zatrucie substancją psychoaktywną
Zatrucie substancją psychoaktywną to stan kliniczny wynikający z przyjęcia zbyt dużej dawki substancji wpływającej na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do zaburzenia jego funkcji. Substancje psychoaktywne obejmują narkotyki, leki (np. przeciwbólowe, uspokajające, psychotropowe), alkohol oraz nowe substancje psychoaktywne (NSP), potocznie zwane „dopalaczami”.
Objawy zatrucia zależą od rodzaju substancji i mogą obejmować: zaburzenia świadomości (od pobudzenia po śpiączkę), zmiany parametrów życiowych (zaburzenia rytmu serca, ciśnienia tętniczego, oddechu), zaburzenia neurologiczne (drgawki, halucynacje), a także zaburzenia termoregulacji. Szczególnie niebezpieczne są zatrucia mieszane, gdy pacjent przyjął kilka różnych substancji jednocześnie.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie (często utrudnionym), badaniu przedmiotowym oraz badaniach toksykologicznych krwi i moczu. Leczenie obejmuje podtrzymywanie funkcji życiowych, dekontaminację (płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego), stosowanie antidotów (jeśli są dostępne) oraz leczenie objawowe. W ciężkich przypadkach może być konieczne leczenie na oddziale intensywnej terapii.
Zapobieganie kolejnym zatruciom wymaga kompleksowego podejścia obejmującego konsultację psychiatryczną i terapię uzależnień. Ważna jest również edukacja społeczeństwa na temat zagrożeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych, szczególnie w kontekście coraz powszechniejszego dostępu do nowych substancji psychoaktywnych o nieprzewidywalnym działaniu i toksyczności.