Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Tegretol

Dane przedkliniczne dla karbamazepiny, substancji czynnej zawartej w leku Tegretol (20 mg/ml, zawiesina doustna), pochodzą z szeregu konwencjonalnych badań farmakologicznych, obejmujących ocenę toksyczności po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, tolerancji miejscowej, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego. Wyniki tych badań nie wskazują na szczególne zagrożenia dla człowieka podczas stosowania terapeutycznego. Należy jednak zaznaczyć, że badania na zwierzętach dotyczące wpływu na reprodukcję nie pozwalają całkowicie wykluczyć potencjalnego działania teratogennego karbamazepiny u ludzi.¹

Potencjał rakotwórczy

W dwuletnim badaniu oceniającym potencjał rakotwórczy karbamazepiny przeprowadzonym na szczurach zaobserwowano zwiększoną częstość występowania guzów komórek wątrobowych u samic oraz łagodnych guzów jąder u samców. Pomimo tych obserwacji, nie ma wystarczających przesłanek sugerujących, że odkrycia te mają istotne znaczenie kliniczne dla terapii u ludzi.²

Toksyczność reprodukcyjna

Badania prowadzone na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych (myszy, szczury, króliki) wykazały, że doustne podawanie karbamazepiny w okresie organogenezy prowadziło do istotnych efektów toksycznych. Obserwowano zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz opóźnienia wzrostu płodów. Efekty te występowały głównie po zastosowaniu dawek dobowych powodujących toksyczne działania na organizm matki (powyżej 200 mg/kg masy ciała na dobę).³

Działanie teratogenne karbamazepiny zostało potwierdzone w szeregu badań, szczególnie na modelu mysim. Należy jednak podkreślić, że po zastosowaniu dawek istotnych klinicznie dla ludzi, karbamazepina nie wykazywała działania teratogennego lub wykazywała jedynie nieznaczne działanie tego typu.⁴

W badaniach wpływu karbamazepiny na reprodukcję u szczurów zaobserwowano, że potomstwo karmione mlekiem matki wykazywało zmniejszony przyrost masy ciała w przypadkach, gdy matka otrzymywała karbamazepinę w dawce 192 mg/kg masy ciała na dobę.⁵

Wpływ na płodność

W badaniach toksyczności przewlekłej przeprowadzonych na szczurach otrzymujących karbamazepinę zaobserwowano istotne zmiany w narządach rozrodczych samców. Stwierdzono zanik jąder oraz brak spermatogenezy, co było bezpośrednio związane z podawaniem badanego leku. Warto podkreślić, że margines bezpieczeństwa dla tego działania nie został dotychczas ustalony.⁶