inhibitor transportu kwasów żółciowych
Inhibitory transportu kwasów żółciowych (IBAT – Ileal Bile Acid Transporter inhibitors) to stosunkowo nowa klasa leków, które hamują działanie transportera kwasów żółciowych w dystalnym odcinku jelita krętego. Mechanizm ich działania polega na blokowaniu wchłaniania zwrotnego kwasów żółciowych, co prowadzi do zwiększonego wydalania tych związków z kałem.
W warunkach fizjologicznych około 95% kwasów żółciowych ulega wchłanianiu zwrotnemu w jelicie cienkim i powraca do wątroby poprzez krążenie wątrobowo-jelitowe. Zablokowanie tego procesu przez inhibitory IBAT zwiększa stężenie kwasów żółciowych w świetle jelita grubego, co wywołuje efekt sekrecyjny i przyspieszający perystaltykę.
Inhibitory transportu kwasów żółciowych znalazły zastosowanie w leczeniu zaparcia czynnościowego oraz zespołu jelita drażliwego z dominującym zaparciem (IBS-C). Przedstawicielem tej grupy leków jest elobixibat, który został zatwierdzony w Japonii do leczenia przewlekłych zaparć. Inne związki z tej grupy, jak odevixibat i maralixibat, są badane w leczeniu chorób cholestatycznych wątroby, w tym postępującej rodzinnej cholestazy wewnątrzwątrobowej (PFIC).
Do działań niepożądanych inhibitorów IBAT należą głównie biegunka, bóle brzucha oraz wzdęcia. Ich intensywność jest zwykle zależna od dawki leku. Mechanizm działania tych leków sprawia, że mogą one również wpływać na gospodarkę lipidową poprzez zmniejszenie wchłaniania cholesterolu w jelicie cienkim.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ambrysentan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Ambrysentan, antagonista receptora endoteliny (ERA), wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjał do obniżania ciśnienia tętniczego przy dużych dawkach, co może prowadzić do niedociśnienia i objawów wazodylatacyjnych. Nie stwierdzono hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. Długotrwałe podawanie u gryzoni powodowało zmiany zapalne i przerost małżowin nosowych przy ekspozycji przekraczającej 3-krotnie AUC kliniczne, natomiast u psów reakcje zapalne były minimalne nawet przy 20-krotnym przekroczeniu ekspozycji. Ambrysentan wykazywał działanie klastogenne in vitro, jednak nie potwierdzono mutagenności ani genotoksyczności in vivo. W 2-letnich badaniach na szczurach i myszach nie zaobserwowano właściwości rakotwórczych, jedynie niewielki wzrost częstości gruczolakowłókniaków sutka u samców szczurów przy 6-krotnie wyższej ekspozycji niż kliniczna (AUC).
ambrysentan, antagonista receptora endoteliny, aspermia, bezdech, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, gruczolakowłókniak sutka, hepatotoksyczność, inhibitor transportu kwasów żółciowych, kostnienie trzonu kości klinowej, niedociśnienie, niedotlenienie, przerost małżowin nosowych, ruchliwość plemników, szmer oddechowy, tętnica pępkowa, układ oddechowy, wada pnia naczyniowego, wada przegrody międzykomorowej, właściwość rakotwórcza, zanik kanalików nasiennych, zapalenie nabłonka jamy nosowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ambrisentan AOP 10 mg
Ambrisentan, antagonista receptora endoteliny (ERA), wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Pojedyncza wysoka dawka może powodować niedociśnienie tętnicze wskutek rozszerzenia naczyń, co jest istotne przy ocenie przedawkowania. Nie stwierdzono hepatotoksyczności ani inhibicji transportu kwasów żółciowych. Długotrwałe podawanie u zwierząt ujawniło zmiany zapalne i przerost małżowin nosowych, zwłaszcza u szczurów przy ekspozycji trzykrotnie przekraczającej AUC stosowaną klinicznie. Ambrisentan wykazywał działanie klastogenne in vitro, jednak badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, a badania rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka, z wyjątkiem niewielkiego wzrostu gruczolakowłókniaków sutka u samców szczurów przy 6-krotnej ekspozycji względem dawki klinicznej 10 mg/dobę.
antagonista receptora endoteliny, bezdech, działanie klastogenne, działanie teratogenne, ekspozycja systemowa, gruczolakowłókniak sutka, hepatotoksyczność, inhibitor transportu kwasów żółciowych, kostnienie trzonu kości klinowej, niedociśnienie, niedotlenienie, obniżenie ciśnienia tętniczego, przerost małżowin nosowych, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ruchliwość plemników, tętnica pępkowa, wada pnia naczyniowego, wada przegrody międzykomorowej, zanik kanalików nasiennych, zapalenie nabłonka jamy nosowej