immunoterapia pęcherza moczowego
Immunoterapia pęcherza moczowego to metoda leczenia nowotworów pęcherza, która wykorzystuje naturalne mechanizmy obronne organizmu do zwalczania komórek nowotworowych. Najczęściej stosowaną formą tej terapii jest dopęcherzowe podawanie szczepionki BCG (Bacillus Calmette-Guérin), która zawiera osłabione prątki gruźlicy.
Mechanizm działania immunoterapii BCG opiera się na indukcji lokalnej reakcji immunologicznej w ścianie pęcherza moczowego. Po podaniu do pęcherza, prątki BCG przylegają do nabłonka, aktywując makrofagi, limfocyty T i komórki NK, które następnie rozpoznają i niszczą komórki nowotworowe. Dochodzi również do uwalniania cytokin prozapalnych, które wzmacniają reakcję immunologiczną.
Immunoterapia BCG jest standardem leczenia powierzchownych raków pęcherza moczowego o wysokim ryzyku nawrotu i progresji, szczególnie carcinoma in situ (CIS) oraz guzów T1G3. Stosuje się ją najczęściej jako leczenie adjuwantowe po przezcewkowej resekcji guza (TURBT). Typowy schemat obejmuje 6-tygodniowy cykl indukcyjny, a następnie leczenie podtrzymujące przez 1-3 lata.
Skuteczność immunoterapii BCG w zapobieganiu nawrotom raka pęcherza moczowego wynosi około 70%, a w zapobieganiu progresji choroby około 30%. Jest to terapia obarczona działaniami niepożądanymi, takimi jak dysuria, częstomocz, krwiomocz, gorączka i objawy grypopodobne. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić poważniejsze powikłania, jak ogólnoustrojowa infekcja BCG.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Prątki BCG – Przeciwwskazania stosowania
Prątki BCG, stosowane zarówno w immunoterapii raka pęcherza moczowego (preparaty OncoTICE, Onko BCG 50, Onko BCG 100), jak i w profilaktyce gruźlicy (Szczepionka przeciwgruźlicza BCG 10), wymagają ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na obecność żywych, atenuowanych prątków. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na składniki preparatu, zaburzenia odporności (wrodzone i nabyte, w tym niedobór interferonu gamma, zespół Di George’a), aktywną gruźlicę, stosowanie leków przeciwgruźliczych, ciążę i laktację oraz leczenie immunosupresyjne (kortykosteroidy, cytostatyki, radioterapia). Dla preparatów stosowanych dopęcherzowo dodatkowo wyklucza się zakażenia dróg moczowych, krwiomocz, perforację pęcherza, obecność HIV oraz stosowanie leków przeciwgruźliczych (streptomycyna, PAS, INH, ryfampicyna, etambutol). Terapia nie powinna być rozpoczynana wcześniej niż 2-3 tygodnie po TUR, a preparaty Onko BCG nie są wskazane w raku inwazyjnym pęcherza.
białaczka, chłoniak, cytostatyki, etambutol, gruźlica, immunoterapia pęcherza moczowego, izoniazyd, kortykosteroidy, krwiomocz, kwas paraaminosalicylowy, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgruźliczy, niedobór interferonu gamma, niedobór odporności, niska masa urodzeniowa, odczyn tuberkulinowy, perforacja pęcherza moczowego, prątki BCG, profilaktyka gruźlicy, przezcewkowa resekcja guza, radioterapia, rak pęcherza moczowego, ryfampicyna, streptomycyna, wcześniactwo, zaburzenia odporności, zakażenie dróg moczowych, zakażenie HIV, zespół Di George’a, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Onko BCG 100 100 mg (nie mniej niż 300 mln i nie więcej niż 1,2 mld żywych prątków BCG)/ml
Onko BCG 100 to lek zawierający żywe, atenuowane prątki BCG podszczepu brazylijskiego Moreau, stosowany w immunoterapii powierzchownych, nabłonkowych nowotworów pęcherza moczowego, w tym Tis (carcinoma in situ), Ta oraz T1. Preparat występuje w formie proszku, który po rozpuszczeniu tworzy zawiesinę do podawania dopęcherzowego. Każda ampułka lub fiolka zawiera 100 mg prątków BCG, co odpowiada 300 milionom do 1,2 miliarda żywych bakterii. Immunoterapia BCG indukuje lokalną odpowiedź immunologiczną, prowadząc do eliminacji komórek nowotworowych i jest standardem leczenia w profilaktyce nawrotów oraz redukcji ryzyka progresji do form inwazyjnych raka pęcherza.
- Leksykon substancji czynnych
Bacillus Calmette-Guérin – Przedawkowanie
Bacillus Calmette-Guérin (BCG) stosowany jest jako immunoterapia w leczeniu nieinwazyjnego raka pęcherza moczowego, a preparat BCG-medac zawiera żywe cząstki szczepu RIVM w ilości od 2 x 10 do 3 x 10 jednostek w jednej fiolce po rekonstytucji, co odpowiada standardowej dawce terapeutycznej. Konstrukcja produktu minimalizuje ryzyko przedawkowania, a dostępne dane kliniczne nie wskazują na występowanie specyficznych objawów przedawkowania poza typowymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi przy standardowym dawkowaniu. Nie określono konkretnej dawki, która mogłaby powodować przedawkowanie, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania preparatu w zalecanych dawkach.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml
Lek Onko BCG 50 zawiera żywe, atenuowane prątki BCG (Bacillus Calmette-Guerin) w dawce od 1,5 × 10⁸ do 6,0 × 10⁸, stosowane dopęcherzowo w immunoterapii powierzchownych nowotworów pęcherza moczowego. Ze względu na mechanizm działania oparty na stymulacji układu odpornościowego, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami odporności (wrodzonymi lub nabytymi), w trakcie terapii immunosupresyjnej (kortykosteroidy, cytostatyki, radioterapia), a także u kobiet w ciąży, karmiących piersią lub z podejrzeniem ciąży. Ponadto, podanie leku jest przeciwwskazane przy aktywnym zakażeniu układu moczowego, znaczącym krwotoku z pęcherza, perforacji pęcherza oraz w okresie krótszym niż 2-3 tygodnie po przezcewkowej resekcji guza pęcherza moczowego (TUR). Pacjenci z czynną gruźlicą lub leczeni tuberkulostatykami również nie powinni otrzymywać Onko BCG 50 ze względu na ryzyko zaostrzenia choroby i zaburzenia terapii.
absorpcja ogólnoustrojowa, cytostatyki, czynna gruźlica, immunoterapia pęcherza moczowego, kortykosteroidy, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość na substancję czynną, Onko BCG, perforacja pęcherza moczowego, podanie dopęcherzowe, podszczep Moreau, prątki BCG, przezcewkowa resekcja guza, radioterapia, rak inwazyjny pęcherza moczowego, rak naciekający mięśniówkę, tuberkulostatyki, zaburzenia odporności, zakażenie prątkami BCG, zakażenie układu moczowego