związek antranoidowy
Związki antranoidowe (antranoidy) to grupa organicznych związków chemicznych pochodzenia roślinnego, należących do pochodnych antrachinonu. Występują naturalnie w wielu roślinach leczniczych, takich jak aloes, kruszyna, rzewień i senes. Ze względu na ich właściwości farmakologiczne, znajdują zastosowanie w medycynie jako składniki leków przeczyszczających.
Mechanizm działania antranoidów polega na zwiększaniu perystaltyki jelit poprzez bezpośrednie drażnienie ściany jelita grubego oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów w jelicie. Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 6-12 godzinach od podania. Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających antranoidy może prowadzić do uzależnienia oraz uszkodzenia nerwów jelitowych.
W praktyce klinicznej związki antranoidowe są stosowane w leczeniu zaparć, szczególnie u pacjentów wymagających jednorazowego opróżnienia jelita. Ze względu na potencjalne działania niepożądane, w tym ryzyko rozwoju melanosis coli (przebarwienia błony śluzowej okrężnicy), ich stosowanie powinno być krótkotrwałe. Najnowsze badania sugerują również możliwy związek między długotrwałym stosowaniem antranoidów a zwiększonym ryzykiem nowotworów jelita grubego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Digestonic –
Digestonic to złożony preparat roślinny w postaci płynu doustnego, zawierający wyciągi z siedmiu surowców roślinnych, ekstrahowanych 70% etanolem (V/V). Każdy mililitr produktu (0,89 g) zawiera 0,31-0,45 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę, głównie pochodzących z korzenia rzewienia, co może wpływać na motorykę przewodu pokarmowego. Pozostałe składniki to ziele dziurawca (5,70 cz.), kwiat rumianku (2,84 cz.), liść mięty pieprzowej (2,84 cz.), owoc róży (2,84 cz.), owoc kopru włoskiego (1,46 cz.) oraz owoc kolendry (1,46 cz.). Produkt zawiera istotne ilości etanolu (60,0-68,0% V/V), co należy uwzględnić przy jego przepisywaniu, zwłaszcza u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu lub przyjmujących inne leki.
dolegliwość trawienna, ekstrakcja etanolem, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, motoryka przewodu pokarmowego, niestrawność, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, reina, stan skurczowy przewodu pokarmowego, właściwość przeciwzapalna, wyciąg roślinny, wzdęcie, zaburzenie trawienia, zaparcie, ziele dziurawca, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Przedawkowanie
Rzewień, będący składnikiem preparatu leczniczego Radirex PLUS, należy do związków antranoidowych wykazujących działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelit. W produkcie Radirex PLUS znajduje się w formie płynnego ekstraktu złożonego, zawierającego 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) na 15 ml syropu, w połączeniu z korą kruszyny, owocem kopru włoskiego oraz owocem kminku. Do chwili obecnej nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu, a charakterystyka produktu leczniczego (ChPL) nie wskazuje na specyficzne objawy ani powikłania związane z nadmiernym spożyciem.
biegunka wodnista, bilans płynów i elektrolitów, błona śluzowa jelit, charakterystyka produktu leczniczego, drażnienie przewodu pokarmowego, działanie przeczyszczające, ekstrakt złożony, glikokortykosteroid, glukofrangulina A, hipokaliemia, kora kruszyny, korzeń rzewienia, lek moczopędny, osłabienie mięśniowe, perystaltyka jelit, preparat przeczyszczający, rzewień, skurcz jelit, stężenie potasu, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia układu krążenia, zaburzenia wodno-elektrolitowe, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Normosan caps 15 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A
Przedawkowanie Normosan caps, zawierającego 15 mg glikozydów antracenowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie ze względu na ryzyko ciężkiej biegunki i silnego bólu brzucha. Nasilona biegunka prowadzi do znacznej utraty płynów i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii, co wymaga intensywnego nawadniania oraz monitorowania poziomu elektrolitów, ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów w podeszłym wieku. Zaburzenia gospodarki potasowej u tej grupy mogą skutkować poważnymi powikłaniami kardiologicznymi i nerwowo-mięśniowymi.
ból jamy brzusznej, ciężka biegunka, diagnostyka hepatologiczna, glikozyd antracenowy, glukofrangulina A, hipokaliemia, leczenie podtrzymujące, nawadnianie pacjenta, powikłanie kardiologiczne, poziom elektrolitów, przewód pokarmowy, Rhamnus frangula, stężenie potasu, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie hepatocytów, wyciąg z kory kruszyny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kruszyna (Rhamnus frangula L.) zawiera związki antranoidowe, takie jak glukofrangulina A i aloiny, wykazujące działanie przeczyszczające. Analiza Charakterystyk Produktów Leczniczych (ChPL) preparatów z kruszyną wskazuje na zróżnicowany poziom wiedzy dotyczący wpływu tych leków na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Produkt Alax, zawierający 42 mg wyciągu suchego z kory kruszyny, wykazał brak wpływu na funkcje psychomotoryczne. Natomiast preparaty Normosan, Normosan fix oraz Tabletki przeciw niestrawności Labofarm (zawierające 60 mg sproszkowanej kory kruszyny, co odpowiada 3,8 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A) nie posiadają danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów. Preparat Radirex PLUS zawiera do 3,5% m/m etanolu, co odpowiada do 700 mg etanolu w jednej łyżce stołowej, co stanowi dodatkowy czynnik ryzyka wpływający na funkcje psychomotoryczne.
alkohol etylowy, aloina, antrapochodne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie przeczyszczające, efekt przeczyszczający, funkcja psychomotoryczna, glukofranguina A, korzeń rzewienia, kruszyna, ośrodkowy układ nerwowy, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, przewód pokarmowy, sprawność psychomotoryczna, sproszkowana kora, środek przeczyszczający, terapia długoterminowa, zdolność psychomotoryczna, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Przedawkowanie
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera związki antranoidowe, w tym glukofrangulinę A, które odpowiadają za jej działanie przeczyszczające, ale także za potencjalne toksyczne skutki przedawkowania. Objawy kliniczne przedawkowania obejmują silny ból brzucha, ciężką biegunkę prowadzącą do znacznej utraty wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu (hipokaliemia). Hipokaliemia może skutkować poważnymi zaburzeniami rytmu serca oraz osłabieniem mięśniowym, szczególnie u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, diuretyki, kortykosteroidy lub preparaty z korzenia lukrecji. Długotrwałe stosowanie wysokich dawek może również prowadzić do toksycznego zapalenia wątroby, manifestującego się podwyższeniem enzymów wątrobowych (AST, ALT) i potencjalnym pogorszeniem funkcji wątroby.
arytmia, biegunka, ból brzucha, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, diuretyk, działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, glukofrangulina A, hipokaliemia, intensywne nawadnianie, kora kruszyny, kortykosteroid, korzeń lukrecji, monitorowanie poziomu elektrolitów, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, parestezja, podwyższenie enzymów wątrobowych, suchość błon śluzowych, toksyczne zapalenie wątroby, upośledzona funkcja nerek, uzupełnianie elektrolitów, zaburzenie pracy serca, zaburzenie przewodnictwa, zaburzenie wodno-elektrolitowe, żółtaczka, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Korzeń rzewienia (Rhei radix), zawarty w preparacie Digestonic, jest źródłem związków antranoidowych (0,31-0,45 mg/ml reiny), jednak to nie one, a obecność etanolu w stężeniu 60,0-68,0% (V/V) stanowi kluczowy czynnik wpływający na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Jednorazowa dawka 5 ml preparatu dostarcza do 2,7 g etanolu, co może powodować spowolnienie czasu reakcji, zaburzenia koordynacji ruchowej, pogorszenie oceny sytuacji drogowej oraz obniżenie koncentracji uwagi. Z tego względu, pomimo braku bezpośredniego wpływu korzenia rzewienia na ośrodkowy układ nerwowy, preparat wymaga szczególnej ostrożności w kontekście bezpieczeństwa psychomotorycznego pacjenta.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Działania niepożądane
Korzeń rzewienia (Rhei radix), będący składnikiem preparatu Digestonic, wykazuje działanie przeczyszczające dzięki zawartości związków antranoidowych, których stężenie wynosi 0,31-0,45 mg reiny na 1 ml produktu. Pomimo korzystnych efektów terapeutycznych, stosowanie tego preparatu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) o nieznanej częstości i nasileniu od łagodnego do ciężkiego. Dodatkowo, obecność ziela dziurawca w składzie może indukować fotosensytyzację, manifestującą się zwiększoną wrażliwością skóry na promieniowanie UV, o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających antranoidy wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne poważne konsekwencje zdrowotne.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Przedawkowanie preparatu Radirex, zawierającego 513,5 mg korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon) na tabletkę, co odpowiada 11,3-13,9 mg pochodnych hydroksyantracenowych w przeliczeniu na reinę, prowadzi do nasilonego działania przeczyszczającego i gwałtownej biegunki. Skutkuje to poważnymi zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi, w tym hipokaliemią, hiponatremią i zaburzeniami chlorków, które mogą wywołać arytmie serca, osłabienie mięśniowe, hipotensję oraz bóle brzucha. Szczególnie narażone są osoby starsze, z chorobami układu sercowo-naczyniowego, niewydolnością nerek oraz pacjenci stosujący leki moczopędne lub z istniejącymi zaburzeniami elektrolitowymi.
arytmia, biegunka, ból brzucha, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dyselektrolitemie, EKG, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, hipotensja, homeostaza organizmu, osłabienie mięśniowe, parametr elektrolitowy, perystaltyka jelitowa, pochodna hydroksyantracenowa, reina, równowaga wodno-elektrolitowa, suplementacja potasu, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania Alax® (tabletki drażowane zawierające wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu oraz wyciąg suchy z kory kruszyny) opierają się na charakterystyce substancji czynnych, gdyż brak jest bezpośrednich badań gotowego produktu. Dla kory kruszyny nie dysponujemy danymi dotyczącymi toksyczności ostrej, przewlekłej, wpływu na układ rozrodczy ani potencjału karcynogennego. Badania in vitro wykazały podwyższone ryzyko genotoksyczności, zwłaszcza emodyny, która wykazała silne działanie mutagenne w teście mutacji V79-HGPRT oraz indukcję nieplanowej syntezy DNA (UDS) w hepatocytach. Wyniki badań karcynogenności na szczurach i myszach były niejednoznaczne, z brakiem jednoznacznych dowodów na działanie karcynogenne u samców szczurów i samic myszy, natomiast u samic szczurów i samców myszy obserwowano sprzeczne wyniki.
aberracja chromosomowa, aloe-emodyna, chryzofanol, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, emodyna, fiscjon, hepatocyt szczura, kora kruszyny, model mikrosomalny Salmonelli, nieplanowa synteza DNA, pierwotny hepatocyt, rak okrężnicy, Salmonella typhimurium, środek przeczyszczający, test Amesa, test HPRT, test mikrojąderek, test mutacji V79-HGPRT, test naprawy DNA, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, transformacja komórkowa, związek antrachinowy, związek antranoidowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Tabletki przeciw niestrawności Labofarm wykazują istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, głównie poprzez indukowanie hipokaliemii w wyniku przewlekłego nadużywania preparatu. Hipokaliemia ta nasila działanie glikozydów nasercowych, zwiększając ryzyko arytmii, oraz wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo leków przeciwarytmicznych. Dodatkowo, współstosowanie z lekami moczopędnymi, sterydami kory nadnerczy czy preparatami zawierającymi korzeń lukrecji może pogłębiać niedobór potasu, co wymaga monitorowania stężenia elektrolitów i ewentualnej suplementacji. Warto podkreślić, że obecność kory kruszyny (Rhamnus frangula L.) w składzie preparatu, zawierającej związki antranoidowe, jest kluczowym czynnikiem ryzyka poważnych zaburzeń elektrolitowych przy długotrwałym stosowaniu.
działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, kora kruszyny, korzeń lukrecji, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, liść mięty pieprzowej, osłabienie mięśniowe, ostropest plamisty, parestezja, steryd kory nadnerczy, stężenie elektrolitów, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, związek antranoidowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Digestonic –
Digestonic to preparat roślinny w formie płynu doustnego, zawierający wyciągi z ziela dziurawca, kwiatu rumianku, liścia mięty pieprzowej, korzenia rzewienia, owocu róży, kopru włoskiego oraz kolendry. Kluczowym składnikiem aktywnym są związki antranoidowe, których zawartość wynosi 1,55-2,25 mg na pojedynczą dawkę 5 ml (w przeliczeniu na reinę), co odpowiada 0,31-0,45 mg/ml. Preparat należy podawać po rozcieńczeniu 5 ml w około ¼ szklanki wody, trzy razy dziennie, co minimalizuje ryzyko podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego i ułatwia przyjęcie leku.
błona śluzowa, Chamomillae flore, choroba wątroby, Coriandri fructu, Digestonic, Foeniculi fructu, hyperici herba, karmienie piersią, kobieta w ciąży, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, Menthae piperitae folio, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, podrażnienie błony śluzowej, przewód pokarmowy, reina, Rhei radice, Rosae fructu, uzależnienie od alkoholu, wyciąg roślinny, zawartość etanolu, ziele dziurawca, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc kolendry (Coriandri fructus) jest składnikiem preparatu Digestonic, występującym w proporcji 1,46 części na 20 części mieszaniny ziołowej, ekstraktowanym w stosunku 1:5 przy użyciu 70% etanolu (V/V). Produkt zawiera 60,0-68,0% etanolu (V/V), co wpływa na ekstrakcję i stabilność substancji czynnych. Owoc kolendry współdziała z innymi surowcami roślinnymi, takimi jak ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, korzeń rzewienia (zawierający 0,31-0,45 mg/ml związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę), owoc róży oraz owoc kopru włoskiego. Preparat ma formę płynu doustnego, co może zwiększać biodostępność składników aktywnych, choć brak jest specyficznych badań farmakodynamicznych i farmakokinetycznych potwierdzających ten efekt.
badanie farmakodynamiczne, biodostępność substancji czynnej, błona śluzowa, Coriandri fructus, działanie karminatywne, działanie przeciwzapalne, działanie rozkurczowe, działanie spazmolityczne, działanie wiatropędne, działanie żółciopędne, enzym trawienny, interakcja farmakodynamiczna, linalol, medycyna ziołowa, olejek eteryczny, owoc kolendry, płyn doustny, proces trawienny, przewód pokarmowy, sok żołądkowy, uczucie pełności, wyciąg płynny, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Interakcje
Korzeń rzewienia (Rhei radix), zawierający związki antranoidowe w przeliczeniu na reinę, wykazuje zdolność indukcji enzymów cytochromu P450, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami. Szczególnie narażone na zmniejszenie stężenia terapeutycznego są leki przeciwwirusowe (np. indynawir), immunosupresyjne (cyklosporyna), antykoagulanty (warfaryna), leki stosowane w astmie (teofilina), niewydolności serca (digoksyna) oraz doustne środki antykoncepcyjne. W przypadku tych grup leków obserwuje się obniżenie ich skuteczności terapeutycznej, co może skutkować poważnymi konsekwencjami klinicznymi, takimi jak ryzyko odrzutu przeszczepu, powikłania zakrzepowo-zatorowe czy nieplanowana ciąża. Szczególnie istotne jest bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania korzenia rzewienia z lekami przeciwdepresyjnymi ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych.
antykoagulant, biodostępność, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie przeczyszczające, efekt przeciwzakrzepowy, hepatotoksyczność, indynawir, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, korzeń rzewienia, krążenie wątrobowo-jelitowe, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwwirusowy, monitorowanie INR, niewydolność serca, odrzucenie przeszczepu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reina, Rhei radix, teofilina, warfaryna, zakrzepica, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Dawkowanie i sposób podawania
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) jest źródłem związków antranoidowych, które stanowią aktywne składniki leków przeczyszczających. Maksymalna dobowa dawka glikozydów hydroksyantracenowych wynosi 30 mg, a preparaty są wskazane dla pacjentów powyżej 12 roku życia. Dawkowanie jest indywidualizowane, z zaleceniem stosowania najmniejszej skutecznej dawki, aby uzyskać miękki stolec. Preparaty dostępne są w różnych formach: tabletki drażowane (Alax, 10-15 mg antranoidów/tabletkę), zioła do zaparzania (Normosan i Normosan fix, 22,02-29,79 mg antranoidów/porcję), syrop (Radirex PLUS, 12,7 mg/15 ml) oraz tabletki przeciw niestrawności Labofarm (60 mg sproszkowanej kory/tabletkę, 3,8 mg glukofrangulin). Czas działania wynosi 8-12 godzin, co uzasadnia podawanie preparatów wieczorem lub przed snem.
Alax, aloina, antrapochodna, antrazwiązek, działanie przeczyszczające, Frangula alnus, glikozyd hydroksyantracenowy, glukofrangulina, glukofrangulina A, kora kruszyny, lek przeczyszczający, miękki stolec, niestrawność, Normosan, Normosan fix, Radirex PLUS, Rhamnus frangula, substancja czynna, tabletka drażowana, tabletka przeciw niestrawności, związek antranoidowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Produkt leczniczy Radirex, zawierający wyciąg z korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon), wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, głównie poprzez indukcję hipokaliemii. Hipokaliemia ta nasila działanie glikozydów nasercowych (np. digoksyny), zwiększając ryzyko arytmii i toksyczności, a także modyfikuje potencjał błonowy kardiomiocytów, co wpływa na skuteczność i bezpieczeństwo leków antyarytmicznych. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie z diuretykami pętlowymi i tiazydowymi, glikokortykosteroidami oraz preparatami zawierającymi korzeń lukrecji potęguje utratę potasu, co może prowadzić do nasilonej hipokaliemii i powikłań kardiologicznych. Zaleca się unikanie łącznego stosowania tych leków lub ścisłe monitorowanie stężenia potasu w surowicy oraz parametrów kardiologicznych.
digoksyna, diuretyk, diuretyk pętlowy, diuretyk tiazydowy, działanie mineralokortykoidowe, działanie przeczyszczające, elektrokardiogram, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, Glycyrrhiza glabra, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, kardiomiocyt, korzeń lukrecji, korzeń rzewienia, kwas glicyryzynowy, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, potencjał błonowy, reabsorpcja sodu, Rheum officinale, Rheum palmatum, steryd kory nadnerczy, stężenie potasu, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, związek antranoidowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Preparat Alax w formie tabletek drażowanych zawiera jako substancje czynne wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu (Aloe capensis) oraz wyciąg suchy z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum), oba standaryzowane na zawartość związków antranoidowych przeliczaną na aloinę. Jedna tabletka dostarcza 10-15 mg antranoidów, a maksymalna dobowa dawka glikozydów hydroksyantrachinowych nie powinna przekraczać 30 mg. Zalecana dawka dla młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych to 1-2 tabletki wieczorem, popijane wodą, co odpowiada dawce 25 mg związków antranoidowych przy 2 tabletkach. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane do uzyskania miękkiego stolca bez wysiłku, stosując najmniejszą skuteczną dawkę.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc kopru włoskiego – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Owoc kopru włoskiego (Foeniculum vulgare Miller sp. vulgare var. vulgare, fructus) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, w tym monopreparatu w saszetkach do zaparzania oraz złożonego płynu doustnego Digestonic. Stosowanie tych preparatów podlega istotnym ograniczeniom wiekowym: monopreparatu nie zaleca się u dzieci poniżej 4 roku życia, natomiast Digestonic, zawierający dodatkowo korzeń rzewienia z antranoidami, jest przeciwwskazany u dzieci do 12 roku życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na wysoką zawartość etanolu w Digestonic, wynoszącą 60,0-68,0% (V/V), co przekłada się na 2,7 g alkoholu w dawce 5 ml, równoważne spożyciu 68 ml piwa lub 28 ml wina. Z tego powodu preparaty te są przeciwwskazane u osób z alkoholizmem, gdyż mogą negatywnie wpływać na przebieg choroby i utrudniać abstynencję.
- Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przedawkowanie
Aloes (Aloe capensis) zawiera związki antranoidowe o działaniu przeczyszczającym, stosowane m.in. w leku Alax, gdzie jedna tabletka drażowana zawiera 35 mg wysuszonego, sproszkowanego soku z liści aloesu z 18% zawartością aloiny oraz 10-15 mg związków antranoidowych z kory kruszyny. Przedawkowanie preparatów zawierających aloes prowadzi do silnego bólu brzucha i ciężkiej biegunki, co skutkuje utratą wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu (hipokalemia). Hipokalemia może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca oraz osłabienie mięśni, szczególnie u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, diuretyki, kortykosteroidy lub preparaty z korzenia lukrecji, ze względu na interakcje farmakodynamiczne zwiększające ryzyko powikłań kardiologicznych i metabolicznych.
arytmia, badanie EKG, biegunka, bilans płynów, ból brzucha, diuretyk, działanie przeczyszczające, elektrolity, glikozyd nasercowy, hipokalemia, homeostaza, interakcja farmakodynamiczna, kora kruszyny, kortykosteroid, lek rozkurczowy, lukrecja, nawadnianie, nawodnienie dożylne, odwodnienie, osłabienie mięśniowe, perystaltyka jelit, potas w surowicy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie elektrolitowe, związek antranoidowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Digestonic –
Digestonic to doustny preparat złożony z wyciągów ziół takich jak ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, korzeń rzewienia, owoce róży, kopru włoskiego i kolendry, zawierający antranoidy w ilości 0,31-0,45 mg/ml reiny oraz wysoką zawartość alkoholu etylowego (60,0-68,0% V/V). Ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet ciężarnych oraz potencjalne ryzyko wynikające z obecności alkoholu, stosowanie Digestonic jest przeciwwskazane w okresie ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o całkowitym zakazie stosowania preparatu w tym okresie oraz zaproponować bezpieczne alternatywy terapeutyczne.
alkohol etylowy, ciąża, karmienie piersią, kobieta ciężarna, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, mleko matki, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płód, płodność, płyn doustny, przenikanie składników leku, reina, wiek rozrodczy, wyciąg ziołowy, ziele dziurawca, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Reina – Wskazania do stosowania
Reina, pochodna hydroksyantracenowa obecna naturalnie w korzeniu rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon), wykazuje działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelita grubego oraz zwiększenie sekrecji wody i elektrolitów do światła jelita, co prowadzi do zmiękczenia mas kałowych. Preparat Radirex zawiera 513,5 mg wyciągu z korzenia rzewienia, co odpowiada 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę w jednej tabletce. Produkt ten jest wskazany do krótkotrwałego leczenia zaparć czynnościowych, okazjonalnych, wynikających z czasowego unieruchomienia pacjenta oraz do przygotowania do procedur diagnostycznych wymagających oczyszczenia jelita.
działanie przeczyszczające, korzeń rzewienia, motoryka przewodu pokarmowego, oczyszczenie jelita, perystaltyka jelita grubego, pochodna hydroksyantracenowa, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, produkt leczniczy, Radirex, reina, Rheum officinale, Rheum palmatum, sekrecja wody i elektrolitów, środek przeczyszczający, terapia zaparć, wyciąg z korzenia rzewienia, zaparcie czynnościowe, zaparcie okazjonalne, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rzewień (Rhei radix), stosowany w preparatach przeczyszczających takich jak Radirex PLUS, powinien być używany wyłącznie po nieskuteczności diety bogatoresztkowej i innych metod niefarmakologicznych. Zaleca się ograniczenie stosowania do 1-2 tygodni ze względu na ryzyko zaburzeń funkcjonowania przewodu pokarmowego, w tym osłabienia perystaltyki jelit oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, zwłaszcza hipokaliemii. Preparaty te są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u kobiet w okresie menstruacji ze względu na ryzyko nasilenia krwawień. W 15 ml syropu Radirex PLUS znajduje się 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A), 700 mg etanolu (3,5% m/m) oraz 12,4 g sacharozy, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz cukrzycą.
antrazwiązek, choroba wątroby, dieta bogatoresztkowa, ekstrakt złożony, glukofrangulina A, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, kora kruszyny, krwawienie menstruacyjne, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, perystaltyka jelit, preparat przeczyszczający, przekrwienie macicy, rzewień, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Koper włoski – Dawkowanie i sposób podawania
Koper włoski (Foeniculum vulgare) jest stosowany w różnych postaciach farmaceutycznych, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, rodzaju preparatu oraz wskazań klinicznych. Preparat Apetiherb, zawierający wyciąg z kopru włoskiego wraz z innymi ziołami, podaje się doustnie w dawkach: dzieci 3-6 lat 2,5 ml 2 razy/dobę, dzieci >6 lat i młodzież do 18 lat 5 ml 2-3 razy/dobę, dorośli 15 ml 3-4 razy/dobę, najlepiej około 30 minut przed posiłkiem. Koper włoski fix, zawierający 2 g owocu kopru w saszetce, stosuje się jako napar (1 saszetka na 250 ml wrzącej wody, naparzać 15 minut), dawkowanie: dorośli i młodzież >12 lat 1 szklanka 3 razy/dobę, dzieci 4-12 lat ½ szklanki 3 razy/dobę, dzieci <4 lat nie zaleca się stosowania. Radirex PLUS, syrop z ekstraktami roślinnymi, w tym kopru włoskiego, podaje się doustnie przed snem: dorośli 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych), młodzież >12 lat 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych).
ekstrakt płynny, Foeniculum vulgare, glukofranguina A, kaszel przeziębienia, kora kruszyny, korzeń rzewienia, liść melisy, napar, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, pacjent pediatryczny, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, środek wykrztuśny, substancja czynna, wyciąg płynny, wykwalifikowany pracownik służby zdrowia, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, ziele krwawnika, ziele szanty, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm –
Przedawkowanie Tabletek przeciw niestrawności Labofarm, zawierających 60 mg sproszkowanej kory kruszyny (Rhamnus frangula L.) z 3,8 mg glukofrangulin A na tabletkę, prowadzi do nasilonej perystaltyki jelit i wodnistej biegunki. Skutkiem jest utrata wody i elektrolitów, zwłaszcza jonów potasu, co może wywołać hipokaliemię. Objawy kliniczne obejmują biegunkę, odwodnienie, zaburzenia rytmu serca, osłabienie mięśniowe oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. Dodatkowo, obecność korzenia mniszka z owocem kminku (150 mg), liścia mięty pieprzowej (60 mg) i wyciągu z owocu ostropestu (7 mg) może nasilać objawy niestrawności lub powodować inne działania niepożądane przy przedawkowaniu.
biegunka, działanie niepożądane, EKG, glukofrangulina A, hipokaliemia, jon potasu, kora kruszyny, korzeń mniszka, mięta pieprzowa, napięcie skóry, niedobór elektrolitów, odwodnienie, ostropest, perystaltyka jelit, potencjał czynnościowy, równowaga kwasowo-zasadowa, utrata elektrolitów, zaburzenie rytmu serca, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna pospolita – Przeciwwskazania stosowania
Kruszyna pospolita (Rhamnus frangula L.) jest składnikiem preparatów o działaniu przeczyszczającym, np. Tabletek przeciw niestrawności Labofarm, zawierających 60 mg sproszkowanej kory kruszyny, co odpowiada 3,8 mg glukofrangulin A na tabletkę. Ze względu na silne działanie przeczyszczające, preparaty z kruszyną mają liczne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed ich zaleceniem. Należą do nich m.in. niedrożność i zwężenie jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie okrężnicy), bóle brzucha o nieustalonej etiologii oraz ciężkie odwodnienie z zaburzeniami elektrolitowymi. Preparaty te są również przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko przenikania substancji czynnych przez łożysko i do mleka matki oraz brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w młodszej populacji.
atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelit, działanie przeczyszczające, glukofrangulina, hipokaliemia, hiponatremia, kora kruszyny, kruszyna pospolita, nadwrażliwość, niedrożność jelit, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, perystaltyka jelitowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rośliny selerowate, utrata elektrolitów, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie przewodu pokarmowego, zapalenie uchyłków, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół jelita drażliwego, zwężenie jelita, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Przeciwwskazania stosowania
Korzeń rzewienia (Rhei radix) jest składnikiem preparatów stosowanych w zaburzeniach trawiennych, zawierającym związki antranoidowe przeliczane na reinę w stężeniu 0,31-0,45 mg/ml (np. w preparacie Digestonic), które odpowiadają za jego działanie przeczyszczające. Stosowanie tych preparatów jest bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku niedrożności jelit (mechanicznej lub czynnościowej), ostrych i przewlekłych stanów zapalnych jelit (w tym choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego) oraz kamicy żółciowej, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań. Ponadto, preparaty zawierające korzeń rzewienia, zwłaszcza w formie wyciągów etanolowych (Digestonic zawiera 60,0-68,0% V/V etanolu), są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu oraz w stanach klinicznych takich jak padaczka, choroba alkoholowa i choroby wątroby, gdzie obecność etanolu może nasilać objawy lub toksyczność.
alkohol etylowy, choroba alkoholowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wątroby, działanie przeczyszczające, hepatotoksyczność, kamica żółciowa, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, nadwrażliwość na składniki, niedrożność jelit, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, padaczka, próg drgawkowy, reina, Rhei radix, skurcz dróg żółciowych, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie trawienne, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie jelit, ziele dziurawca, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Preparat Radirex zawiera korzeń rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon) w dawce 513,5 mg, co odpowiada 11,3-13,9 mg pochodnych hydroksyantracenowych w przeliczeniu na reinę. Lek wykazuje silne działanie przeczyszczające i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Radirex jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także w stanach takich jak niedrożność jelit, atonia jelit, ostre i przewlekłe choroby zapalne jelit (w tym wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna), zapalenie wyrostka robaczkowego oraz u osób z guzkami krwawniczymi (hemoroidami). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z zapaleniem kłębuszków nerkowych i kamicą szczawianową ze względu na ryzyko nasilenia stanu zapalnego i zwiększonego wydalania szczawianów.
atonia jelit, biegunka, ból brzucha o niejasnej etiologii, choroba Leśniowskiego-Crohna, działanie przeczyszczające, guzki krwawnicze, hemoroid, kamica szczawianowa, korzeń rzewienia, niedrożność jelit, nieswoista choroba zapalna jelit, odwodnienie, perystaltyka, pochodne hydroksyantracenowe, stan zapalny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie kłębuszków nerkowych, zapalenie wyrostka robaczkowego, związek antrachinonowy, związek antranoidowy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Radirex PLUS –
Radirex PLUS to syrop zawierający 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) w 15 ml, pozyskiwanych z korzenia rzewienia i kory kruszyny, uzupełniony o owoce kopru włoskiego i kminku. Preparat działa przeczyszczająco poprzez stymulację perystaltyki jelit oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita. Dodatkowo składniki kopru i kminku wykazują działanie wiatropędne i rozkurczowe, co może łagodzić dolegliwości bólowe związane z zaparciami. Syrop zawiera 10 g ekstraktu płynnego (1:1) na 100 g produktu, z etanolem 50% (v/v) jako ekstrahentem, a także sacharozę (62 g/100 g) i etanol do 3,5% m/m, co należy uwzględnić u pacjentów z cukrzycą lub chorobą alkoholową.
dysfagia, działanie przeczyszczające, glukofrangulina A, krótkotrwałe zaparcie, osłabiona perystaltyka jelit, perystaltyka jelit, syrop, właściwość rozkurczowa, właściwość wiatropędna, wyciąg płynny, wydzielanie elektrolitów, zabieg operacyjny, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaparcie, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Przeciwwskazania stosowania
Rzewień (Rhei radix), składnik preparatu Radirex PLUS, posiada liczne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed zaleceniem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na wyciąg z korzenia rzewienia lub substancje pomocnicze. Preparaty zawierające rzewień nie powinny być stosowane przy niedrożności jelit, atonii jelit, ostrych i przewlekłych chorobach zapalnych jelit (w tym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, chorobie Leśniowskiego-Crohna, zapaleniu wyrostka robaczkowego), biegunkach oraz bólach brzucha o niejasnej etiologii. Ponadto przeciwwskazania obejmują odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemię), a także okres ciąży i laktacji ze względu na przenikanie substancji czynnych przez łożysko i do mleka matki. Preparat zawiera 62 g sacharozy na 100 g produktu oraz do 3,5% m/m etanolu, co wyklucza jego stosowanie u pacjentów z cukrzycą, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nietolerancją fruktozy, chorobami wątroby, padaczką, chorobami OUN, alkoholizmem, a także u kobiet w ciąży i dzieci.
alkoholizm, atonia jelit, biegunka, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba OUN, choroba wątroby, choroba zapalna jelit, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, kortykosteroid, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, lek wydłużający odstęp QT, nadwrażliwość, nefropatia, niedrożność jelit, nietolerancja fruktozy, odwodnienie, padaczka, rzewień, uszkodzenie błony śluzowej jelit, uszkodzenie nerek, uzależnienie od środków przeczyszczających, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyciąg płynny złożony, wywiad alergologiczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół leniwego jelita, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związek antranoidowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Przedawkowanie leku Alax, zawierającego 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) w każdej tabletce, prowadzi do silnego bólu brzucha i ciężkiej biegunki, które skutkują znaczną utratą wody i elektrolitów, zwłaszcza potasu (hipokalemia). Hipokalemia może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca oraz osłabienie siły mięśniowej, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, diuretyki, kortykosterydy lub preparaty z korzenia lukrecji. Ryzyko powikłań jest zwiększone u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Digestonic –
Digestonic, zawierający wyciągi roślinne, w tym ziele dziurawca, indukuje enzymy cytochromu P450, co prowadzi do istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami. Szczególnie istotne jest osłabienie działania leków przeciwwirusowych (np. indynawiru), immunosupresyjnych (cyklosporyna), przeciwzakrzepowych (warfaryna), teofiliny, digoksyny oraz hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Indukcja metabolizmu tych leków może skutkować obniżeniem ich stężeń terapeutycznych w osoczu, co wymaga monitorowania stężeń oraz rozważenia alternatywnych terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie Digestonicu z lekami przeciwdepresyjnymi (SSRI, IMAO, trójpierścieniowymi) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Preparat zawiera także 60,0-68,0% V/V etanolu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych związanych z ośrodkowym układem nerwowym, wątrobą oraz przewodem pokarmowym, zwłaszcza przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu.
cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie bronchodylatacyjne, działanie immunosupresyjne, efekt przeciwzakrzepowy, funkcja wątroby, glikozyd nasercowy, indukcja enzymu, indynawir, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, INR, korzeń rzewienia, lek hepatotoksyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakrzepowy, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przeszczep narządu, stężenie cyklosporyny, stężenie digoksyny, stężenie terapeutyczne, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Właściwości farmakodynamiczne
Aloes (Aloe capensis) jest lekiem przeczyszczającym kontaktowym z grupy ATC A06AB, którego głównymi związkami aktywnymi są pochodne 1,8-dihydroksyantracenu, w tym specyficzne glikozydy antrachinonowe: aloinozydy (C,O-diglikozydy) i aloina (C-glikozydy). W preparacie Alax, zawierającym wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu, znajduje się 18% związków antranoidowych, co odpowiada 10-15 mg aloiny na tabletkę. Substancje te nie ulegają rozkładowi w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są minimalnie wchłaniane, a ich aktywacja następuje dopiero w jelicie grubym, gdzie bakterie jelitowe przekształcają je do aktywnego metabolitu – antron-9-emodyny. Działanie przeczyszczające aloesu opiera się na dwóch mechanizmach: hamowaniu pompy Na⁺/K⁺ oraz kanałów Cl⁻ w błonie śluzowej jelita grubego, co przyspiesza pasaż jelitowy, oraz stymulacji wydzielania śluzu i chlorków, prowadzącej do zwiększenia wydzielania płynów i rozrzedzenia stolca. Prawdopodobnym mediatorem tych efektów są prostaglandyny, które pośredniczą w pobudzeniu perystaltyki jelit.
8 dihydroksyantracenu, aloina, antron-9-emodyna, defekacja, efekt przeczyszczający, glikozyd antrachinonowy, jelito grube, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, mikroflora jelitowa, motoryka jelita grubego, pasaż treści jelitowej, perystaltyka jelit, pochodna 1, pompa Na⁺/K⁺, prostaglandyna, wydzielanie śluzu, związek antranoidowy, β-O-glikozyd - Leksykon substancji czynnych
Reina – Dawkowanie i sposób podawania
Reina, będąca pochodną hydroksyantracenową, jest aktywnym składnikiem preparatów przeczyszczających pozyskiwanych z korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon). Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 2 tabletki jednorazowo (22,6-27,8 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę), podawane wieczorem przed snem, co umożliwia efekt przeczyszczający po 6-8 godzinach. W razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 3 tabletek na dobę (33,9-41,7 mg reiny). Kluczowa jest indywidualizacja dawki, dążąc do najniższej skutecznej, aby uzyskać miękki stolec i minimalizować ryzyko działań niepożądanych oraz rozwoju zależności. Preparaty te są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko drażnienia błony śluzowej jelita i zaburzeń wodno-elektrolitowych.
atonia jelita grubego, biodostępność, choroba przewodu pokarmowego, diuretyk, działanie niepożądane, efekt przeczyszczający, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, korzeń rzewienia, lek przeciwarytmiczny, odstęp QT, pochodna hydroksyantracenowa, podawanie doustne, preparat przeczyszczający, przewód pokarmowy, reina, Rheum officinale, Rheum palmatum, stan zapalny jelita grubego, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie równowagi elektrolitowej, związek antranoidowy - Leksykon substancji czynnych
Kruszyna pospolita – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera związki antranoidowe o działaniu przeczyszczającym i żółciopędnym, co ułatwia wypróżnienie. Preparaty takie jak Tabletki przeciw niestrawności Labofarm przeznaczone są do krótkotrwałego stosowania (7-14 dni), gdyż dłuższa terapia może prowadzić do zaburzeń czynności jelit i problemów z defekacją po odstawieniu. U pacjentów wrażliwych na antranoidy stosowanie maksymalnych dawek może wywołać nasilenie efektu przeczyszczającego, co wymaga modyfikacji dawkowania. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z niewydolnością nerek ze względu na ryzyko zaburzeń gospodarki elektrolitowej, które mogą się nasilić pod wpływem substancji czynnych kory kruszyny.
achlorhydria, biegunka, choroba dróg żółciowych, choroba wątroby, działanie przeczyszczające, działanie żółciopędne, gospodarka elektrolitowa, kamica żółciowa, kora kruszyny, kwas solny, liść mięty pieprzowej, niedrożność dróg żółciowych, przewód pokarmowy, refluks żołądkowo-przełykowy, sok żołądkowy, zaburzenie czynności nerek, zapalenie dróg żółciowych, zgaga, związek antranoidowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Produkt leczniczy Radirex zawiera 513,5 mg korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon, radix) na tabletkę, co odpowiada 11,3-13,9 mg pochodnych hydroksyantracenowych w przeliczeniu na reinę, będącą głównym składnikiem aktywnym. Pomimo istotnej zawartości związków antranoidowych, nie przeprowadzono dotychczas badań farmakokinetycznych, co oznacza brak danych dotyczących absorpcji, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji tych substancji czynnych. W konsekwencji nie są znane parametry farmakokinetyczne takie jak biodostępność, okres półtrwania, wiązanie z białkami osocza czy klirens nerkowy dla składników preparatu Radirex.
biodostępność, działanie farmakologiczne, efekt kliniczny, farmakokinetyka, klirens nerkowy, korzeń rzewienia, okres półtrwania, pochodne hydroksyantracenowe, reina, Rheum officinale, Rheum palmatum, surowiec roślinny, tabletka, wiązanie z białkami osocza, zalecenie terapeutyczne, związek antranoidowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Laxantia Tea
Preparat Laxantia Tea zawiera liść i owoc senesu, dostarczając 17 mg glikozydów hydroksyantracenowych (w przeliczeniu na sennozyd B) na saszetkę. Ze względu na potencjalne interakcje farmakologiczne, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne, produkty wydłużające odcinek QT, diuretyki, adrenokortykosteroidy oraz korzeń lukrecji, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu serca i elektrolitowych, zwłaszcza hipokaliemii. Preparat jest przeciwwskazany bez konsultacji lekarskiej u pacjentów z ciężkimi zaparciami z kamieniami kałowymi oraz u osób z niezdiagnozowanymi ostrymi lub przewlekłymi schorzeniami przewodu pokarmowego manifestującymi się bólem brzucha, nudnościami i wymiotami, co może wskazywać na niedrożność jelit wymagającą pilnej diagnostyki.
adrenokortykosteroid, arytmia, działanie proarytmiczne, glikozyd hydroksyantracenowy, glikozyd nasercowy, hipokaliemia, kamień kałowy, korzeń lukrecji, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, liść senesu, masa kałowa, modyfikacja diety, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, nietrzymanie stolca, nowotwór jelita grubego, owoc senesu, perystaltyka, psyllium, schorzenie nerek, schorzenie żołądkowo-jelitowe, sennozyd B, środek przeczyszczający, stężenie elektrolitów, uzależnienie od środków przeczyszczających, wchłanianie składników odżywczych, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, związek antranoidowy