inhibitor CYP 2A6
Inhibitor CYP 2A6 to substancja, która hamuje aktywność enzymu cytochromu P450 2A6 (CYP2A6), jednego z kluczowych enzymów wątrobowych odpowiedzialnych za metabolizm wielu leków oraz związków egzogennych. CYP2A6 odgrywa istotną rolę w biotransformacji nikotyny, kotyniny, kumaryny oraz niektórych leków przeciwnowotworowych.
Inhibitory CYP2A6 mogą być zarówno pochodzenia naturalnego (np. mentol, izotiocyjaniany występujące w warzywach krzyżowych), jak i syntetycznego (np. tranylcypromina, metyksantyny). Ich działanie prowadzi do spowolnienia metabolizmu substratów CYP2A6, co może skutkować wydłużonym czasem działania tych związków w organizmie oraz potencjalnie zwiększonym ryzykiem interakcji lekowych.
W kontekście klinicznym, inhibitory CYP2A6 budzą zainteresowanie ze względu na potencjalne zastosowanie w terapii uzależnienia od nikotyny, gdyż hamowanie tego enzymu prowadzi do wolniejszego metabolizmu nikotyny, zmniejszając potrzebę palenia. Ponadto, mogą mieć znaczenie w farmakoterapii spersonalizowanej, gdzie modulacja aktywności CYP2A6 może pomóc w optymalizacji dawkowania leków metabolizowanych przez ten enzym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Crestor 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Crestor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery wątrobowe OATP1B1 i BCRP. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która powoduje 7-krotny wzrost AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę 3-7-krotnie, wymagając redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Leki zmniejszające kwaśność soku żołądkowego obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%. Tikagrelor może zaburzać nerkowe wydalanie rozuwastatyny, zwiększając ryzyko rabdomiolizy i uszkodzenia nerek. Rozuwastatyna nie jest istotnie metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza interakcje z inhibitorami tego układu (np. flukonazol, ketokonazol).
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, inhibitor białka transportującego, inhibitor CYP 2A6, inhibitor CYP 2C9, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lopinawir, międzynarodowy wskaźnik normalizowany, miopatia, norgestrel, OATP1B1, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, tikagrelor, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Roswera 40 mg
Rozuwastatyna, składnik aktywny leku Roswera, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery wątrobowe OATP1B1 i BCRP. Inhibitory tych transporterów, takie jak cyklosporyna, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na rozuwastatynę (np. 7,1-krotne ↑ AUC przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny), co wiąże się z podwyższonym ryzykiem miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest stosowanie rozuwastatyny z cyklosporyną oraz kwasem fusydowym ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC rozuwastatyny do 3,1-krotnie, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a stosowanie dawek 30-40 mg rozuwastatyny z fibratami jest przeciwwskazane. Zaleca się rozpoczynanie terapii rozuwastatyną od dawki 5 mg przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających jej ekspozycję o ≥2-krotność.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, baicalina, BCRP, białko transportujące, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, dronedaron, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor CYP 2A6, inhibitor CYP 2C9, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym cytochromu, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwwirusowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, przeciwwskazanie, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, terapia hipolipemizująca, tikagrelor, welpataswir