aglikon antrachinowy
Aglikony antrachinowe to związki chemiczne należące do grupy antrachinonów, które stanowią aglikonową (niepołączoną z cukrem) część glikozydów antrachinowych. Te związki mają strukturę opierającą się na układzie antrachinonu, czyli trójpierścieniowego układu z grupą chinonową.
W medycynie aglikony antrachinowe mają istotne znaczenie ze względu na ich właściwości farmakologiczne. Wykazują działanie przeczyszczające poprzez zwiększanie perystaltyki jelita grubego oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów w jelicie. Związki te znajdują się w wielu roślinach leczniczych, takich jak aloes, kruszyna, rzewień czy senes, które są wykorzystywane w leczeniu zaparć.
Należy pamiętać, że długotrwałe stosowanie preparatów zawierających aglikony antrachinowe może prowadzić do uzależnienia, melanosis coli (przebarwienia błony śluzowej okrężnicy) oraz zaburzeń elektrolitowych. Z tego powodu leki zawierające te związki powinny być stosowane krótkotrwale i zgodnie z zaleceniami lekarza.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera β-O-glikozydy antranoidowe, które nie ulegają rozkładowi ani wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, co jest kluczowe dla ich działania przeczyszczającego. Metabolizm tych glikozydów przebiega dwuetapowo: najpierw bakterie jelita grubego przekształcają je do aktywnych metabolitów, głównie emodyno-9-antronu, które następnie ulegają wchłonięciu i dalszemu metabolizmowi do glukuronianów i siarczanów obecnych w krążeniu ogólnoustrojowym. Badania na zwierzętach wskazują, że biodostępność aktywnych metabolitów, takich jak aloe-emodyna, jest ograniczona przez szybki metabolizm i sprzęganie. Dystrybucja antranoidów jest ograniczona, z minimalnym przenikaniem przez łożysko oraz do mleka kobiet karmiących, co ma znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających kruszynę w tych grupach pacjentek.
aglikon antrachinowy, aktywny metabolit, aloe-emodyna, aloe-emodyna-9-antron, aloina, aloinozyd, alona przylądkowa, antrazwiązek, antron reiny, biodostępność, działanie przeczyszczające, emodyno-9-antron, Eubacterium, Frangula alnus, glukuronian i siarczan, hydroksyaloina, kora kruszyny, liść senesu, metabolizm jelitowy, metabolizm ogólnoustrojowy, perystaltyka, preparat przeczyszczający, przenikanie przez łożysko, reina, Rhamnus frangula, sennidyna, sennozyd, wydalanie z żółcią, związek antranoidowy, β-O-glikozyd -
Leksykon leków
Lek Alax, zawierający wysuszony sok z liści aloesu (Aloe capensis) oraz suchy wyciąg z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum), nie był bezpośrednio badany farmakokinetycznie, jednak właściwości farmakokinetyczne oszacowano na podstawie poszczególnych składników. Jedna tabletka zawiera 10-15 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę. β-O-glikozydy z kory kruszyny nie ulegają wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywne metabolity (reina, emodyna, chryzofanol) powstają w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowych. Podobnie aloiny i aloe-emodyny z aloesu metabolizowane są przez bakterie Eubacterium sp. do aktywnych form antronowych, które wchłaniają się w niewielkim stopniu (<10%). Metabolity te ulegają dalszemu metabolizmowi wątrobowemu (utlenianie, sprzęganie) i są eliminowane głównie przez nerki z moczem w postaci glukuronianów i siarczanów.
aglikon antrachinowy, Aloe capensis, aloe-emodyna, aloe-emodyna-9-antron, aloina, aloinozyd, alona przylądkowa, antron-9-emodyna, biodostępność, biotransformacja, chryzofanol, emodyna, Eubacterium, farmakokinetyka, glukuronian, hydroksyaloina, jelito grube, kora kruszyny, metabolizm bakteryjny, metabolizm wątrobowy, mleko kobiece, reina, siarczan, sprzęganie, utlenianie, związek antronowy, związki antranoidowe, β-O-glikozyd
