antron reiny

Antron Reiny to określenie stosowane w medycynie w kontekście anatomii stawu kolanowego. Jest to anatomiczna przestrzeń lub zagłębienie w pobliżu stawu kolanowego, które ma znaczenie kliniczne w diagnostyce i leczeniu schorzeń kolana.

W praktyce ortopedycznej antron Reiny jest punktem orientacyjnym podczas zabiegów artroskopowych kolana. Jego identyfikacja pozwala na precyzyjne umiejscowienie narzędzi chirurgicznych i optymalne przeprowadzenie zabiegów naprawczych struktur wewnątrzstawowych.

Znajomość anatomii tego regionu jest szczególnie istotna w przypadku diagnostyki i leczenia uszkodzeń łąkotek, więzadeł krzyżowych oraz innych patologii stawu kolanowego. Nieprawidłowa ocena tej struktury może prowadzić do niepełnej diagnozy i nieefektywnego leczenia schorzeń kolana.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Glukofrangulina A – Właściwości farmakokinetyczne

Glukofrangulina A, glikozyd antracenowy obecny w korze kruszyny (Rhamnus frangula L.), charakteryzuje się specyficznym metabolizmem i farmakokinetyką, która determinuje jej działanie przeczyszczające. Substancja ta nie ulega rozkładowi przez enzymy trawienne w górnym odcinku przewodu pokarmowego i jest aktywowana dopiero w jelicie grubym przez bakterie jelitowe, które przekształcają ją do aktywnego metabolitu – emodyno-9-antronu. Po biotransformacji aglikony antrachinonowe są wchłaniane do krwiobiegu i ulegają dalszym przemianom do pochodnych glukuronidowych i siarczanowych. W moczu po podaniu doustnym wykrywa się charakterystyczne metabolity: reinę, emodynę oraz śladowe ilości chryzofanolu. Aktywne metabolity, zwłaszcza reina, mogą przenikać do mleka matki w niewielkich ilościach oraz, w ograniczonym stopniu, przez barierę łożyskową.
aglikon antrachinonowy, antron reiny, bakterie jelitowe, bariera łożyskowa, chryzofanol, działanie przeczyszczające, emodyna, emodyno-9-antron, enzym trawienny, Frangula alnus, glikozyd antracenowy, glikozyd antrachinonowy, glukuronid, kora kruszyny, liść senesu, pochodna glukuronidowa, pochodna siarczanowa, polimer polichinonowy, reina, Rhamnus frangula, siarczan, strąk senesu, wydalanie z żółcią, β-O-glikozyd
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Senes fix 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g

Preparat Senes fix zawiera 1 g wysuszonych liści senesu, dostarczających 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (sennozyd B). Sennozydy nie ulegają absorpcji ani trawieniu enzymatycznemu w górnym odcinku przewodu pokarmowego; ich aktywacja następuje w jelicie grubym pod wpływem bakterii, które przekształcają je w antrony reiny – główne metabolity odpowiedzialne za efekt przeczyszczający. Aglikony są absorbowane w jelicie cienkim, natomiast absorpcja antronów reiny wynosi poniżej 10%. Maksymalne stężenie reiny we krwi po 7-dniowej terapii 20 mg sennozydów wynosiło 100 ng/ml, bez obserwowanej akumulacji. Metabolity eliminowane są głównie z kałem (ok. 90% jako polimery polichinonów), z moczem wydalane jest 3-6% metabolitów, a pozostałe częściowo z żółcią. Niezmienione sennozydy i ich metabolity stanowią 2-6% wydalanych z kałem substancji.
aglikon, antron reiny, badanie farmakokinetyczne, bariera łożyskowa, biotransformacja, Cassia angustifolia, Cassia senna, działanie przeczyszczające, eliminacja metabolitu, glikozyd hydroksyantracenowy, parametr farmakokinetyczny, polichinon, przenikanie do mleka, reina i sennidyna, sennozyd, sennozyd B, strąk senesu, wydalanie z kałem, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią, β-O-glikozyd
Leksykon substancji czynnych
Kruszyna – Właściwości farmakokinetyczne

Kora kruszyny (Rhamnus frangula L.) zawiera β-O-glikozydy antranoidowe, które nie ulegają rozkładowi ani wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, co jest kluczowe dla ich działania przeczyszczającego. Metabolizm tych glikozydów przebiega dwuetapowo: najpierw bakterie jelita grubego przekształcają je do aktywnych metabolitów, głównie emodyno-9-antronu, które następnie ulegają wchłonięciu i dalszemu metabolizmowi do glukuronianów i siarczanów obecnych w krążeniu ogólnoustrojowym. Badania na zwierzętach wskazują, że biodostępność aktywnych metabolitów, takich jak aloe-emodyna, jest ograniczona przez szybki metabolizm i sprzęganie. Dystrybucja antranoidów jest ograniczona, z minimalnym przenikaniem przez łożysko oraz do mleka kobiet karmiących, co ma znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania preparatów zawierających kruszynę w tych grupach pacjentek.
aglikon antrachinowy, aktywny metabolit, aloe-emodyna, aloe-emodyna-9-antron, aloina, aloinozyd, alona przylądkowa, antrazwiązek, antron reiny, biodostępność, działanie przeczyszczające, emodyno-9-antron, Eubacterium, Frangula alnus, glukuronian i siarczan, hydroksyaloina, kora kruszyny, liść senesu, metabolizm jelitowy, metabolizm ogólnoustrojowy, perystaltyka, preparat przeczyszczający, przenikanie przez łożysko, reina, Rhamnus frangula, sennidyna, sennozyd, wydalanie z żółcią, związek antranoidowy, β-O-glikozyd
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g

Liść senesu zawiera 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (sennozyd B) na 1 g i charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. β-O-glikozydy sennozydów nie są absorbowane ani metabolizowane w górnym odcinku przewodu pokarmowego, co umożliwia ich dotarcie w niezmienionej formie do jelita grubego. Tam bakterie jelitowe przekształcają je w aktywny metabolit – antron reiny, odpowiedzialny za efekt przeczyszczający. Maksymalne stężenie reiny we krwi po podaniu 20 mg sennozydów wynosi około 100 ng/ml, a jej absorpcja z kątnicy nie przekracza 10%. Wydalanie obejmuje 3-6% metabolitów z moczem, około 90% sennozydów w postaci polimerów z kałem oraz 2-6% w formie niezmienionej i metabolitów.
antron reiny, bariera łożyskowa, detoksykacja wątrobowa, działanie przeczyszczające, efekt przeczyszczający, enzym trawienny, flora bakteryjna, glikozyd hydroksyantracenowy, glukuronid i siarczan, jelito grube, kątnica, laktacja, liść senesu, metabolit aktywny, narażenie płodu, polichinon, przenikanie do mleka matki, przewód pokarmowy, reina i sennidyna, sennozyd, sennozyd B, strąk senesu, znakowanie radioaktywne, β-O-glikozyd
Leksykon substancji czynnych
Kminek – Właściwości farmakokinetyczne

Kminek (Carum carvi L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, jednak jego farmakokinetyka pozostaje słabo poznana. W preparatach zawierających kminek często występują także składniki o działaniu przeczyszczającym, takie jak kora kruszyny i listek senesu, których β-O-połączone glikozydy nie są trawione enzymatycznie w górnym odcinku przewodu pokarmowego, lecz metabolizowane przez bakterie jelita grubego do aktywnych metabolitów: emodyno-9-antronu (kora kruszyny) oraz antronu reiny (listek senesu). Metabolity te ulegają dalszemu wchłanianiu i koniugacji do form glukuronidowych i siarczanowych, a ich eliminacja odbywa się głównie z kałem (około 90% sennozydów) oraz moczem (3-6%). Maksymalne stężenie reiny we krwi po podaniu 20 mg sennozydów wynosiło 100 ng/ml, bez obserwowanej akumulacji. Aktywne metabolity przenikają w niewielkich ilościach do mleka matki i przez łożysko, co ma znaczenie kliniczne w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
aglikon, aglikon antrachinonowy, antron reiny, bakterie jelitowe, chryzofanol, działanie przeczyszczające, emodyna, emodyno-9-antron, farmakodynamika, glikozydy, glukuronid, interakcja farmakokinetyczna, kminek, kora kruszyny, listek senesu, perystaltyka, reina, sennidyna, sennozyd, siarczan, właściwość farmakokinetyczna, związek antranoidowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Normosan fix 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/saszetkę

Preparat Normosan fix zawiera glikozydy antrachinonowe z kory kruszyny oraz sennozydy z listków senesu, które wykazują specyficzne właściwości farmakokinetyczne. Oba typy związków nie są wchłaniane ani metabolizowane w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywacja następuje w jelicie grubym pod wpływem flory bakteryjnej, gdzie glikozydy przekształcają się w aktywne metabolity, takie jak emodyno-9-antron i antron reiny. Aglikony antrachinonowe ulegają wchłanianiu i dalszemu metabolizmowi w wątrobie do koniugatów glukuronidowych i siarczanowych. Po podaniu doustnym wyciągu z kory kruszyny w moczu wykrywa się reinę, emodynę oraz śladowe ilości chryzofanolu, natomiast po podaniu sennozydów (20 mg/dobę przez 7 dni) maksymalne stężenie reiny we krwi osiąga 100 ng/ml, bez obserwowanej akumulacji. Wydalanie metabolitów odbywa się głównie z kałem (około 90% sennozydów w postaci polimerów), a także z moczem (3-6%) i żółcią.
aglikon antrachinonowy, akumulacja leku, antron reiny, badanie farmakokinetyczne, biotransformacja, chryzofanol, działanie przeczyszczające, emodyna, emodyno-9-antron, flora bakteryjna, glikozyd antrachinonowy, hydroliza enzymatyczna, koniugat glukuronidowy, kora kruszyny, listek senesu, metabolizm wątrobowy, pochodna glukuronidowa, prolek, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, reina, sennozyd, stężenie we krwi, utlenianie, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie składników, związek polichinonowy
Leksykon substancji czynnych
Aloes – Właściwości farmakokinetyczne

Aloes (Aloe capensis) zawiera glikozydy antranoidowe, takie jak aloiny, które nie ulegają wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, lecz są metabolizowane przez bakterie jelita grubego (m.in. Eubacterium sp., szczep BAR) do aktywnych antronów, w tym aloe-emodyny-9-antronu. W preparacie ALAX jedna tabletka zawiera 10-15 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę, co odpowiada standardowej dawce leczniczej. Wchłanianie aktywnych metabolitów jest ograniczone (<10% dla antronu reiny, 20-25% dla aloe-emodyny), a ich biodostępność jest dodatkowo zmniejszona przez szybki metabolizm oksydacyjny i sprzęganie. Metabolity te ulegają dalszym przemianom do glukuronianów i siarczanów, a ich wydalanie następuje głównie z moczem, analogicznie do innych antranoidów, takich jak te z kory kruszyny.
aloe-emodyna-9-antron, aloes przylądkowy, aloina, antron reiny, bariera biologiczna, biodostępność, biotransformacja, dawka doustna, działanie przeczyszczające, enzym bakteryjny, enzym trawienny, glukuronian, górny odcinek przewodu pokarmowego, jelito grube, kora kruszyny, metabolizm ogólnoustrojowy, mleko kobiece, przenikanie przez łożysko, sok z aloesu, substancja czynna, właściwość farmakokinetyczna, wyciąg z kory kruszyny, wydalanie metabolitów, związek antranoidowy, związek antronowy
Leksykon substancji czynnych
Senes – Właściwości farmakokinetyczne

Sennozydy, glikozydy hydroksyantracenowe obecne w preparatach zawierających senes (np. Figura 1, Normosan, Normosan fix), charakteryzują się brakiem absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego ze względu na obecność wiązań β-O-glikozydowych, które nie są hydrolizowane przez ludzkie enzymy trawienne. Aktywacja farmakologiczna następuje w jelicie grubym, gdzie pod wpływem flory bakteryjnej sennozydy są przekształcane do aktywnych metabolitów, głównie antronu reiny. Stopień absorpcji tych metabolitów jest niski, nie przekraczający 10%. Po wchłonięciu do krwiobiegu antron reiny ulega intensywnej biotransformacji wątrobowej do reiny i sennidyn, które występują głównie jako koniugaty glukuronidowe i siarczanowe. W badaniach klinicznych po podaniu 20 mg sennozydów przez 7 dni maksymalne stężenie reiny w osoczu wynosiło 100 ng/ml, bez obserwacji kumulacji metabolitów.
aglikon antrachinonowy, antron reiny, bariera łożyskowa, biotransformacja wątrobowa, chryzofanol, emodyna, emodyno-9-antron, flora bakteryjna, flora bakteryjna jelita, glikozyd hydroksyantracenowy, kora kruszyny, krwiobieg, kumulacja leku, osocze krwi, pochodna glukuronidowa, pochodna siarczanowa, przemiana metaboliczna, reina, sennidyna, sennozyd, wiązanie β-O-glikozydowe, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Normosan 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g

Produkt leczniczy Normosan zawiera glikozydy antrachinonowe pochodzące z kory kruszyny i listków senesu, które nie ulegają hydrolizie ani absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Aktywacja tych związków następuje dopiero w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowych, które przekształcają je w aktywne metabolity, takie jak emodyno-9-antron i antron reiny, odpowiedzialne za efekt przeczyszczający. Po uwolnieniu aglikonów dochodzi do ich częściowej absorpcji i dalszej biotransformacji w wątrobie, głównie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarczanami. W badaniach u ludzi po podaniu 20 mg sennozydów przez 7 dni maksymalne stężenie reiny we krwi wynosiło 100 ng/ml, bez obserwacji kumulacji. Dominującą drogą eliminacji metabolitów jest wydalanie z kałem (~90%), natomiast wydalanie nerkowe stanowi 3-6%.
antrapochodna, antron reiny, bakteria jelitowa, bariera łożyskowa, działanie przeczyszczające, emodyno-9-antron, glikozyd antrachinonowy, glukofrangulina A, koniugacja z kwasem glukuronowym, kora kruszyny, kumulacja reiny, listek senesu, metabolizm wątrobowy, polimer polichinonowy, sennozyd
Leksykon substancji czynnych
Bez czarny – Właściwości farmakodynamiczne

Bez czarny (Sambucus nigra L.) jest składnikiem preparatów przeczyszczających Normosan i Normosan fix, występując odpowiednio w ilościach 10,1-23,7 g/100 g mieszanki oraz 0,142-0,332 g/saszetkę (1,4 g). W tych produktach działa synergistycznie z pochodnymi 1,8-dihydroksyantracenowymi z kory kruszyny (16,4-23,6 g/100 g; 0,230-0,330 g/saszetkę) i listka senesu (7,9-14,3 g/100 g; 0,110-0,200 g/saszetkę), które stanowią główne substancje czynne o działaniu przeczyszczającym. Całkowita zawartość substancji czynnych, przeliczona na glukofrangulinę A, wynosi 22,02-29,79 mg na 1,4 g produktu, co odpowiada dawce terapeutycznej. Mechanizm działania opiera się na pobudzeniu perystaltyki jelita grubego oraz modulacji wydzielania i absorpcji wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻), prowadząc do zwiększenia objętości płynu w świetle jelita i ułatwienia pasażu mas kałowych.
8-dihydroksyantracenowa, absorpcja elektrolitów, antron reiny, bakterie jelitowe, bez czarny, działanie przeczyszczające, efekt antyabsorpcyjny, emodyno-9-antron, glukofrangulina, glukofrangulina A, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, liść mięty pieprzowej, listek senesu, mechanizm farmakodynamiczny, nabłonek okrężnicy, O-diglikozyd, O-monoglikozyd, owoc bzu czarnego, owoc kminku, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, pochodna antracenowa, połączenia międzykomórkowe, sennozyd, β-O-glikozyd
Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Właściwości farmakodynamiczne

Sennozyd B, będący pochodną 1,8-dihydroksyantracenu i klasyfikowany jako kontaktowy lek przeczyszczający (kod ATC: A06AB06), charakteryzuje się brakiem absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Substancja ta jest transportowana do jelita grubego, gdzie pod wpływem bakterii jelitowych ulega przekształceniu do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Mechanizm działania sennozydu B opiera się na stymulacji motoryki jelita grubego poprzez zwiększenie skurczów propulsacyjnych i hamowanie skurczów stacjonarnych, co przyspiesza pasaż jelitowy i zmniejsza resorpcję płynów. Dodatkowo, sennozyd B wpływa na procesy wydzielnicze w jelicie grubym, hamując absorpcję wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz stymulując wydzielanie wody, jonów chlorkowych i śluzu, co prowadzi do zmiękczenia stolca i ułatwienia defekacji.
8 dihydroksyantracenu, antron reiny, bakterie jelitowe, beta-O-glikozyd, działanie prokinetyczne, efekt antyabsorpcyjny, efekt przeczyszczający, efekt sekrecyjny, kontaktowy lek przeczyszczający, metaboliczna aktywacja, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, proces wydzielniczy, reinantron, ścisłe połączenie międzykomórkowe, sennozyd B, skurcz propulsacyjny, wydzielanie śluzu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę

Senefol jest lekiem kontaktowym z grupy sennozydów (kod ATC: A06AB06), zawierającym 300 mg Cassia senna L. i/lub Cassia angustifolia Vahl, co odpowiada 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B w każdej tabletce. Substancje czynne nie ulegają wchłanianiu w jelicie cienkim, a ich aktywacja następuje w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowych, które przekształcają sennozydy w aktywne metabolity – antrony reiny. Mechanizm działania opiera się na stymulacji perystaltyki jelita grubego oraz zwiększeniu sekrecji wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) do światła jelita, co prowadzi do skrócenia czasu pasażu jelitowego i rozmiękczenia mas kałowych.
absorpcja wody, antron reiny, bakterie jelitowe, Cassia senna, lek przeczyszczający, motoryka jelita, nabłonek jelitowy, odruch defekacyjny, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne dihydroksyantracenu, połączenia ścisłe, sekrecja jelitowa, sennozyd B, środek przeczyszczający, wchłanianie elektrolitów, zaparcie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę

Preparat Figura 1 zawiera listki senesu, których głównymi substancjami czynnymi są glikozydy hydroksyantracenowe (sennozydy). Sennozydy nie ulegają absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są metabolizowane dopiero w jelicie grubym przez mikroflorę bakteryjną do aktywnego metabolitu – antronu reiny, który jest wchłaniany w mniej niż 10%. Po absorpcji antron reiny ulega utlenieniu do reiny i sennidyn, które we krwi występują głównie w formie sprzężonej (glukuronidy i siarczany). Maksymalne stężenie reiny w osoczu po 7-dniowym podawaniu 20 mg sennozydów wynosi około 100 ng/ml, bez obserwowanej kumulacji. Metabolity przenikają w niewielkich ilościach do mleka matki oraz minimalnie przez barierę łożyskową, co ma znaczenie przy stosowaniu u kobiet karmiących i w ciąży.
absorpcja systemowa, antron reiny, bariera łożyskowa, Cassia angustifolia, Cassia senna, flora bakteryjna, glikozyd hydroksyantracenowy, glukuronid i siarczan, górny odcinek przewodu pokarmowego, jelito grube, kątnica, krążenie wątrobowo-jelitowe, listek senesu, mikroflora bakteryjna, mleko matki, osocze krwi, reina i sennidyna, sennozyd, sprzęganie wątrobowe, strąk senesu, związek polichinonowy
Leksykon substancji czynnych
Bez czarny – Właściwości farmakokinetyczne

Owoc bzu czarnego (Sambucus nigra L., fructus) jest składnikiem preparatów Normosan oraz Normosan fix, zawierających odpowiednio 10,1-23,7 g/100 g oraz 0,142-0,332 g/saszetkę (1,4 g) mieszanki ziół o działaniu przeczyszczającym. Farmakokinetyka tych preparatów jest złożona i wynika z metabolizmu glikozydów antrachinonowych, głównie pochodzących z kory kruszyny i listków senesu. Związki te nie ulegają wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywacja następuje w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowej flory, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów, takich jak emodyno-9-antron i antron reiny. Po wchłonięciu aglikony podlegają dalszym przemianom do pochodnych glukuronidowych i siarczanowych, które są wykrywane we krwi i moczu.
aglikon antrachinonowy, antron reiny, bariera łożyskowa, chryzofanol, działanie przeczyszczające, emodyno-9-antron, enzym trawienny, flora jelitowa, glikozyd, glikozyd antrachinonowy, jelito grube, kątnica, kora kruszyny, kwas glukuronowy, listek senesu, mikrobiota jelitowa, owoc bzu czarnego, pochodna glukuronidowa, pochodna siarczanowa, przewód pokarmowy, reina, Sambucus nigra, sennidyna, sennozyd, siarczan, żółć, związek polichinonowy, związki antrachinonowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Normosan fix 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/saszetkę

Produkt leczniczy Normosan fix, zawierający 22,02-29,79 mg antrapochodnych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) w jednej saszetce, należy do grupy leków przeczyszczających kontaktowych (kod ATC: A06AB). Substancje czynne pochodzą z kory kruszyny (0,230-0,330 g) i listka senesu (0,110-0,200 g), które zawierają β-O-glikozydy – glukofranguliny, franguliny oraz sennozydy. Te związki nie ulegają hydrolizie w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywne metabolity (emodyno-9-antron i antron reiny) powstają dopiero w jelicie grubym pod wpływem flory bakteryjnej. Dodatkowo preparat zawiera owoce kminku (0,490 g), bzu czarnego (0,142-0,332 g) oraz liść mięty pieprzowej (0,238 g), które wspomagają działanie leku.
8-dihydroksyantracenowe, antrapochodne, antron reiny, bakterie jelitowe, działanie przeczyszczające, efekt antyabsorpcyjny, efekt sekrecyjny, emodyno-9-antron, glukofrangulinę A, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, listek senesu, masy kałowe, motoryka okrężnicy, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita, pochodne 1, sennozydy, β-O-glikozyd
Leksykon substancji czynnych
Glukofrangulina A – Właściwości farmakodynamiczne

Glukofrangulina A, pochodna 1,8-dihydroksyantracenowa obecna w korze kruszyny (Rhamnus frangula L.), jest β-O-glikozydem o działaniu przeczyszczającym, klasyfikowanym jako lek kontaktowy (kod ATC: A06AB). Substancja ta nie ulega rozkładowi w górnym odcinku przewodu pokarmowego, co ogranicza jej wchłanianie systemowe. Dopiero w jelicie grubym, pod wpływem bakterii jelitowych, glukofrangulina A jest metabolizowana do aktywnego metabolitu – emodyno-9-antronu, co wywołuje efekt przeczyszczający z opóźnieniem 8-12 godzin od podania. Mechanizm działania obejmuje stymulację perystaltyki jelita grubego poprzez bezpośrednie pobudzenie neuronów ściany okrężnicy oraz modulację procesów wydzielniczych, w tym hamowanie absorpcji jonów Na⁺ i Cl⁻ oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów, co prowadzi do rozrzedzenia i zwiększenia objętości treści jelitowej.
antron reiny, beta-O-glikozyd, Cassia angustifolia, Cassia senna, działanie przeczyszczające, efekt antyabsorpcyjny, efekt przeczyszczający, emodyno-9-antron, flora bakteryjna jelita, Frangula alnus, frangulina, glukofrangulina A, jelito grube, kora kruszyny, lek kontaktowy, listek senesu, O-diglikozyd, okrężnica, perystaltyka jelita grubego, Rhamnus frangula, sennozyd, zaparcie czynnościowe
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xenna Extra Comfort 150 – 220 mg

Xenna Extra Comfort zawiera suchy wyciąg z owoców senesu (Sennae angustifoliae fructus extractum siccum) w dawce 150-220 mg na tabletkę dojelitową, co odpowiada 20 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B. Substancja czynna, głównie sennozydy A i B, nie ulega absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowych przekształcana jest do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Preparat należy do grupy kontaktowych leków przeczyszczających (kod ATC: A06AB06) i wykazuje działanie po 8-12 godzinach od podania, co wynika z konieczności przemiany sennozydów oraz wywołania odpowiedzi fizjologicznej w jelicie grubym. Mechanizm działania Xenna Extra Comfort opiera się na dwóch głównych efektach: motorycznym i wydzielniczym. Pierwszy polega na stymulacji motoryki jelita grubego, co przyspiesza pasaż treści jelitowej. Drugi mechanizm obejmuje działanie antyabsorpcyjne – hamowanie wchłaniania wody i jonów Na+ oraz Cl– przez nabłonek jelita grubego, oraz działanie wydzielnicze właściwe – zwiększenie przepuszczalności połączeń międzykomórkowych, co prowadzi do wzmożonej sekrecji wody i elektrolitów do światła jelita. Takie połączenie mechanizmów skutkuje efektywnym działaniem przeczyszczającym preparatu.
antron reiny, bakterie jelitowe, glikozydy hydroksyantracenowe, jelito grube, lek przeczyszczający kontaktowy, nabłonek jelitowy, pasaż treści jelitowej, pochodne hydroksyantracenu, połączenia międzykomórkowe, sennozydy, wyciąg z owoców senesu
Leksykon substancji czynnych
Kminek – Właściwości farmakodynamiczne

Kminek zwyczajny (Carum carvi L.) jest składnikiem wielu preparatów stosowanych w zaburzeniach przewodu pokarmowego, wykazując działanie rozkurczające, wiatropędne oraz wspomagające trawienie. W preparatach przeciw niestrawności, takich jak Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, kminek w połączeniu z korzeniem mniszka (w proporcji 2:1) wspiera wydzielanie soków trawiennych i żółci, co jest efektem synergistycznym z innymi składnikami, np. liściem mięty pieprzowej. W preparatach przeczyszczających (Normosan, Normosan fix, Radirex PLUS) kminek uzupełnia działanie pochodnych antracenowych (obecnych w korze kruszyny i liściu senesu), które pobudzają perystaltykę jelita grubego, hamują absorpcję wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz zwiększają przepuszczalność ścisłych połączeń między komórkami nabłonka, co prowadzi do efektu przeczyszczającego po 6-12 godzinach od podania. Zawartość kminku w tych preparatach wynosi odpowiednio 35 g/100 g w Normosan oraz 0,490 g w saszetce 1,4 g Normosan fix, a w Radirex PLUS jest składnikiem ekstraktu płynnego (10 g/100 g produktu).
8-dihydroksyantracenowe, absorpcja elektrolitów, antron reiny, bakterie jelitowe, czynność motoryczna okrężnicy, czynność wątroby, dyspepsja, działanie przeczyszczające, działanie rozkurczające, działanie synergistyczne, ekstrakt płynny złożony, emodyno-9-antron, glukofranguliny, kminek zwyczajny, kora kruszyny, korzeń rzewienia, lek przeczyszczający kontaktowy, liść senesu, niestrawność, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne 1, soki trawienne, właściwości farmakodynamiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego, związki gorzkie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Senefol 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B/tabletkę

Senefol, zawierający 7,5 mg pochodnych hydroksyantracenu w przeliczeniu na sennozyd B w każdej tabletce, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym typowym dla glikozydów sennozydu. Sennozydy nie ulegają absorpcji w jelicie cienkim ani rozkładowi przez enzymy trawienne, a ich biotransformacja zachodzi w jelicie grubym z udziałem flory bakteryjnej, przekształcającej je w aktywne metabolity, głównie antron reiny. Absorpcja antronu reiny jest niska (<10%), a metabolity we krwi występują głównie w formie związanej (glukuroniany i siarczany). Po 7-dniowym podaniu 20 mg sennozydów maksymalne stężenie reiny we krwi wynosiło 100 ng/mL, bez obserwacji kumulacji. Aktywne metabolity przenikają do mleka kobiet karmiących w niewielkich ilościach oraz w ograniczonym stopniu przez barierę łożyskową.
aglikon, antron reiny, bakteria jelitowa, bariera łożyskowa, flora bakteryjna, glukuronian i siarczan, jelito cienkie, jelito grube, jelito ślepe, metabolit we krwi, pochodna hydroksyantracenu, polichinon, preparat senesu, przenikanie przez łożysko, reina, sennidyna, sennozyd, sennozyd B
Leksykon substancji czynnych
Sennozyd B – Właściwości farmakokinetyczne

Sennozyd B, będący β-O-glikozydem z grupy glikozydów hydroksyantracenowych, jest prolekiem obecnym w liściach i owocach senesu, wykorzystywanym w preparatach takich jak Liść Senesu czy Xenna Extra Comfort. Nie ulega wchłanianiu ani rozkładowi w górnym odcinku przewodu pokarmowego; dopiero w jelicie grubym pod wpływem bakterii jelitowych przekształcany jest do aktywnego antronu reiny, który wykazuje działanie przeczyszczające. Wchłanianie antronu reiny jest ograniczone (<10%), a metabolity, głównie w formie glukuronidów i siarczanów, osiągają maksymalne stężenie we krwi na poziomie 100 ng/ml po podaniu 20 mg sennozydów przez 7 dni. Nie obserwuje się kumulacji reiny przy długotrwałym stosowaniu.
aglikony, antron reiny, badanie farmakokinetyczne, bariera łożyskowa, ciąża, działanie przeczyszczające, flora bakteryjna jelit, glikozyd hydroksyantracenowy, glukuronidy i siarczany, karmienie piersią, polichinony, prolek, przewód pokarmowy, reina, reinoantron, Senefol, senes, sennidyna, wydalanie z kałem, Xenna
Leksykon substancji czynnych
Senes – Właściwości farmakodynamiczne

Senes (Cassia senna L., C. acutifolia Delile, Cassia angustifolia Vahl) zawiera β-O-glikozydy hydroksyantracenowe, głównie sennozydy, które wykazują działanie przeczyszczające. Substancje te nie są absorbowane w górnym odcinku przewodu pokarmowego, lecz w jelicie grubym ulegają bakteryjnej konwersji do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Mechanizm działania sennozydów obejmuje pobudzenie perystaltyki jelita grubego oraz modulację procesów wydzielniczych, w tym hamowanie absorpcji jonów Na⁺ i Cl⁻ oraz stymulację wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita, co zwiększa objętość płynu i ułatwia defekację. Efekt przeczyszczający pojawia się po 8-12 godzinach od podania, co jest związane z czasem transportu i metabolizmu substancji aktywnych. Preparaty zawierające senes, takie jak Figura 1 (16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę), klasyfikowane są w grupie ATC A06AB06.
8 dihydroksyantracenu, antrapochodna, antron reiny, bakterie jelitowe, defekacja, efekt antyabsorpcyjny, efekt stymulujący wydzielanie, emodyno-9-antron, glikozyd hydroksyantracenowy, glukofrangulin, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, O-diglikozyd, O-monoglikozyd, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne 1, połączenia międzykomórkowe, senes, sennozyd, β-O-glikozyd
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Normosan 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g

Produkt leczniczy Normosan jest lekiem przeczyszczającym kontaktowym z grupy A06AB, zawierającym pochodne 1,8-dihydroksyantracenowe z kory kruszyny (Rhamnus frangula L.) oraz listków senesu (Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl). Substancje czynne, takie jak glukofranguliny i franguliny oraz sennozydy, nie ulegają hydrolizie ani wchłanianiu w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywne metabolity (emodyno-9-antron i antron reiny) powstają w wyniku biotransformacji przez mikroflorę jelita grubego. Mechanizm działania Normosanu obejmuje stymulację perystaltyki jelita grubego oraz modulację procesów wydzielniczych, w tym hamowanie absorpcji wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz zwiększenie przepuszczalności ścisłych połączeń międzykomórkowych, co prowadzi do zwiększenia objętości płynu w świetle jelita i ułatwia pasaż stolca. Preparat zawiera 22,02-29,79 mg antrapochodnych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) na 1,4 g produktu.
8-dihydroksyantracenowa, antron reiny, bakterie jelita grubego, biotransformacja, dolegliwość brzuszna, działanie wiatropędne, efekt antyabsorpcyjny, efekt przeczyszczający, emodyno-9-antron, frangulina, glukofrangulina, glukofrangulina A, kora kruszyny, lek przeczyszczający, listek senesu, mikroflora jelitowa, mikroflora okrężnicy, motoryka przewodu pokarmowego, nabłonek okrężnicy, pasaż stolca, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, proces wydzielniczy, ścisłe połączenie międzykomórkowe, sennozyd, światło jelita grubego, wchłanianie wody i elektrolitów, wiązanie β-O-glikozydowe, wydzielanie wody i elektrolitów
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Liść Senesu 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g

Liść senesu, należący do grupy leków przeczyszczających kontaktowych (kod ATC A06AB06), zawiera pochodne 1,8-dihydroksyantracenu, głównie β-O-glikozydy (sennozydy), które nie są absorbowane w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Aktywacja substancji następuje w jelicie grubym, gdzie bakterie przekształcają sennozydy do antronu reiny – aktywnego metabolitu odpowiedzialnego za efekt terapeutyczny. Mechanizm działania obejmuje stymulację perystaltyki jelita grubego, co przyspiesza pasaż jelitowy, oraz modulację procesów wydzielniczych, w tym hamowanie absorpcji wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz zwiększenie przepuszczalności tight junctions, co prowadzi do zwiększenia objętości płynu w świetle jelita i ułatwia defekację.
antron reiny, biotransformacja, defekacja, efekt antyabsorpcyjny, flora bakteryjna jelita, glikozydy hydroksyantracenowe, lek przeczyszczający kontaktowy, liść senesu, motoryka jelita, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodne dihydroksyantracenu, połączenia międzykomórkowe, sennozyd B, sennozydy, zioła do zaparzania
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Senes fix 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g

Senes fix to lek przeczyszczający kontaktowy z grupy A06AB06, zawierający 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych (sennozydów) w przeliczeniu na sennozyd B w 1 g suszonych liści senesu (Sennae foliolum). Substancje czynne pochodzą z gatunków Cassia senna L. oraz Cassia angustifolia Vahl. Sennozydy nie są absorbowane w górnym odcinku przewodu pokarmowego, lecz ulegają bakteryjnej konwersji w jelicie grubym do aktywnego metabolitu – antronu reiny, który wywołuje efekt przeczyszczający. Mechanizm działania obejmuje pobudzenie perystaltyki jelita grubego oraz modulację procesów wydzielniczych, w tym hamowanie absorpcji wody i elektrolitów (Na⁺, Cl⁻) oraz stymulację ich wydzielania do światła jelita, co zwiększa objętość płynu w świetle jelita i przyspiesza pasaż treści jelitowej.
8 dihydroksyantracenu, antron reiny, bakterie jelitowe, Cassia angustifolia, Cassia senna, efekt antyabsorpcyjny, efekt przeczyszczający, efekt stymulujący wydzielanie, glikozyd hydroksyantracenowy, jelito grube, lek przeczyszczający, lek przeczyszczający kontaktowy, listek senesu, nabłonek okrężnicy, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, proces wydzielniczy, senes aleksandryjski, sennozyd, sennozyd B, wchłanianie wody i elektrolitów, β-O-glikozyd
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Figura 1 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B/saszetkę

Lek Figura 1 jest przeczyszczającym preparatem kontaktowym z grupy glikozydów hydroksyantracenowych (kod ATC: A06AB06), zawierającym 0,9 g listka senesu (Cassia senna L. lub Cassia angustifolia Vahl) w jednej saszetce, co odpowiada 16,58-22,43 mg glikozydów hydroksyantracenowych przeliczonych na sennozyd B. Substancje te nie ulegają absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego, a ich aktywność terapeutyczna wynika z przekształcenia przez florę bakteryjną jelita grubego do aktywnego metabolitu – antronu reiny. Działanie leku opiera się na dwóch mechanizmach: stymulacji perystaltyki jelitowej oraz modulacji procesów wydzielniczych, w tym hamowaniu absorpcji jonów Na⁺ i Cl⁻ oraz zwiększeniu przepuszczalności ścisłych połączeń międzykomórkowych, co prowadzi do zwiększenia objętości płynu w świetle jelita i ułatwia defekację.
8 dihydroksyantracenu, absorpcja wody i elektrolitów, antron reiny, defekacja, efekt antyabsorpcyjny, efekt sekrecyjny, flora bakteryjna jelita grubego, glikozyd hydroksyantracenowy, lek przeczyszczający kontaktowy, listek senesu, motoryka jelitowa, pasaż jelitowy, perystaltyka jelita grubego, pochodna 1, ścisłe połączenia międzykomórkowe, senes aleksandryjski, senes chartumski, senes Tinnevelly, sennozyd