guz komórek wątrobowych
Guz komórek wątrobowych, znany również jako rak wątrobowokomórkowy (hepatocellular carcinoma, HCC), jest najczęstszym pierwotnym nowotworem złośliwym wątroby. Stanowi poważny problem kliniczny ze względu na rosnącą częstość występowania oraz wysoką śmiertelność. Rozwija się przeważnie w przebiegu marskości wątroby (80-90% przypadków), głównie na tle zakażenia wirusem HBV lub HCV, alkoholowej choroby wątroby, niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD) oraz hemochromatozy.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, CT, MRI z kontrastem), markery nowotworowe (AFP) oraz biopsję. Charakterystyczną cechą HCC w badaniach obrazowych jest wzmocnienie kontrastowe w fazie tętniczej i wypłukiwanie kontrastu w fazie żylnej wrotnej lub późnej. Klasyfikacja Barcelona Clinic Liver Cancer (BCLC) umożliwia ocenę stopnia zaawansowania i wybór optymalnej strategii terapeutycznej.
Leczenie HCC obejmuje metody potencjalnie radykalne (resekcja chirurgiczna, transplantacja wątroby, ablacja miejscowa) oraz paliatywne (chemoembolizacja przeztętnicza, radioembolizacja, leczenie systemowe). W terapii systemowej stosuje się inhibitory kinaz tyrozynowych (sorafenib, lenvatinib) oraz immunoterapię (atezolizumab z bewacyzumabem). Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania nowotworu, wydolności wątroby i stanu ogólnego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tegretol 20 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące karbamazepiny, substancji czynnej leku Tegretol (20 mg/ml, zawiesina doustna), obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, w tym toksyczność po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, tolerancję miejscową, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia dla pacjentów stosujących lek w dawkach terapeutycznych. Jednak badania reprodukcyjne na zwierzętach (myszy, szczury, króliki) wykazały potencjalne działanie teratogenne, zwłaszcza przy dawkach powyżej 200 mg/kg mc./dobę, które powodowały toksyczność u matki oraz zwiększoną śmiertelność zarodków i opóźnienia wzrostu płodów. W dawkach klinicznych działanie teratogenne było nieznaczne lub nieobserwowane. Ponadto, potomstwo szczurów karmione mlekiem matek otrzymujących 192 mg/kg mc./dobę wykazywało zmniejszony przyrost masy ciała.
badanie farmakologiczne, brak spermatogenezy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, guz komórek wątrobowych, karbamazepina, łagodny guz jądra, margines bezpieczeństwa, organogeneza, potencjał rakotwórczy, śmiertelność zarodków, substancja czynna, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję, zanik jądra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tegretol CR 200 200 mg
Dane przedkliniczne dotyczące karbamazepiny, substancji czynnej preparatu Tegretol CR, obejmują szeroki zakres badań toksyczności jednorazowej i wielokrotnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia kliniczne, choć badania reprodukcyjne wykazały potencjalne działanie teratogenne, szczególnie u myszy, gdzie dawki powyżej 200 mg/kg mc./dobę podczas organogenezy powodowały wyraźne efekty teratogenne. U szczurów zaobserwowano wzrost śmiertelności zarodków i płodów, a u królików opóźnienia wzrostu płodów. W badaniach rakotwórczości u szczurów stwierdzono zwiększoną częstość guzów komórek wątrobowych u samic oraz łagodnych guzów jąder u samców, jednak brak jest dowodów na bezpośrednie przełożenie tych wyników na ludzi stosujących karbamazepinę terapeutycznie.
badanie rakotwórczości, brak spermatogenezy, działanie teratogenne, guz komórek wątrobowych, karbamazepina, łagodny guz jąder, margines bezpieczeństwa, organogeneza, potencjał rakotwórczy, rozwój postnatalny, śmiertelność zarodków, Tegretol CR, toksyczność przewlekła, właściwość genotoksyczna, wytwarzanie plemników, zanik jąder - Leksykon substancji czynnych
Karbamazepina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące karbamazepiny nie wykazują istotnego ryzyka toksyczności ogólnej, mutagenności ani działania rakotwórczego u ludzi. Badania in vitro oraz testy mutagenności na bakteriach i ssakach dały wyniki negatywne, potwierdzając brak genotoksyczności. W 2-letnim badaniu rakotwórczości na szczurach stosowano dawki do 250 mg/kg mc./dobę, co skutkowało zwiększoną częstością guzów wątrobowych u samic oraz łagodnych guzów jąder u samców, jednak nie ma dowodów na kliniczne znaczenie tych obserwacji u ludzi. Tolerancja miejscowa oraz toksyczność po podaniu dawek pojedynczych i wielokrotnych również nie wskazują na szczególne zagrożenia dla pacjentów stosujących karbamazepinę.
badanie in vitro, badanie mutagenności, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, dawka toksyczna dla matki, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gruczolak jąder, guz komórek wątrobowych, indukcja enzymów wątrobowych, karbamazepina, komora mózgowa, organogeneza, potencjał mutagenny, śmiertelność zarodkowo-płodowa, spermatogeneza, toksyczność ogólna, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie zarodka, wątrobiak, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imikeraderm 50 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa imikwimodu, substancji czynnej kremu Imikeraderm (50 mg/g), nie wykazały istotnego zagrożenia dla ludzi. W badaniach toksyczności na szczurach stosowanie dawek 0,5 i 2,5 mg/kg masy ciała przez 4 miesiące skutkowało zmniejszeniem masy ciała oraz zwiększeniem masy śledziony, natomiast u myszy nie zaobserwowano tych efektów. U obu gatunków odnotowano miejscowe podrażnienie skóry, nasilające się przy wyższych dawkach. Dwuletnie badania rakotwórczości u myszy, z aplikacją imikwimodu trzy razy w tygodniu, nie wykazały indukcji nowotworów w miejscu aplikacji, choć zaobserwowano zwiększoną zapadalność na guzy wątrobowe, co jednak nie przekłada się na ryzyko u ludzi ze względu na niską absorpcję skórną i brak działania mutagennego. Dodatkowo, doustne podawanie imikwimodu szczurów przez 2 lata nie skutkowało powstawaniem nowotworów.
działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, fotokarcynogenność, genotoksyczność, guz komórek wątrobowych, Imikeraderm, imikwimod, indukcja nowotworów, masa śledziony, podrażnienie skóry, potencjał rakotwórczy, promieniowanie ultrafioletowe, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tegretol CR 400 400 mg
Dane przedkliniczne dotyczące karbamazepiny, substancji czynnej leku Tegretol CR, obejmują szeroki zakres badań farmakologicznych, w tym toksyczności jednorazowej i wielokrotnej, tolerancji miejscowej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Wyniki nie wskazują na istotne zagrożenia dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym. Jednak badania reprodukcyjne na zwierzętach (myszy, szczury, króliki) wykazały teratogenne działanie karbamazepiny, szczególnie przy dawkach przekraczających 200 mg/kg mc/dobę, co wiązało się z toksycznością u samic ciężarnych oraz zwiększoną śmiertelnością zarodków i opóźnieniami wzrostu płodów. W 2-letnim badaniu na szczurach zaobserwowano wzrost częstości guzów komórek wątrobowych u samic oraz łagodnych guzów jąder u samców, jednak brak jest dowodów na kliniczne znaczenie tych zmian u ludzi.
brak spermatogenezy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt niepożądany, guz komórek wątrobowych, karbamazepina, łagodny guz jąder, organogeneza, potencjał genotoksyczny, śmiertelność zarodków, Tegretol CR, toksyczność jednorazowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, układ rozrodczy męski, zanik jąder