyna, narażenie ogólnoustrojowe, neutrofile, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, ryzyko genotoksyczne, śmiertelność zarodkowa, teratogenność, test bakteryjny, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Etoricoxib Teva 90 mg
Badania przedkliniczne etorykoksybu wykazały brak działania genotoksycznego oraz rakotwórczego u myszy, co wskazuje na niski potencjał mutagenny i korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście nowotworowości. U szczurów, przy dawkach przekraczających dwukrotnie dobową dawkę stosowaną u ludzi (90 mg), zaobserwowano gruczolaki wątrobowokomórkowe i pęcherzykowe tarczycy, jednak mechanizm ich powstawania jest specyficzny dla tego gatunku i nie ma bezpośredniego odniesienia do ryzyka u ludzi, gdyż etorykoksyb nie indukuje CYP3A w wątrobie ludzkiej. Toksyczność przewodu pokarmowego u szczurów była dawko- i czasozależna, z owrzodzeniami pojawiającymi się przy stężeniach porównywalnych lub wyższych od terapeutycznych. U psów wysokie stężenia leku wiązały się z nefrotoksycznością i gastrotoksycznością, co wskazuje na potencjalne ryzyko uszkodzenia nerek i przewodu pokarmowego przy stosowaniu dużych dawek.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, CYP3A, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja układowa, etorykoksyb, gastrotoksyczność, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, malformacja płodu, narażenie kliniczne, nefrotoksyczność, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przenikanie do mleka, stężenie terapeutyczne, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność reprodukcyjna, wczesne poronienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Coxydyna 120 mg
Przedkliniczne badania etorykoksybu, substancji czynnej leku Coxydyna, nie wykazały działania genotoksycznego. W badaniach rakotwórczości u myszy nie stwierdzono efektów nowotworowych, natomiast u szczurów, przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dobową dawkę stosowaną u ludzi (90 mg), zaobserwowano rozwój gruczolaków wątrobowokomórkowych oraz pęcherzykowych tarczycy. Mechanizm ten jest związany z indukcją cytochromu P450 (CYP) specyficzną dla szczurów, a brak indukcji CYP3A u ludzi sugeruje ograniczone znaczenie tych zmian dla pacjentów. W badaniach toksyczności przewodu pokarmowego u szczurów i psów odnotowano owrzodzenia i zaburzenia czynności nerek przy stężeniach przekraczających dawki terapeutyczne u ludzi.
badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, bezpieczeństwo stosowania leku, dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, deformacja układu kostnego, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja układowa, etorykoksyb, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, indukcja CYP3A, indukcja cytochromu P450, karmienie piersią, laktacja, narażenie układowe, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przeciwwskazanie, przewód pokarmowy, toksyczność reprodukcyjna, wczesne poronienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kwikaton 50 mg
Przedkliniczne badania wildagliptyny wykazały, że u psów dawka NOAEL dla opóźnień przewodzenia wewnątrzsercowego wynosiła 15 mg/kg mc., co odpowiada 7-krotnej ekspozycji względem Cmax u ludzi. U gryzoni obserwowano piankowate makrofagi pęcherzykowe w płucach przy dawkach ≥ 25 mg/kg u szczurów (5-krotna ekspozycja AUC względem ludzi) oraz 750 mg/kg u myszy (142-krotna ekspozycja). Objawy ze strony przewodu pokarmowego u psów obejmowały miękkie, śluzowate stolce, biegunkę i obecność krwi w kale, przy czym nie ustalono dawki NOAEL. Badania genotoksyczności in vitro i in vivo nie wykazały mutagenności wildagliptyny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka NOAEL dla zmian kostnych (faliste żebra) wynosiła 75 mg/kg (10-krotna ekspozycja), a u królików 50 mg/kg (9-krotna ekspozycja), przy czym zmiany u królików występowały tylko przy toksyczności matki. Toksyczność rozwojowa u szczurów pojawiała się przy dawkach ≥ 150 mg/kg, związana z toksycznością matki, a w pokoleniu F1 obserwowano przemijające zmniejszenie masy ciała i aktywności ruchowej.
badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, biegunka, działanie genotoksyczne, faliste żebra, gruczolakorak sutka, krew w kale, łuszczenie skóry, makrofagi pęcherzykowe, miękki stolec, naczyniakomięsak krwionośny, NOAEL, pęcherzyk skórny, potencjał mutagenny, przewodzenie wewnątrzsercowe, rozwój pourodzeniowy, śluzowaty stolec, toksyczność płucna, toksyczność sercowo-naczyniowa, toksyczność zarodkowo-płodowa, toksyczność żołądkowo-jelitowa, wildagliptyna, zmiana martwicza - Leksykon substancji czynnych
Gefitinib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne gefitynibu wykazały istotne działania niepożądane, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych, ale mogą mieć znaczenie kliniczne przy porównywalnej ekspozycji. Zaobserwowano zanik i ścieńczenie nabłonka rogówki, martwicę brodawek nerkowych oraz martwicę komórek wątroby z naciekami eozynofilowymi makrofagów. In vitro wykazano potencjalne hamowanie repolaryzacji mięśnia sercowego (np. wydłużenie odcinka QT), jednak brak jest klinicznego potwierdzenia tego efektu. W dawce 20 mg/kg/dobę u samic szczurów stwierdzono zmniejszenie płodności, co jest istotne dla kobiet w wieku rozrodczym. Badania teratogenności nie wykazały wad rozwojowych u szczurów (do 30 mg/kg/dobę) ani królików (do 20 mg/kg/dobę), choć u królików zaobserwowano zmniejszoną masę ciała płodów. W okresie okołoporodowym dawka 20 mg/kg/dobę u szczurów obniżała przeżywalność noworodków. Gefitynib przenika do mleka w stężeniach 11-19 razy wyższych niż we krwi, co ma znaczenie dla kobiet karmiących piersią.
badanie rakotwórczości, badanie teratogenności, działanie fototoksyczne, EGFR, gefitynib, gruczolak wątroby, martwica brodawek nerkowych, martwica komórek wątroby, naczyniakomięsak krwionośny, organogeneza, potencjał genotoksyczny, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, repolaryzacja mięśnia sercowego, ścieńczenie rogówki, substancja czynna, wydłużenie odstępu QT, zanik nabłonka rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ictady 245 mg
Przedkliniczne badania farmakologiczne tenofowiru dizoproksylu w formie bursztynianu nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka, jednak ujawniły toksyczne działania na nerki i układ kostny u zwierząt doświadczalnych (szczury, psy, małpy) przy narażeniu ≥5-krotnie (szczury, psy) oraz ≥40-krotnie (małpy) wyższym niż kliniczne. Wpływ na kościec manifestował się osteomalacją u małp oraz zmniejszoną gęstością mineralną kości (BMD) u szczurów i psów, co wiązało się z obniżonym wchłanianiem fosforanów w jelicie cienkim. W badaniach genotoksyczności uzyskano wyniki mieszane: dodatni test in vitro na chłoniaku mysim, niejednoznaczny wynik w teście Amesa, słabo dodatni test UDS w hepatocytach szczurzych oraz ujemny wynik analizy mikrojąder in vivo. Badania rakotwórczości wykazały sporadyczne guzy dwunastnicy u myszy przy skrajnie wysokich dawkach, z niskim prawdopodobieństwem istotności klinicznej dla ludzi.
badanie mikrojądrowe, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, bursztynian, genotoksyczność, gęstość mineralna kości, guz dwunastnicy, hepatocyt, hipofosfatemia, osteomalacja, synteza DNA, tenofowir dizoproksylu, test Amesa, test chłoniaka mysiego, toksyczność kostna, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie fosforanów - Leksykon substancji czynnych
Karbamazepina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące karbamazepiny nie wykazują istotnego ryzyka toksyczności ogólnej, mutagenności ani działania rakotwórczego u ludzi. Badania in vitro oraz testy mutagenności na bakteriach i ssakach dały wyniki negatywne, potwierdzając brak genotoksyczności. W 2-letnim badaniu rakotwórczości na szczurach stosowano dawki do 250 mg/kg mc./dobę, co skutkowało zwiększoną częstością guzów wątrobowych u samic oraz łagodnych guzów jąder u samców, jednak nie ma dowodów na kliniczne znaczenie tych obserwacji u ludzi. Tolerancja miejscowa oraz toksyczność po podaniu dawek pojedynczych i wielokrotnych również nie wskazują na szczególne zagrożenia dla pacjentów stosujących karbamazepinę.
badanie in vitro, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dawka toksyczna dla matki, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak jąder, guz komórek wątrobowych, indukcja enzymów wątrobowych, karbamazepina, komora mózgowa, organogeneza, potencjał mutagenny, śmiertelność zarodkowo-płodowa, spermatogeneza, toksyczność ogólna, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie zarodka, wątrobiak, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Valdix Forte 355 mg
Przedkliniczne badania toksyczności produktu leczniczego Valdix Forte, zawierającego 355 mg wyciągu wodno-alkoholowego, suchego z korzenia kozłka (Valeriana officinalis L., radix), wykazały niski profil toksyczności zarówno w toksyczności ostrej, jak i podostrej. Badania na modelach zwierzęcych, głównie na szczurach, potwierdziły brak istotnych klinicznie objawów niepożądanych po jednorazowym podaniu oraz po wielokrotnym stosowaniu przez okres 4-8 tygodni, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania preparatu w krótkim i średnim terminie. Wyniki te sugerują, że dawka 355 mg wyciągu jest dobrze tolerowana i nie wywołuje toksycznych efektów przy standardowym stosowaniu.
badanie rakotwórczości, dane przedkliniczne, długotrwałe stosowanie, korzeń kozłka, niska toksyczność, olejek eteryczny, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, ryzyko nowotworu, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, Valdix Forte, Valeriana officinalis, wpływ na płodność, wyciąg etanolowy, wyciąg wodno-alkoholowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Mirzaten Q-Tab 15 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa mirtazapiny zawartej w leku Mirzaten Q-Tab wykazała brak istotnych zagrożeń toksykologicznych i genotoksycznych, potwierdzając korzystny profil bezpieczeństwa substancji. Badania wielokrotnego podawania nie ujawniły istotnych efektów niepożądanych, a testy genotoksyczności, obejmujące mutacje genowe, aberracje chromosomalne oraz uszkodzenia DNA, nie wykazały działania szkodliwego na materiał genetyczny. Długoterminowe badania rakotwórczości na gryzoniach wykazały pojawienie się guzów tarczycy u szczurów oraz nowotworów wątrobowokomórkowych u myszy, jednak zmiany te uznano za specyficzne dla gatunku i związane z indukcją enzymów wątrobowych przy wysokich dawkach, bez odniesienia do terapii u ludzi.
badania farmakologiczne, badania kliniczne, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, długotrwałe stosowanie, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, guz tarczycy, mirtazapina, Mirzaten Q-Tab, mutacja genowa, nowotwór wątrobowokomórkowy, profil bezpieczeństwa, strata poimplantacyjna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, toksykologia, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asbima 5 mg + 80 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Asbima, zawierającego amlodypinę i walsartan, wskazują na występowanie działań niepożądanych głównie przy narażeniu wielokrotnie przekraczającym dawki kliniczne. W układzie pokarmowym obserwowano stan zapalny warstwy gruczołowej żołądka oraz owrzodzenia przy 1,9-2,6-krotności dawki klinicznej (walsartan 160 mg, amlodypina 10 mg). W nerkach stwierdzono bazofilię, szkliwienie, rozstrzeń kanalików, wałeczki nerkowe i śródmiąższowe zapalenie limfocytarne przy 7-13-krotności dawki klinicznej. Wpływ na rozwój zarodka i płodu obejmował rozszerzone moczowody, zaburzenia kostnienia mostka oraz nieskostniałe paliczki kończyn przednich przy 10-12-krotności dawki klinicznej. Maksymalna dawka niepowodująca zaburzeń rozwojowych wynosiła 3-krotność dawki klinicznej walsartanu i 4-krotność amlodypiny (na podstawie AUC). Nie wykazano działania mutagennego ani rakotwórczego dla obu substancji czynnych osobno.
aparat przykłębuszkowy, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, czerwone krwinki, genotoksyczność, gęstość nasienia, hematokryt, hemodynamika nerek, hormon folikulotropowy, kanaliki nerkowe, komórki Sertoliego, nadżerki błony śluzowej żołądka, nefropatia, niedociśnienie, opóźnienie porodu, owrzodzenie żołądka, przeżywalność potomstwa, rozstrzeń kanalików nerkowych, rozwój płodu, śródmiąższowe zapalenie limfocytarne, stan zapalny warstwy gruczołowej żołądka, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozrodcza, wałeczki nerkowe, zaburzenie kostnienia mostka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliclazide Medreg 60 mg
Dane przedkliniczne dotyczące gliklazydu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Gliclazide Medreg 30 mg i 60 mg) wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnego zagrożenia dla organizmu ludzkiego. Testy genotoksyczności nie potwierdziły zdolności gliklazydu do indukowania mutacji genowych ani aberracji chromosomowych, co eliminuje ryzyko genotoksyczne. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność i zdolność rozrodczą. Zaobserwowano jedynie zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach 25-krotnie przekraczających maksymalną dawkę terapeutyczną stosowaną u ludzi, co wskazuje na brak klinicznego znaczenia tego efektu przy standardowej terapii.
aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gliclazyd, mutacja genowa, płodność, profil bezpieczeństwa, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lignocain 2% 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lidokainy chlorowodorku wykazały brak bezpośredniego działania mutagennego samej substancji czynnej, jednak jej metabolit 2,6-ksylidyna, stosowany w dużych, prawie toksycznych dawkach, wykazuje potencjał mutagenny in vitro. Długoterminowe badania na szczurach ujawniły rozwój łagodnych i złośliwych guzów w obrębie jamy nosowej po 2-letniej ekspozycji na wysokie dawki 2,6-ksylidyny, co wskazuje na możliwe ryzyko rakotwórczości u ludzi przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek lidokainy. W związku z tym zaleca się ograniczenie stosowania lidokainy do najkrótszego możliwego czasu i unikanie długotrwałej terapii wysokimi dawkami.
6-ksylidyna, badania przedkliniczne, badanie rakotwórczości, drgawki płodowe, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja prenatalna, guzy łagodne i złośliwe, jama nosowa, lidokaina, lidokainy chlorowodorek, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przepływ krwi maciczny, rozwój behawioralny, teratogenność, test mutagenności - Leksykon substancji czynnych
Chlortalidon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlortalidon, diuretyk tiazydopodobny stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i obrzęków, nie wykazuje jednoznacznego działania teratogennego w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, nawet przy dawkach do 500-krotnie przekraczających dawkę kliniczną. W badaniach na szczurach odnotowano zwiększoną toksyczność dla zarodka i płodu przy dawkach 19-krotnie wyższych niż kliniczne, jednak efekt ten był związany z toksycznością u samic. Wyniki dotyczące resorpcji płodów u myszy były niejednoznaczne i nie potwierdzone w kolejnych badaniach. W zakresie mutagenności, testy in vitro i in vivo wykazały brak typowego działania mutagennego; aberracje chromosomalne obserwowano jedynie w hodowlach komórek CHO przy dawkach cytotoksycznych, co nie znalazło potwierdzenia w badaniach in vivo na myszach i szczurach.
aberracja chromosomalna, aberracja chromosomowa, badanie rakotwórczości, chlortalidon, diuretyk tiazydopodobny, działanie cytotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt, jajnik chomika chińskiego, nadciśnienie tętnicze, naprawa DNA, obrzęk, potencjał onkogenny, resorpcja płodu, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Daruph 111 mg
Dazatynib, substancja czynna produktu Daruph, wykazuje w badaniach przedklinicznych toksyczność głównie w obrębie układu pokarmowego, krwiotwórczego i limfatycznego, z jelitem jako głównym narządem docelowym u szczurów i małp. Zmiany hematologiczne obejmowały modyfikacje parametrów erytrocytów oraz szpiku kostnego, a w układzie limfatycznym obserwowano limfocytopenię i zmniejszenie masy narządów limfatycznych, wszystkie efekty miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. U małp stwierdzono śródmiąższową mineralizację nerek po leczeniu do 9 miesięcy, co wymaga dalszej oceny w kontekście długoterminowego bezpieczeństwa. W zakresie hemostazy dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak bez wywoływania samoistnych krwotoków. Pomimo in vitro wykazania wpływu na kanał potasowy hERG i potencjalnego ryzyka wydłużenia odstępu QT, badania in vivo na małpach nie potwierdziły istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych.
agregacja płytek krwi, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórczości, brodawczak macicy, czas krwawienia, dazatynib, działanie fototoksyczne, efekt klastogenny, gruczolak prostaty, immunosupresja, kanał potasowy hERG, mineralizacja nerek, odstęp QT, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzeł chłonny, włókno Purkinjego