blok zatokowy
Blok zatokowy to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych między węzłem zatokowo-przedsionkowym (SA) a przedsionkami serca. W prawidłowych warunkach węzeł SA pełni funkcję naturalnego rozrusznika serca, generując impulsy, które następnie są przewodzone do przedsionków i dalej do komór.
Blok zatokowy dzieli się na trzy stopnie: pierwszego stopnia (wydłużenie czasu przewodzenia z węzła SA do przedsionków), drugiego stopnia (okresowy brak przewodzenia impulsu z węzła SA do przedsionków) oraz trzeciego stopnia (całkowite zahamowanie przewodzenia). W elektrokardiogramie (EKG) blok zatokowy drugiego stopnia może objawiać się wypadaniem pojedynczych zespołów QRS, a w przypadku bloku zatokowego trzeciego stopnia dochodzi do zatrzymania czynności elektrycznej serca.
Przyczyny bloku zatokowego obejmują chorobę niedokrwienną serca, zapalenie mięśnia sercowego, zwyrodnienie układu bodźco-przewodzącego związane z wiekiem, zaburzenia elektrolitowe, działania niepożądane leków (np. beta-blokerów, antagonistów wapnia, digoksyny) oraz wzmożone napięcie nerwu błędnego. Leczenie zależy od stopnia bloku, przyczyny i objawów klinicznych – od wstrzymania leków zwalniających przewodzenie przez farmakoterapię do implantacji stymulatora serca w ciężkich przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Acebutolol Gedeon Richter 200 mg
Przedawkowanie acebutololu, beta-adrenolityku, prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i przewodzenia w układzie sercowo-naczyniowym, takich jak nasilona bradykardia, niedociśnienie tętnicze, blok przedsionkowo-komorowy oraz blok zatokowy. Objawy te mogą skutkować wstrząsem, niewydolnością krążenia obwodowego, obrzękiem płuc, a także zaburzeniami neurologicznymi i skurczem oskrzeli. Występują również rzadziej hipoglikemia i hiperkaliemia, które wymagają monitorowania glikemii i elektrolitów. Wartości dawkowania leków ratunkowych obejmują siarczan atropiny 1 mg i izoprenalinę w dawce 5 μg/min, a w ciężkich przypadkach glukagon dożylnie 10-20 mg.
acebutolol, aminy katecholowe, atropina, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, diazepam, digoksyna, drgawki, EKG, elektrostymulacja serca, fenytoina, glukagon, hemodializa, hiperkaliemia, hipoglikemia, izoprenalina, leki przeciwdrgawkowe, leki rozszerzające oskrzela, leki wazopresyjne, lidokaina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność lewokomorowa, obrzęk płuc, oddział intensywnej terapii, skurcz oskrzeli, układ bodźcoprzewodzący serca, układ sercowo-naczyniowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wstrząs, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa - Leksykon substancji czynnych
Acebutolol – Przedawkowanie
Przedawkowanie acebutololu, selektywnego β-adrenolityku, stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się głównie zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego (bradykardia, niedociśnienie tętnicze, wstrząs kardiogenny, bloki przewodzenia), oddechowego (skurcz oskrzeli, obrzęk płuc) oraz ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia świadomości). Charakterystyczne objawy obejmują m.in. bradykardię wymagającą czasem elektrostymulacji, niedociśnienie tętnicze oporne na standardowe leczenie, hipoglikemię oraz rzadko hiperkaliemię. W ciężkich przypadkach konieczne jest intensywne monitorowanie parametrów życiowych, w tym EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji, stężenia glukozy i elektrolitów oraz funkcji nerek i wątroby.
acebutolol, arytmia komorowa, asystolia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, diazepam, digoksyna, elektrokardiogram, elektrostymulacja serca, fenytoina, glukagon, hemodializa, hiperkaliemia, hipoglikemia, izoprenalina, lek rozszerzający oskrzela, lek wazopresyjny, lidokaina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, saturacja krwi, siarczan atropiny, skurcz oskrzeli, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Dilzem 120 retard 120 mg
Diltiazem, jako inhibitor CYP3A4 i antagonista wapnia, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie diltiazemu z dożylnym dantrolenem (ryzyko migotania komór i zgonu), iwabradyną (niebezpieczna bradykardia) oraz lomitapidem (zwiększone stężenie i ryzyko hepatotoksyczności). Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy łączeniu z beta-adrenolitykami, innymi lekami przeciwarytmicznymi, statynami metabolizowanymi przez CYP3A4 (zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy) oraz inhibitorami mTOR (np. syrolimus, ewerolimus), gdzie konieczne może być zmniejszenie dawki tych leków. Diltiazem nasila działanie leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak benzodiazepiny (midazolam, triazolam) i metyloprednizolon, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
amiodaron, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, benzodiazepina, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie neurotoksyczne, działanie wazodylatacyjne, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, iwabradyna, karbamazepina, kinaza mTOR, kortykosteroid, lek blokujący receptory alfa-adrenergiczne, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, lomitapid, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, niewydolność serca, pochodna azotanów, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, przewodzenie zatokowo-przedsionkowe, rabdomioliza, ranitydyna, ryfampicyna, statyna, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie przewodzenia zatokowo-przedsionkowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flecainide acetate Holsten 50 mg
Flekainid, lek przeciwarytmiczny klasy IC, wykazuje istotne ryzyko działań proarytmicznych, szczególnie u pacjentów ze strukturalną chorobą serca oraz zaburzeniami czynności lewej komory. Do najczęstszych działań niepożądanych należą blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, bradykardia, niewydolność serca, niedociśnienie tętnicze, zawał mięśnia sercowego oraz różne formy częstoskurczu, w tym migotanie przedsionków i komór. Flekainid może powodować zależne od dawki wydłużenie odstępów PR i QRS oraz zmiany wartości progowej stymulacji. U pacjentów z trzepotaniem przedsionków istnieje ryzyko przewodzenia 1:1 z przyspieszeniem rytmu serca. Ponadto, terapia może ujawnić wcześniej nierozpoznany zespół Brugadów, co zwiększa ryzyko ciężkich arytmii komorowych, w tym migotania komór opornego na konwersję. Objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy (występujące u około 15% pacjentów) i zaburzenia widzenia, mają zazwyczaj charakter przejściowy, jednak mogą wpływać na bezpieczeństwo pacjenta.
alergiczne zapalenie skóry, arytmia komorowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, częstoskurcz, dyskinezja, działanie proarytmiczne, flekainid, fotosensytywność, kołatanie serca, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, parestezja, strukturalna choroba serca, trzepotanie przedsionków, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie widzenia, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Brugadów, złogi rogówki, zmniejszenie liczby krwinek czerwonych, żółtaczka, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flecainide acetate Holsten 100 mg
Flekainid octan, lek przeciwarytmiczny klasy IC, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, zwłaszcza kardiologicznych. Najpoważniejsze z nich to działanie proarytmiczne, szczególnie u pacjentów ze strukturalną chorobą serca i zaburzeniami czynności lewej komory, co może prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych II i III stopnia, bradykardii, niewydolności serca, zawału mięśnia sercowego, niedociśnienia tętniczego oraz częstoskurczu przedsionkowego i komorowego. Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana: bardzo często (≥1/10) obserwuje się zawroty głowy i zaburzenia widzenia (podwójne i niewyraźne widzenie), często (≥1/100 do <1/10) występuje działanie proarytmiczne oraz bezdech, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zmiany hematologiczne, takie jak anemia, leukopenia i trombocytopenia. Rzadko notuje się zaburzenia psychiczne (omamy, depresja, splątanie), zapalenie płuc, a bardzo rzadko reakcje autoimmunologiczne z podwyższonym stężeniem przeciwciał przeciwjądrowych.
alergiczne zapalenie skóry, amnezja, artralgia, arytmia komorowa, astenia, ataksja, bezdech, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, depresja, diplopia, drgawki, dyskinezja, dyspepsja, działanie proarytmiczne, flekainid octan, fotodermatoza, kołatanie serca, lek przeciwarytmiczny, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mialgia, migotanie komór, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, omamy, omdlenie, oszołomienie, parestezje, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, stan splątania, strukturalna choroba serca, szumy uszne, trzepotanie przedsionków, wymioty, zaburzenia widzenia, zapalenie płuc, zaparcia, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Brugadów, złogi rogówkowe, zmęczenie, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycardil 120 120 mg
Diltiazem, będący umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest łączenie go z dożylnym dantrolenem, iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak migotanie komór, ciężka bradykardia oraz hepatotoksyczność. Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków, amiodaronu, digoksyny, statyn metabolizowanych przez CYP3A4 (np. simwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna) oraz inhibitorów mTOR (syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus), co wymaga ścisłego monitorowania EKG, dostosowania dawek i kontroli stężeń leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko bradykardii, bloków przewodzenia oraz miopatii i rabdomiolizy. Diltiazem zwiększa również stężenia cyklosporyny, karbamazepiny, benzodiazepin (midazolam, triazolam), kolchicyny i metyloprednizolonu, co wymaga odpowiedniego monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
alfa-adrenolityki, amiodaron, antagoniści receptora H2, atorwastatyna, azotany, benzodiazepiny, beta-adrenolityki, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cytochrom P450, dantrolen, digoksyna, diltiazem, działanie hipotensyjne, działanie kardiodepresyjne, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitory mTOR, iwabradyna, karbamazepina, kolchicyna, kortykosteroidy, leki przeciwarytmiczne, lomitapid, lowastatyna, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, nefrotoksyczność, neurotoksyczność litu, niedociśnienie, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, przewodzenie zatokowo-przedsionkowe, rabdomioliza, ryfampicyna, simwastatyna, statyny, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam, wazodylatacja, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycardil 60 60 mg
Diltiazem, jako bloker kanałów wapniowych metabolizowany przez CYP3A4 i umiarkowany inhibitor tego enzymu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Przeciwwskazane jest łączenie diltiazemu z dantrolenem (ryzyko migotania komór i zgonu), iwabradyną (nadmierna bradykardia) oraz lomitapidem (zwiększone ryzyko hepatotoksyczności). Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków takich jak lit (nasilenie neurotoksyczności), pochodne azotanów (addytywne działanie hipotensyjne), leki alfa- i beta-adrenolityczne (nasilenie niedociśnienia i ryzyko zaburzeń rytmu serca), amiodaron i digoksyna (zwiększone ryzyko bradykardii), a także inhibitorów mTOR (istotne zwiększenie stężeń syrolimusu, ewerolimusu i temsyrolimusu). W przypadku statyn metabolizowanych przez CYP3A4 istnieje podwyższone ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga ścisłego monitorowania lub preferowania statyn niemetabolizowanych przez CYP3A4.
alfa-adrenolityki, antagonista receptora H2, benzodiazepina, blok zatokowy, bloker kanałów wapniowych, bradykardia, cyklosporyna, cytochrom CYP3A4, dantrolen, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, enzymy wątrobowe, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor mTOR, iwabradyna, karbamazepina, kolchicyna, kortykosteroid, lek przeciwarytmiczny, lomitapid, metyloprednizolon, migotanie komór, neurotoksyczność litu, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, przewodzenie zatokowo-przedsionkowe, rabdomioliza, reakcje psychomotoryczne, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ryfampicyna, statyna, syrolimus, teofilina - Leksykon leków
Interakcje leku – Dilzem 180 retard 180 mg
Diltiazem chlorowodorek, metabolizowany przez CYP3A4 i będący umiarkowanym inhibitorem tego enzymu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie diltiazemu z dantrolenem (i.v.), iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko migotania komór, nadmiernej bradykardii oraz hepatotoksyczności. Wysokie ryzyko działań niepożądanych występuje przy łączeniu z beta-adrenolitykami, amiodaronem, digoksyną oraz innymi lekami przeciwarytmicznymi, co wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i EKG. Diltiazem może również zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak statyny, benzodiazepiny (midazolam, triazolam), metyloprednizolon, inhibitory mTOR (syrolimus, ewerolimus, temsyrolimus) oraz cyklosporyna, co wiąże się z koniecznością dostosowania dawkowania i monitorowania toksyczności.
amiodaron, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, benzodiazepina, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, CYP3A4, dantrolen, digoksyna, diltiazem chlorowodorek, działanie hipotensyjne, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor mTOR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, iwabradyna, karbamazepina, kortykosteroid, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lomitapid, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, neurotoksyczność, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, pochodna azotanów, rabdomioliza, ranitydyna, ryfampicyna, statyna, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam, zaburzenie przewodzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acebutolol Gedeon Richter 200 mg
Acebutolol, jako beta-adrenolityk o niskiej lipofilności, charakteryzuje się mniejszym ryzykiem ośrodkowych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia snu czy depresja, w porównaniu z innymi lekami z tej grupy. U pacjentów normotensyjnych nie powoduje obniżenia ciśnienia tętniczego. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: bradykardia, hipotonia, bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, uczucie zimna kończyn oraz osłabienie libido. Rzadziej obserwuje się poważniejsze zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, skurcz oskrzeli, zapalenie płuc, reakcje skórne (np. pokrzywka, toczeń rumieniowaty, nasilenie łuszczycy) oraz objawy autoimmunologiczne, w tym obecność przeciwciał przeciwjądrowych i toczniopodobne. Występowanie hipoglikemii i zmian w enzymach wątrobowych wymaga monitorowania podczas terapii.
acebutolol, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, chromanie przestankowe, ciśnienie tętnicze krwi, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie inotropowo ujemne, efekt z odbicia, hipoglikemia, hipotonia, koszmary senne, łuszczyca, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, przeciwciała przeciwjądrowe, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, toczeń układowy, uczucie ziębnięcia, uszkodzenie wątroby, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon substancji czynnych
Diltiazem – Interakcje
Diltiazem, będący antagonistą wapnia z grupy benzotiazepin, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez działanie jako substrat i inhibitor CYP3A4 oraz hamowanie glikoproteiny P. Przeciwwskazane jest łączne stosowanie diltiazemu z dożylnym dantrolenem (ryzyko migotania komór), iwabradyną (ryzyko nadmiernej bradykardii) oraz lomitapidem (zwiększone ryzyko hepatotoksyczności). Wysokie ryzyko interakcji występuje także przy jednoczesnym podawaniu beta-adrenolityków, amiodaronu i digoksyny, gdzie obserwuje się nasilenie bradykardii i zaburzeń przewodzenia, co wymaga ścisłej kontroli EKG i obserwacji klinicznej. Diltiazem zwiększa stężenia karbamazepiny, cyklosporyny, inhibitorów mTOR (np. syrolimusu), benzodiazepin (midazolam, triazolam) oraz statyn metabolizowanych przez CYP3A4, co może prowadzić do toksyczności i wymaga monitorowania oraz dostosowania dawek.
amiodaron, antagonista receptora H2, antagonista wapnia, benzodiazepina, blok zatokowy, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, dantrolen, digoksyna, działanie hipotensyjne, działanie neurotoksyczne, enzymy wątrobowe, ewerolimus, glikoproteina p, induktor cytochromu P450, inhibitor cytochromu P450, inhibitor mTOR, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, kolchicyna, kortykosteroid, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwarytmiczny, lomitapid, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, miopatia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, pochodna azotanu, pochodna benzotiazepiny, rabdomioliza, ranitydyna, ryfampicyna, statyna, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam - Leksykon leków
Interakcje leku – Dilzem retard 90 mg
Diltiazem, jako bloker kanałów wapniowych i umiarkowany inhibitor CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie diltiazemu z dożylnym dantrolenem (ryzyko migotania komór i zgonu), iwabradyną (ciężka bradykardia) oraz lomitapidem (zwiększone ryzyko hepatotoksyczności). W przypadku leków takich jak beta-adrenolityki, amiodaron, digoksyna, statyny metabolizowane przez CYP3A4, cyklosporyna, inhibitory mTOR czy karbamazepina, konieczne jest ścisłe monitorowanie kliniczne i często dostosowanie dawkowania ze względu na ryzyko bradykardii, bloków przewodzenia, miopatii, nefrotoksyczności lub toksyczności. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne nasilenie działania hipotensyjnego przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych azotanów, alfa-adrenolityków oraz alkoholu, co może prowadzić do niedociśnienia ortostatycznego i omdleń, zwłaszcza u osób starszych.
alfa-adrenolityk, amiodaron, antagonista receptora H2, atorwastatyna, azotan, benzodiazepina, blok zatokowy, bloker kanału wapniowego, bradykardia, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, dantrolen, digoksyna, działanie hipotensyjne, ewerolimus, glikoproteina p, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, iwabradyna, karbamazepina, kortykosteroid, lomitapid, lowastatyna, metyloprednizolon, midazolam, migotanie komór, nefrotoksyczność, neurotoksyczność litu, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, rabdomioliza, ranitydyna, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, simwastatyna, syrolimus, temsyrolimus, teofilina, triazolam, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego